Borçalı Sultanlığı Azerice: Borçalı sultanlığı/بورچالی سلطانلیغی (Azerice) Borchaly sultanlygy | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1604-1801 | |||||||||
 1801 Kafkasya haritasında Borçalı Sultanlığı | |||||||||
| Tür | Sultanlık, Hanlık | ||||||||
| Resmî din | Islam | ||||||||
| Hükûmet | Mutlak monarşi | ||||||||
| Tarihçe | |||||||||
| |||||||||
| Yüzölçümü | |||||||||
• Toplam | 6528 km2 | ||||||||
| |||||||||
Borçalı Sultanlığı, XVII. yüzyılın başlarında Safeviler tarafından, XV. yüzyılın sonlarında Akkoyunluların temelini attığı ve Kazaklı Türkmenlerinin idaresine verdikleri Akça-Kale bölgesinde kurulmuştur. Tarihsel kaynaklarda "Borçalı Hanlığı" olarak da anılan bu feodal devlet, günümüz Gürcistan’ı ve Ermenistan’ın Lori bölgesini kapsayan Borçalı topraklarında XVIII. yüzyılın ikinci yarısına kadar varlığını sürdürmüştür. Sultanlık, bölgedeki Türkmen nüfusun etkisiyle şekillenmiş olup, siyasi ve askeri anlamda Safeviler ile bağlantılı bir yönetim yapısı benimsemiştir. Borçalı Sultanlığı, bulunduğu coğrafi konum itibarıyla hem Kafkasya’nın iç dengelerinde hem de komşu devletlerin siyasi mücadelelerinde önemli bir rol oynamıştır.
Tarih
Gürcü Sovyet Ansiklopedisi'ne göre, XVII. yüzyılın başlarında, Safevi Şahı I. Abbas'ın yönetimi sırasında Borçalı bölgesine adını da veren Borçalu Türk boyu, Debed Vadisi'ne göç etmiştir. 1604 yılında burada Borçalı Hanlığı (saltanatı) kurulmuştur. 1750'lerde Kaheti çarı II. Teymuraz, Borçalı Sultanlığı'nı egemenliği altına aldı ve 1765'te Kartli-Kaheti çarı II. Ereklie, sultanlığı bir vilayete dönüştürdü. 19. yüzyılın başlarında, sultanlık tamamen dağılarak Rus İmparatorluğu'nun bir parçası haline geldi.
Sultanlar
- Kelbi Hüseyin han oğlu Musa Kuli han (1752–1755)
Ayrıca bakınız
- Kazak Sultanlığı
- Şemşadil Sultanlığı
- Şoragel Sultanlığı
- Kafkasya Hanlıkları
- Güney Kafkasya
- Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti
- Batı Asya tarihindeki devletler
- 18. yüzyılda Azerbaycan