Bodrum, Muğla'nın 13 ilçesinden birisidir. İlçe günümüzde önemli bir turizm merkezi olması ile anılmaktadır ki bunda Bodrum'un kendine has bazı özellikleri olması etkilidir. Nüfus açısından il genelinde Menteşe ve Fethiye'yi geçerek en büyük ilçe unvanına sahip olmuştur.
| Bodrum | |
|---|---|
 | |
 İlçe sınırları haritası | |
| Ülke | Türkiye |
| İl | Muğla |
| Coğrafi bölge | Ege Bölgesi |
| İdare | |
| • Kaymakam | Ali Sırmalı |
| • Belediye başkanı | Tamer Mandalinci (CHP) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 650 km² |
| Rakım | 8 m |
| Nüfus (2020) | |
| • Toplam | 175.000 |
| • Kır | - |
| • Şehir | - |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| Posta kodu | 48400 |
| İl alan kodu | 252 |
| İl plaka kodu | 48 |
Resmî site www.bodrum.bel.tr www.bodrum.gov.tr | |
Etimoloji
Bodrum'un antik çağdaki adı 'Halikarnassos'tur. Türkçe 'Halikarnas' olarak okunmuştur. Aziz Petrus Kalesi adı verilen kale ile birlikte şehrin Aziz Petrus'a adanmasıyla şehre 'Petrium' adı verilmiştir. Bu isim zaman içerisinde önce 'petrum' sonra 'potrum' ve en sonunda 'Bodrum' olarak söylenir olmuştur.
Tarihçe
Bodrum, Yunan ve Anadolu uygarlıklarının kesişme noktası olan topraklar üzerinde yer almaktadır. Leleg, Karia, Pers, Dor, Helen, Roma, Bizans ve Osmanlı gibi çeşitli uygarlıklara ait arkeolojik buluntular yöre ve çevresinin yedi bin yıllık bir geçmişi olduğuna işaret etmektedir. Bodrum antik çağda Karya Bölgesinin en önemli liman kentlerinden biridir. Burada tarihin babası olarak tanınan Herodotos ve tarihin ilk kadın amirali I. Artemisia gibi pek çok önemli kişi yaşamıştır.
Bodrumlu tarihçi Heredotos'un kaynaklarına göre Bodrum'da yaşam M.Ö. 1.000 yılında Dorlar tarafından şu an kalenin bulunduğu bölgeye kurulan şehirle başlamıştır. Şehir daha sonra Lidyalıların ve Perslerin egemenliğine girmiş olsa da en parlak dönemlerinden birini Karya satraplığının egemenliği altındayken yaşamıştır. M.Ö. 334 yılında Büyük İskender'in gerçekleştirdiği fetihler sırasında yıkılıp yakılan Bodrum, uzun bir süre boyunca toparlanamamış, İskender'in ölümünden sonra bir süre generaller tarafından yönetilmiştir. MÖ 133'te Romalıların himayesi altında olan Bodrum, Roma'nın ikiye bölünmesinden sonra (MS 324) ise Aphrodisias Metropolitliği'ne bağlı bir piskoposluk olarak varlığını sürdürmüştür.
11. yüzyılda Türklerin eline geçen Bodrum, 13. yüzyılda Menteşe Beyliği'nin bir parçası olmuştur. Bodrum, Kanuni Sultan Süleyman döneminde Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. I. Dünya Savaşı sonunda (11 Mayıs 1919) İtalyanlarca işgal edilen Bodrum, Kurtuluş Savaşı'yla birlikte Türkler tarafından geri alınmıştır.
Dünyanın Yedi Harikasından biri olan Mausoleum Halikarnassos şehrinde inşa edilmiştir. Depremler ve istilaların etkisiyle zamanla yıkılan mozolenin mermerden taşları Bodrum Kalesi'nin yapımında kullanılmıştır. Kaleyi 15. yüzyılda Hristiyan Şövalyeler inşa etmiştir. İnşaat 100 yıllık bir sürede tamamlanmıştır. Papa kalenin bitmesi için kalenin yapımında çalışanlara endülijans kâğıtları dağıtmıştır. Bodrum şehri Anadolu toprakları üzerinde en son ele geçirilen Hristiyan toprağıdır. Şehir II. Mehmed zamanında kuşatıldıysa da ancak I. Süleyman'ın Rodos Seferi sırasında ele geçirilebilmiştir. Bodrum Kalesi bugün dünyanın en büyük 2. Sualtı Arkeoloji Müzesi olarak hizmet vermektedir. Doğu Akdeniz'de ayakta kalan en sağlam kaledir. Bodrum şehri ise pek çok kültürel etkinliğe ev sahipliği yapmaktadır.
