Şırnak ili

Şırnak
Şırnak'ın Türkiye'deki konumu
Koordinatlar: 37°31′09″N 42°27′15″E / 37.5192°K 42.4542°D / 37.5192; 42.4542
Ülke	Türkiye
Bölge	Güneydoğu Anadolu Bölgesi Doğu Anadolu Bölgesi
Alt idari birimler	Liste Şırnak Beytüşşebap Cizre Güçlükonak İdil Silopi Uludere
İdare
• Vali	Birol Ekici
Yüzölçümü
• Toplam	7.078 km²
Nüfus  (2022)	557.605
• Kent	362.910
• Kırsal	194,695
Zaman dilimi	UTC+03.00 (TRS)
Alan kodu	486
Plaka kodu	73
Resmî site Şırnak Valiliği

Şırnak, Türkiye'nin bir ilidir. Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer alır. Güneyinde Suriye ve Irak, batısında Mardin, kuzeyinde Siirt, doğusunda ise Hakkâri vardır.

Şırnak ili nüfusu 2020 yılı itibarıyla 557.605'tir. Bu nüfusun %75,1'i şehirde yaşamaktaydı (2020 sonu). Şırnak'ın güncel nüfusu 570.826'dır. İlin yüzölçümü 7.078 km²'dir. İlde km²'ye 76 kişi düşmektedir. 2021 TÜİK verilerine göre 7 ilçe, 19 belediye, bu belediyelerde 91 mahalle ve 196 köy bulunmaktadır.

Nuh Peygambere ait olduğu öne sürülen bir türbe, Şırnak'ın Cizre ilçesinde bulunur. Tufandan sonra Nuh'un ilk yerleştiği şehir olduğu rivayet edilir. İl, Irak ve Suriye'ye komşudur. Şırnak, 16 Mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı kanunla Siirt ilinden ayrılarak Türkiye'nin 73. ili olmuştur. Aynı kanunla Siirt'in Eruh ilçesine bağlı Güçlükonak bucağı bu ilin ilçesi olmuş, ayrıca Mardin'in İdil, Cizre ve Silopi ilçeleriyle Hakkari'nin Uludere ve Beytüşşebap ilçeleri buraya bağlanmıştır.

Ağustos 2015 tarihinden itibaren Şırnak il merkezi ve Cizre, İdil ve Silopi ilçelerinde çatışmalar yaşanmıştır. Bu çatışmalar 3 Haziran 2016'da son bulmuştur.

İl batıda Mardin, kuzeyde Siirt, kuzeydoğuda Van ve Hakkâri illeri, güneyde Irak ve Suriye Devletleriyle çevrilidir. Şırnak ilinin bir kısmı Güneydoğu Anadolu Bölgesi içinde kalır.

İl toprakları bitki örtüsü yönünden iklimin karasal olması doğal bitki örtüsü üzerinde etkili olmuştur. Mevsim içindeki yağışların az olması, doğal bitki örtüsünün bozkır olmasına neden olmuştur. Genelde step görünümündedir. Dağlık kesimlerde bozuk meşeliklere, yükseklerdeyse yer yer ardıçlara rastlanır. Dicle Nehri'nin İl'de bulunan kesiminde dünyanın en çok aranan 10 balık türünden biri olan Leopar Sazanı yeniden keşfedilmiştir.

Şırnak ilinin yedi ilçesi vardır,

• Şırnak (il merkezi)
• Beytüşşebap
• Cizre
• Güçlükonak
• İdil
• Silopi
• Uludere

İllerde protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Aynı seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclislerini oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, il genel meclisinin oluşumunu sağlarlar.

İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır. İl genel meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)

İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organı olup başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca İl Genel Meclisi, bir yıl görev yapmak üzere kendi üyeleri arasından gizli oyla beş kişilik il encümenini seçer.

Merkezi yönetim, vali ve il müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.

Şırnak Valisi, 1969 Antalya doğumlu Birol Ekici’dir. Eylül 2024/321 sayılı kararla Kırklareli Valisi iken bu göreve atanmıştır.

2024 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Şırnak İl Genel Meclisi üye sayısı, 6 AK Parti, 23 DEM Parti olmak üzere 29’dur. Belediye Başkanlığına AK Parti’den Mehmet Yarka yüzde 47,58 oy alarak seçilmiştir.

2023 Türkiye genel seçimlerinde, Şırnak'ı temsilen TBMM'ye AK Parti'den 1 milletvekili (Arslan Tatar) ve DEM Parti’den 3 milletvekili (Nevroz Uysal Aslan, Mehmet Zeki İrmez, Ayşegül Doğan) seçilmiştir.

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)

Şırnak ili nüfusu: 573.666'dır. Bu nüfusun %78,91'i şehirlerde yaşamaktadır (2025 sonu). İlin yüzölçümü 7.078 km²dir. İlde km²ye 81 kişi düşmektedir. (Bu sayı Cizre'de 375'dir.) İlde yıllık nüfus artışı % 0,50 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Cizre (%1,47) - Beytüşşebap (%-5,66)

09 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 7 ilçe, 19 belediye, bu belediyelerde 101 mahalle ve ayrıca 198 köy vardır.

Şırnak il nüfus bilgileri
Yıl	Toplam	Sıra	Fark	Şehir - Kır
1990	262.006	62		%48     125.264 136.742     %52
2000	353.197	54	%35	%60     211.328 141.869     %40
2007	416.001	46	%18	%62     256.352 159.649     %38
2008	429.287	44	%3	%63     270.744 158.543     %37
2009	430.424	44	%0	%63     271.436 158.988     %37
2010	430.109	45	%0	%63     269.494 160.615     %37
2011	457.997	44	%6	%63     290.307 167.690     %37
2012	466.982	43	%2	%64     298.929 168.053     %36
2013	475.255	43	%2	%62     296.790 178.465     %38
2014	488.966	43	%3	%63     305.881 183.085     %37
2015	490.184	43	%0	%62     304.228 185.956     %38
2016	483.788	43	%1	%62     298.332 185.456     %38
2017	503.236	43	%4	%62     311.887 191.349     %38
2018	524.190	43	%4	%63     328.906 195.284     %37
2019	529.615	43	%1	%63     335.652 193.963     %37
2020	537.762	41	%2	%64     343.301 194.461     %36
2021	546.589	41	%2	%65     354.247 192.342     %35
2022	557.605	41	%2

2018-2019 Sezonu sonunda, Şırnak'ın futbol 3. Ligdeki temsilcisi Cizre Spor, grubunda 14.olmuştur. Voleybol erkek liglerinde Cizre Belediyesi 1. lige, Silopi Gençlik Merkezi de 2. Lige yükselmiştir. Ayrıca BAL'da ve kadın futbol liglerinde birer takımı vardır. Voleybol 2. Liglerinde 2 takımı kalmıştır. Hentbol erkeklerde Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Spor, 1. Ligde, Genç Yıldızlar SK da 2. Ligdedir. Ayrıca, Şırnak'ın 8 voleybol, 1 hentbol takımı daha bölgesel liglerde yer almıştır.

Futbol Türkiye Kupasında Cizre Spor, 2.turda elenmiştir. Erkekler Türkiye Kupası (hentbol)'nda Şırnak GHSİM SK. çeyrek finalde elenmiştir.

Önemli spor tesisleri: Şırnak Şehir Stadyumu (3.050) ve Cizre İlçe Spor Salonu (2.000).

• Şırnak ilindeki yerleşim yerleri listesi
• Şırnak Üniversitesi
• Şırnak ili genel seçim sonuçları
• Kızıl Medrese