Destek
Ücretsiz İndirme ve Bilgi Platformu

Aziz Ahnuş (Arapça: عزيز أخنوش; Standart Fas Berbericesi: ⵄⴰⵣⵉⵣ ⴰⵅⵏⵏⵓⵛ; d. 16 Ağustos 1961) 2021-2026 arası Fas başbakanı olarak görev yapmış Faslı siyasetçi, i

Aziz Ahnuş

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Aziz Ahnuş
عزيز أخنوش
ⵄⴰⵣⵉⵣ ⴰⵅⵏⵏⵓⵛ
2022'de Ahnuş
Fas Başbakanı
Görev süresi
7 Ekim 2021 - 29 Eylül 2026
Hükümdar VI. Muhammed
Yerine geldiği Saadeddin Osmani
Yerine gelen Fatima Zahra El Mansuri
Ulusal Bağımsızlar Birliği Genel Başkanı
Görev süresi
12 Ekim 2016 - 7 Şubat 2026
Yerine geldiği Selahattin Mizvar
Yerine gelen Muhammed Çaouki
Tarım, Balıkçılık, Kırsal Kalkınma, Su ve Orman Bakanı
Görev süresi
6 Nisan 2017 - 7 Ekim 2021
Başbakan Saadeddin Osmani
Yerine geldiği Kendisi (Tarım ve Balıkçılık Bakanı olarak)
Yerine gelen Muhammed Sadıki
Tarım ve Balıkçılık Bakanı
Görev süresi
15 Ekim 2007 - 6 Nisan 2017
Başbakan Abbas el-Fasi
Abdelilah Benkirane
Yerine geldiği Mohand Laenser
Yerine gelen Kendisi (Tarım, Balıkçılık, Kırsal Kalkınma, Su ve Orman Bakanı olarak)
Kişisel bilgiler
Doğum 16 Ağustos 1961 (65 yaşında)
Tafraout, Fas
Milliyeti Faslı
Partisi Ulusal Bağımsızlar Birliği (2007-2012, 2016-günümüz)
Evlilik(ler) Selva İdrisi Ahnuş
Çocuk(lar) 3
Bitirdiği okul Université de Sherbrooke
Mesleği İş insanı, siyasetçi
Resmî site akwagroup.com

Aziz Ahnuş (Arapça: عزيز أخنوش; Standart Fas Berbericesi: ⵄⴰⵣⵉⵣ ⴰⵅⵏⵏⵓⵛ; d. 16 Ağustos 1961) 2021-2026 arası Fas başbakanı olarak görev yapmış Faslı siyasetçi, iş adamı ve milyarderdir. 2007-2021 yılları arasında tarım bakanı olarak görev yapmış olup, aynı zamanda Akwa Group'un CEO'sudur. Siyasi kariyeri, yolsuzluk suçlamaları ve basınla olan olumsuz ilişkiler de dahil olmak üzere çeşitli tartışmalarla şekillenmiştir.

Ahnuş hükümeti, enflasyonun yanı sıra devam eden protestolar ve muhalif görüşlerin bastırılmasıyla karakterize edilmiştir.

İlk yılları ve eğitimi

Ahnuş, 1961 yılında Tafraout'ta doğdu ve Kazablanka'da büyüdü. Aït Ammeln'in Sous bölgesindeki Berberi kabilesinden gelmektedir. Annesi ve kız kardeşi, bir yıl önce aile üyelerinden 10'unu öldüren Agadir depreminden sağ kurtulmuşlardı, annesi ve kız kardeşinin kurtarılmadan önce birkaç saat molozların altında gömülü kaldıkları bildirildi.

1986'da Ahnuş, Université de Sherbrooke'dan yönetim diploması ile mezun oldu.