Eski adıyla Halikarnassos olarak bilinen Bodrum'a bugün de Halikarnas diye seslenilir. Aziz Petrus adına inşa edilen kaleden sonra Petrium olarak anılan şehrin adı zamanlar Petrum ve Bodrum haline gelmiştir.
Coğrafya
Bodrum, Muğla ilinin batı köşesinde yer alır. İlçe topraklarının büyük çoğunluğu kendi adını taşıyan bir yarımada içerisinde bulunmaktadır ki ilçe kuzey, batı ve güneyden Ege Denizi ile çevrelenmiştir. Doğusundaki Milas hariç herhangi bir idari sınırı yoktur.
İlçenin yüzölçümü 650 km²dir. Bodrum ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 8 metredir.
İklim ve bitki örtüsü
İklim itibarıyla Ege ve Akdeniz iklimlerinin sentezinden oluşan bir özelliğe sahiptir. Yarımada olarak mikro klima alan özelliği gösterir. Yaz aylarında neredeyse hiç nem bulunmaz. Kış aylarında ise nem oranı oldukça düşüktür. Yaz ayları sıcak ve kurak, kış ayları oldukça ılık ve yağışlıdır. 1970 yılından günümüze kadar yalnızca 2004 yılı şubat ayında kar yağışı görülmüş ve kar kalınlığı ortalama 5 cm'yi bulmuştur.
Yarımada bitki örtüsü olarak çok belirgin bir şekilde ikiye ayrılmıştır. Bodrum-Milas kara yolunun batısında yer alan kısımda bitki örtüsü yer yer çalılık ve fundalıklar ile yörede "çeti" tabir edilen dikenli otlarla kaplıdır. Karayolunun doğusunda yer alan kısım iğne yapraklı kızıl çam, yabani çilek, mersin ve sandal ağaçlarıyla kaplıdır. İlçe arazisinin %61,3'ü orman sayılan alanlardandır. Ancak son yıllarda çıkan orman yangınları sonucunda orman örtüsünde belirgin bir azalma gözlenmiştir. İlçede düzenli akarsu yoktur. Mumcular Mahallesinde bulunan Sulama Göleti ise sulama ve içme suyu amaçlı kullanılmaktadır.
Nüfus
Bodrum ilçesi, Muğla ilinde en fazla nüfusa sahip ilçedir.
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
|---|---|---|---|
| 1927 | 15.694 | 4.290 | 11.404 |
| 1935 | 17.648 | 4.530 | 13.118 |
| 1940 | 19.940 | 5.825 | 14.115 |
| 1945 | 20.180 | 4.963 | 15.217 |
| 1950 | 22.034 | 4.701 | 17.333 |
| 1955 | 22.914 | 4.848 | 18.066 |
| 1960 | 24.688 | 5.047 | 19.641 |
| 1965 | 25.811 | 5.136 | 20.675 |
| 1970 | 27.383 | 6.077 | 21.306 |
| 1975 | 29.490 | 7.858 | 21.632 |
| 1980 | 32.517 | 9.799 | 22.718 |
| 1985 | 37.966 | 12.949 | 25.017 |
| 1990 | 56.821 | 20.931 | 35.890 |
| 2000 | 97.826 | 32.227 | 65.599 |
| 2007 | 105.474 | 28.575 | 76.899 |
| 2008 | 114.498 | 30.688 | 83.810 |
| 2009 | 118.237 | 31.590 | 86.647 |
| 2010 | 124.820 | 33.258 | 91.562 |
| 2011 | 130.990 | 34.866 | 96.124 |
| 2012 | 136.317 | 35.795 | 100.522 |
| 2013 | 140.716 | 140.716 | veri yok |
| 2014 | 152.440 | 152.440 | veri yok |
| 2015 | 155.815 | 155.815 | veri yok |
| 2016 | 160.002 | 160.002 | veri yok |
| 2017 | 164.158 | 164.158 | veri yok |
| 2018 | 171.850 | 171.850 | veri yok |
| 2019 | 175.435 | 175.435 | veri yok |
| 2020 | 181.541 | 181.541 | veri yok |
| 2021 | 187.284 | 187.284 | veri yok |
| 2022 | 192.964 | 192.964 | veri yok |
| 2023 | 198.335 | 198.335 | veri yok |
| 2024 | 203.035 | 203.035 | veri yok |
| 2025 | 207.196 | 207.196 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Kültür
Bodrum'da 2003 yılından beri her yıl yaz aylarında Uluslararası Bodrum Bale Festivali düzenlenmektedir. Bu festival Türkiye'nin ilk ve tek bale festivali olma özelliğini taşımaktadır. Ayrıca 2014 yılından beri Uluslararası Bodrum Bienali düzenlenmektedir.
Şehirde 2010 yılından beri Bodrum Barok Müzik Festivali düzenlenmektedir.
