Şivekar Sultan (asıl adı: Maria, ö. 1693, İstanbul), Osmanlı Padişahı I. İbrahim'in sekiz hasekisinden biridir. Ermeni kökenli olan Şivekar Sultan, Sultan İbrahim'in saltanatının son yıllarında sarayda ve devlet yönetiminde ciddi bir nüfuz sahibi olmuştur.
Şivekar Sultan | |
|---|---|
| Doğum | İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu |
| Ölüm | 1693 İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu |
| Milliyet | Ermeni |
| Tanınma nedeni | Osmanlı Padişahı I. İbrahim'in eşi |
| Din | İslam (sonradan) |
| Evlilik | I. İbrahim (evl. 1645) |
| Çocuk(lar) | 3 |
Saraya girişi
Asıl adı Maria olan Şivekar Sultan, Üsküdarlı bir Ermeni ailenin kızıdır. Sultan I. İbrahim'in "iri yapılı kadınlara" olan düşkünlüğü üzerine İstanbul genelinde yapılan araştırmalar sonucunda bulunarak saraya getirilmiştir. Padişahın büyük beğenisini kazanan Maria, Müslüman olduktan sonra "Şivekar" adını almış ve padişahla nikâhlanmıştır. Sultan İbrahim tarafından kendisine yirmi bin altın mehir verilmiş, ayrıca Şam eyaletinin tüm vergi gelirleri kendisine tahsis edilmiştir.
Saraydaki nüfuzu ve ailesi
Şivekar Sultan, Sultan İbrahim üzerindeki duygusal ve fiziksel hâkimiyeti sayesinde kısa sürede siyasi bir figür haline gelmiştir. Padişahın ruhsal gelgitlerini yönetebilen nadir kişilerden biri olması nedeniyle saraydaki atamalarda, azil ve tayin süreçlerinde de aktif rol oynamıştır.
Saraydaki gücünü kendi ailesini makam sahibi yapmak için de kullanan Şivekar Sultan, kardeşlerinin devlet kademelerine girmesini sağlamıştır:
- Zaven Efendi: Müslüman olup Hasan adını almış, baltacılar ocağına dahil edilmiştir. Şivekar'ın desteğiyle saray bürokrasisinde yükselmiştir.
- Vasak Efendi: Saray çevresinde etkili bir konuma gelmiş ve kız kardeşinin nüfuzu sayesinde ticari imtiyazlar elde etmiştir.
Şivekar Sultan'ın bu gücü, zaman zaman sarayın asıl hakimi olan Kösem Sultan ile karşı karşıya gelmesine de neden olmuştur. Padişah tarafından kendisine Eyüp'te bir saray, Rumeli'de üç köy, emlak olarak hediye edilmiştir.
Ölümü
Sultan İbrahim ile olan evliliğinden üç çocuğu dünyaya gelmiş, ancak erkek çocukları yetişkinliğe ulaşamadan vefat etmiştir. 1648 yılında Sultan İbrahim'in tahttan indirilmesi ve katledilmesinin ardından Şivekar Sultan, Eski Saray'a gönderilmiştir. Kardeşleri ise İstanbul'dan sürgün edilmiştir. Yaşamının geri kalanını Eski Saray'da geçiren Şivekar Sultan, 1693 yılında burada ölmüştür.