İş yaşamı

Özellikle petrol ve gaz sektöründe faaliyet gösteren Faslı bir holding olan Akwa Group'un CEO'sudur. Forbes, net servetini Kasım 2013'te 1.4 milyar dolar olarak tahmin etti. Ahnuş, Akwa'yı babasından miras aldı. 2020'de Ahnuş, Forbes'in yıllık Afrika'nın en zengin milyarderleri listesinde 12. sıradaydı ve tahmini net serveti 2 milyar dolardı.

Siyasi kariyeri

2003'ten 2007'ye kadar Ahnuş, Sus-Massa-Dira bölgesel konseyinin başkanıydı. 2 Ocak 2012'de ayrılmadan önce Ulusal Bağımsızlar Birliği Partisi'nin bir üyesiydi.

2007 ile 2021 yılları arasında tarım ve balıkçılık bakanı olarak görev yaptı. Bu dönemde, Kral VI. Muhammed tarafından Nisan 2008'de başlatılan ve gerçek bir model ve örnek olarak uluslararası düzeyde takdir ve beğeni toplayan iddialı bir tarımsal kalkınma stratejisi olan "Yeşil Fas Planı"nı başarıyla hayata geçirdi.

İstiklal bakanlarının Benkirane kabinesinden istifa etmesinin ardından 23 Ağustos 2013'te Kral VI. Muhammed tarafından geçici olarak maliye bakanı olarak atandı ve bu görevi 9 Ekim 2013'e kadar sürdürdü.

27 Temmuz 2016'da Ahnuş, Amerika Birleşik Devletleri İklim Değişikliği Özel Temsilcisi Jonathan Pershing ile bir araya geldi. Ahnuş ve Pershing görüşmelerinde 2016 Birleşmiş Milletler Taraflar Konferansı hazırlıkları hakkında konuştular.

29 Ekim 2016'da Ahnuş, parti başkanı seçildikten sonra RNI'ya yeniden katıldı. 2016 genel seçimlerinden sonra istifa eden Selahattin Mizvar'ın görevini devraldı.

Mart 2020'de Ahnuş, Akwa grubunun bir yan kuruluşu olan şirketi Afriquia aracılığıyla Kral VI. Muhammed tarafından kurulan Coronavirüs Pandemi Yönetim Fonu'na yaklaşık bir milyar dirhem (103,5 milyon $) bağışladı.

Başbakanlığı (2021-2026)

Ahnuş, 2022 yılında ABD Başkanı Joe Biden ve First Lady Jill Biden ile birlikte

2021 genel seçimlerinde, partisi birinci olarak 395 sandalyenin 102'sini kazanırken, iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi önceki sandalyelerinin 113'ünü kaybetti. 10 Eylül 2021'de, Kral VI. Muhammed tarafından başbakan olarak atandı ve Saadeddin Osmani'nin yerine yeni bir hükümet kurmakla görevlendirildi.

Ahnuş, 22 Eylül 2021 tarihinde PAM ve İstiklal partileriyle birlikte resmi bir koalisyon hükümetinin kurulduğunu duyurdu, böylece Fas'ın başbakan adayı statüsünü resmileştirdi. 7 Ekim 2021 tarihinde yeni başbakan olarak göreve başladı. Göreve başladıktan sonra Ahnuş, çeşitli uluslararası etkinliklerde Kral VI. Muhammed'i temsil etti ve 2021 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı da dahil olmak üzere zirvelerde kralın hazırladığı konuşmaları okudu.

28 Ekim 2021'de Ahnuş, Suudi Arabistan'daki bir Yeşil Girişim etkinliğinde Batı Sahra'yı hariç tutan bir ODKA bölgesi rozetini taktığı için eleştirildi.

Eylül 2022'de Ahnuş, New York'ta düzenlenen Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 77. oturumuna katıldı.

11 Ekim 2022'de Ahnuş, Fas ile Lüksemburg arasındaki ticari ilişkileri güçlendirmek amacıyla, iş ortaklarıyla birlikte Rabat'ta Lüksemburg Veliaht Büyük Dükü Prens Guillaume ile bir araya geldi.