Medya
Bodrum Yerel TV Kanalları
- Bodrum Kent TV
Bodrum Yerel Radyoları
- Bodrum FM (101.7)
- Radyo Halikarnas (105.8)
- Eko FM (107.6)
Bodrum Yerel Dergileri
- Lime Bodrum Magazin
- Bodrum Bülten
- Bodrumlife
- Bodrumlife Nereye Gidilir
Bodrum Yerel Gazeteleri
- Bodrum Olay Gazetesi
- Bodrum Yarımada Gazetesi
- Bodrumca Gazetesi
- Bodrum Gündem Gazetesi
- Bodrum Haber2000 Gazetesi
- Bodrum Ekspres Gazetesi
- Bodrum Çökertme Gazetesi
- Bodrum Times
Altyapı
Ulaşım
Bodrum, dünyaca ünlü bir tatil beldesi olması nedeniyle gelişmiş ulaşım imkânlarına sahiptir. Şehrin hava ulaşımı Milas-Bodrum Havalimanı üzerinden sağlanmaktadır ki şehre uzaklığı 32 km'dir. Bodrum'da üç büyük marina ve kruvaziyer yanaşma iskelesi de mevcuttur. Marinaların ilk yapılanı Bodrum merkezde bulunan Milta marinadır. İkinci marina Turgutreis beldesinde bulunan D Marin ve üçüncüsü Yalıkavak beldesinde bulunan Pal Marina'dır.
Bodrum önemli bir kara yolu kavşağında bulunmaz. Bodrum'a kara yoluyla ulaşım Milas üzerinden çift şeritli asfalt yol ile sağlanmaktadır. Bodrum, il merkezi Muğla'ya 111 km, İzmir'e 242 km, Marmaris'e 165 km ve Fethiye'ye 234 km uzaklıktadır.
Spor
İlçenin futbol kulübü 1931 yılında kurulan Bodrumspor'dur. Kulübün renkleri yeşil-beyaz'dır. 1995-96 sezonunda tarihinde ilk defa 3. Lig'de mücadele etmeye başlamıştır. 2014-14 sezonunda Bölgesel Amatör Lig 7. Grup'ta namağlup şampiyon olan kulüp, tarihinde ikinci kez 3. Lig'e yükseldi. 2016-17 sezonunda 3. Lig 2. Grup'ta şampiyon olarak 2. Lig'e yükseldi.
2021-22 sezonunu 3. sırada bitirerep play-offlara kalan Bodrumspor finalde Karacabey Belediyespor'u 3-0 mağlup ederek tarihinde ilk kez 1. Lig'e yükselme başarısı gösterdi. 2022-23 sezonunda 1. Lig'i 62 puanla 4. bitiren Bodrumspor play-offlara katılma şansı yakaladı, il maçta Göztepe'yı sonraki maçka ise Eyüpspor'u mağlup ederek final oynama şansı kazandı. Final maçında Pendikspor'a 2-1 mağlup oldu.
2023-24 sezonunda 1. Lig'i 57 puanla 4'üncü bitiren Bodrumspor play-off'a katılıp ilk maçta Boluspor'u 2-0 daha sonra Çorumspor ile 1-1 ve 0-0 berabere kalıp penaltılarda 5-4 eleyerek finale kaldı ve finalde Sakaryaspor'u normal süresi 1-1 uzatmalarda 3-1 yenen Bodrumspor tarihinde ilk defa Süper Lig'e çıktı.
Kardeş şehirler
Eskişehir, Türkiye (12.01.2010)- Borçka, Türkiye – Artvin (07.11.2019)
- Milas, Türkiye – Muğla (07.09.2020)
- Beşiktaş, Türkiye – İstanbul (11.03.2022)
- Tepebaşı, Türkiye – Eskişehir (03.02.2022)
- Ovacık, Türkiye – Tunceli (06.12.2022)
- Arsuz, Türkiye – Hatay (03.04.2023)
Houmt Souk, Tunus (10.03.2014)
Mali Lošinj, Hırvatistan (11.10.2022)
Prizren, Kosova (13.07.2023)- Bucak, Türkiye – Burdur (07.11.2024)
- Gerze, Türkiye – Sinop (07.11.2024)
- Hekimhan, Türkiye – Malatya (07.11.2024)
Galeri
-
Bodrum Kalesi denizden görünümü -
Bodrum -
Bodrum Kalesi - Bodrum'da yat limanı
- Bodrum'da dükkânlar
- Bodrum Kalesi yakınında bulunan Adliye Camii
- İki direkli bir gulet
- Yel değirmenleri
- Bodrum
- Bodrum Yalıçiftlik Plajı
- Bodrum marina
- Bodrum marina sahil yolu