Aralık 2022'de, 2022 ABD-Afrika Liderler Zirvesi'ne katıldı ve ABD Başkanı Joe Biden ile görüştü.

1 Şubat 2023 tarihinde Ahnuş, İspanya Başbakanı Pedro Sánchez ile birlikte Rabat'ta düzenlenen 12. Fas-İspanya Üst Düzey Toplantısı'na katıldı. Bu toplantıda her iki ülke, çok sayıda sektörü kapsayan toplam 19 ikili anlaşma imzaladı.

Temmuz 2023'te Ahnuş, Saint Petersburg'da düzenlenen 2023 Rusya-Afrika Zirvesi'ne katıldı. 2024 yılında ise Roma'da düzenlenen 2024 İtalya-Afrika Zirvesi'ne katıldı.

Ocak 2026'da Ahnuş, RNI başkanlığı için üçüncü bir dönem aday olmayacağını açıkladı. Le Monde'a göre, bu kararı, siyasi yetkililer tarafından saraydan gelen bir müdahale olarak yorumlanan "bir telefon görüşmesi"nin ardından geldi. Onun yerine Muhammed Çaouki geçti.

Ekonomik sıkıntılar ve kitlesel göçten sorumlu tutulan Aziz Ahnuş, görev süresini önemli ölçüde izole bir durumda tamamladı. İktidar çoğunluğunu oluşturan birçok parti ve hatta bazı bakanlar, 2026 Fas genel seçimleri sırasında onu açıkça eleştirdi. Fas kraliyet sarayının sözcüsü olarak görülen haber sitesi Le360, "beş yıl boyunca taahhütlerini yerine getiremeyen" bir adamın "yankı uyandıran başarısızlığını" kınadı.

Eleştiri

Ahnuş, tarım bakanı olarak görev yaptığı süre boyunca birçok yolsuzluk suçlamasının hedefi oldu. 2017 yılında, o dönem İstiklal Partisi genel sekreteri olan Hamid Şabat, bir parti toplantısı sırasında onu, gaz tazminatı için ayrılmış 13 milyar Fas dirhemini çalmakla suçladı. Daha önce Fes'te düzenlenen bir toplantıda da Ahnuş'u yolsuzlukla suçlamış ve 2 milyar dolarlık servetinin "30 milyon Faslının sahip olduğu toplam servete" eşdeğer olduğunu ima etmişti. Haziran 2021'de çevrimiçi olarak yayınlanan, blog yazarı Maysa Salama el-Naji'nin Kral VI. Muhammed'e yazdığı açık mektupta, Ahnuş aleyhindeki yolsuzluk suçlamalarını sıralayan 400 sayfalık bir rapora atıfta bulunuldu.

Ahnuş, muhalif görüşlerin bastırılması ve muhaliflerin hapsedilmesi nedeniyle eleştirilerin hedefi olmuş; ayrıca ifade özgürlüğü ve barışçıl gösteri yapma hakkına yönelik ihlallerin sona erdirilmesi yönünde çağrılar da yapılmıştır.

17 milyar davası

2015 ve 2016 yıllarında Fas hükûmetinin akaryakıt fiyatlarını serbestleştirme kararı almasının ardından akaryakıt şirketleri fiyatları düşürmemek için birbirleriyle işbirliği yapmaya karar verdi. Bu şirketler arasında Aziz Ahnuş'un sahibi olduğu Akwa şirketi de vardı.

Bu şirketlerin kârı yaklaşık 17 milyar dirhem (yaklaşık 1,75 milyar ABD doları) olarak gerçekleşti ve birçok kesim, bu kârları Fas halkının sırtından elde edilen ahlaka aykırı ve yasa dışı kârlar olarak nitelendirdi. Hem Parlamentoda hem de medyada bu kârların geri ödenmesi yönünde hâlâ birçok talep vardı.

Davayı takip eden dönemde, Rekabet Konseyi başkanı Driss el-Karavi, Ahnuş'un yasa dışı kazançları hakkında bir rapor hazırlayarak Kral VI. Muhammed'e sundu. Mart 2021'de el-Karavi görevinden alındı ve yerine Ahmed Rahu getirildi.

Basın ilişkileri

2016 yılı itibarıyla Tarım Bakanlığı, ülkedeki yazılı basında yürütülen geniş çaplı reklam kampanyaları için her yıl birkaç milyon dirhem harcıyordu. Bir gazete Ahnuş'u veya onun "Yeşil Fas" planını eleştirirse Bakanlığın reklamları, Akwa grubunun reklamlarıyla birlikte derhal kesilirdi.

2017'de Badil haber sitesinden üç gazeteciye kendisini eleştirdiği için dava açtı. Kendisine 1 milyon dirhem ödemelerini istedi.

2018 boykotu

2018 ilkbaharında Fas; Centrale Danone, Sidi Ali (maden suyu) ve Akwa'nın iştiraki Afriquia'ya karşı başlatılan bir boykot hareketiyle sarsıldı. Süt, su ve yakıt gibi üç temel ürünün başlıca dağıtıcıları olan bu üç marka, halk tarafından çok yüksek fiyatlar uyguladıkları gerekçesiyle suçlandı. Bu hareket son derece popüler hale geldi ve hükümetin tepkisine yol açtı.

Boykot hareketini araştıran Fransız düşünce kuruluşu School of Thought on Economic Warfare'a (EPGE) göre, bu "hiyerarşikleştirilmiş ve dolayısıyla kesin bir siyasi gündem tarafından yönetilen" bir dezenformasyon kampanyasıydı. Bu istikrarsızlaştırma girişimi, örneğin hareketin fikirlerini yaymak amacıyla çevrimiçi alan satın almak için 100.000 ila 500.000 euro arasında değişen önemli bir bütçeden bile faydalanabilirdi. Buna kamuoyunu harekete geçirmek için yoksullara yönelik pahalı bağış kampanyaları da eklenmelidir. Aynı araştırmaya göre, Aziz Ahnuş'u siyaset sahnesinden çıkarmak amacıyla bu boykot kampanyasının arkasında el-Adil Va el-İhsan hareketi vardı.

Ahnuş, Jeune Afrique'ye verdiği röportajda boykot kampanyasını "görmezden geldiğini" belirterek, muhalifleri "siyasi amaçlar uğruna Faslıların içinde bulunduğu zor durumu istismar etmekle" suçladı.

17 Kasım 2018 tarihinde Driss Guerraoui, Kral VI. Muhammed tarafından Rekabet Konseyi başkanlığına atandı. 2020 yılında Konsey, 2018 boykot kampanyasının hedef aldığı üç markanın fiyatlar konusunda bir anlaşmaya vardığını tespit etti.

Milano yorumları

Aralık 2019'da Milano, İtalya'da yaşayan Faslılarla yaptığı bir toplantıda şunları söyledi: "Fas'ta yaşamak isteyen herkes onun sloganına ve demokrasisine saygı göstermelidir. Hakaretler bizi ileriye götürmez. Ve kusura bakmayın ama bu işi yapması gereken adalet değil. […] Eğitimsiz Faslıları yeniden eğitmeliyiz". Bu sözler, şirketlerinin boykot edilmesi çağrılarının yanı sıra güçlü tepkileri de tetikledi.TelQuel, Kral VI. Muhammed'in konuşmalarını eleştiren bir video yayınladıktan sonra Faslı bir YouTuber'ın tutuklanması ve yargılanmasıyla ilgili yorumlarına atıfta bulundu.Dizzy DROS'un popüler müzik videosu "M3a L3echrane"de Milano'ya ilişkin yorumlara atıfta bulunuldu.

2021 seçimleri

2021 genel seçimleri öncesinde, daha sonra hükümet koalisyonuna katılan Özgünlük ve Modernlik Partisinin Genel Sekreteri Abdullatif Ouahbi, Ahnuş'u "siyasi sahneyi parayla doldurmakla" suçlarken, görevden ayrılan koalisyona liderlik eden Adalet ve Kalkınma Partisi ise herhangi bir partinin adını anmadan "seçmenleri ve bazı sandık görevlilerini cezbetmek için fonların ahlaksızca kullanılmasını" kınadı. Ayrıca parti, oy kullanma sürecinde "ciddi usulsüzlükler" olduğunu da iddia etti.İlerleme ve Sosyalizm Partisinin başkanı Nabil Benabdullah, bir röportajda Ahnuş'un partisi RNI'yi, "herkesin gözü önünde" diğer partilerden adayları çekmek için para dağıtmakla eleştirdi.Agence France-Presse tarafından ulaşılan bir RNI sözcüsü, suçlamaların parti tarafından "reddedildiğini" belirtti ve daha fazla yorum yapmaktan kaçındı.

Artan fiyatlar ve enflasyon

Ahnuş, göreve başlayalı 200 günden az bir süre önce, istifasını isteyen ve yolsuzluklarına son vermesi gerektiğini haykıran Faslıların hedefi haline geldi. 5 litrelik bir şişenin fiyatı 27 dirhem, Fas mutfağında yaygın olarak kullanılan 25 kg irmiğin fiyatı ise 50 dirhem arttığı için bazı temel gıda ürünlerinin fiyatları son aylarda fırladı. Enflasyon, 430.000'den fazla Faslı'nın işini kaybettiği birçok savunmasız aileyi etkiledi.

#Degage_Akhannouch kampanyası

2022 yılında, akaryakıt fiyatlarının yükselmeye devam etmesi üzerine, Twitter ve Facebook'ta on binlerce kullanıcının katıldığı bir çevrimiçi kampanya ortaya çıktı. Kullanıcılar, #7dh_Gazoil, #8dh_Essence ve #Degage_Akhannouch ("Defol Ahnuş") adlı üç Fransızca etiketi kullanarak akaryakıt fiyatlarında acil bir indirim talep ettiler ve Ahnuş ile şirketi Afriquia'yı krizden çıkar sağladıklarıyla suçladılar.Adalet ve Kalkınma Partisi (PJD) genel başkanı ve eski başbakan Abdelilah Benkirane, bu çevrimiçi kampanyayı "desteklemediğini" belirterek, "sadece Sidna (efendimiz) [Kral VI. Muhammed]'ın bu kabineye son verip erken parlamento seçimlerinin düzenlenmesini talep etme yetkisi (…) olduğunu" ekledi. Bununla birlikte, birçok PJD üyesi kampanyaya katıldı.

2023 Marakeş depremi

8 Eylül 2023 tarihinde, Fas'ın orta kesimindeki Marakeş-Asfi bölgesinde bir deprem meydana geldi. Ahnuş, depremden etkilenenlere yönelik olarak ortada görünmemesi ve yönetim eksikliği nedeniyle eleştirildi. Depremin meydana gelmesinden iki gün sonra, felaketten etkilenen ailelere başsağlığı dileklerini iletti. Depremde tahrip olan tüm altyapıların yeniden inşa edileceğini taahhüt etti.

Kişisel yaşamı

Ahnuş, alışveriş merkezlerinde faaliyet gösteren ve Gap, Zara ve Galeries Lafayette gibi markaların Fas bayiliklerini elinde bulunduran bir iş insanı olan Selva İdrisi ile evlidir. Çiftin üç çocuğu var.

Tarım Bakanı olarak Ahnuş, 2013 ve 2016 yıllarında iki ayrı vesileyle Kral VI. Muhammed ve yakın ailesini Ramazan iftarı için ağırladı.

21 Kasım 2022 tarihinde, hükümet sözcüsü Mustafa Baytas, Ahnuş'un COVID-19 testinin pozitif çıktığını duyurdu.

Üst