Celâyirîler,(Türkçe: Yaglakar uruğu; Yağla-Er/Yağlık-Er Oğulları); 1330'larda bugünkü Irak ve İran topraklarında İlhanlılar Devletinde önemli mevkiye sahip olan TürkleşmişMoğol Celayir boyunun önderi Büyük Hasan tarafından kurulmuş devlet.
Celâyir Sultanlığı جلايريان Jalāyīrīyān Celayirîler | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1340-1432 | |||||||||||||
 Tüm Krallıklar Kitabı tarafından Pers ve Saldania şehrine atfedilen bayrak muhtemelen Celayirlilere aitti | |||||||||||||
 Günümüzün Irak ve Irak-ı Acem'inde kurulmuş olan Yağla-Er/Yağlık-Er Oğulları Devleti ile komşularının haritası. | |||||||||||||
| Başkent | Bağdat | ||||||||||||
| Yaygın dil(ler) | Azerice Farsça Arapça | ||||||||||||
| Hükûmet | Monarşi | ||||||||||||
| |||||||||||||
| Tarihçe | |||||||||||||
| |||||||||||||
| |||||||||||||
İlhanlılar Devleti'nin dağılmasının ardından Büyük Hasan, Tebriz başta olmak üzere Azerbaycan bölgesinin hakimiyeti için Küçük Hasan ile savaşmış fakat yenilerek Irak istikametine çekilmek zorunda kalmış ve orada devletini kurmuştur.
Celayirîlerler Timur'un Beş Yıl Seferi karşısında Karakoyunlular ile birlikte Timur İmparatorluğu'na karşı direnmiş ancak yenilerek Bağdat'ı kaybetmiştir. Ahmed, önce Osmanlı Devleti'ne ve sonra Mısır'a Memlûk Devleti'nin yanına sığınmıştır.
Ahmed, Timur'un ölümünün ardından 1405'te tekrar devleti kurmuş ve Tebriz'i geri almaya çalışmıştır. Fakat 1410'da Karakoyunlu sultanı Kara Yusuf tarafından yenilerek idam edilmiştir.
Celayirî Sultanları
| Resim | Unvan | Kraliyet ismi | Kişisel ismi | Doğum | Aile ilişkisi | Hükümdarlığı | Ölüm | Notlar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ulus Beg | Taceddin | Hasan-ı Büzürg | ? | Emir Çoban'ın kızı Bağdat Hatun'un ve torunu Dilşad Hatun eşi | 1336–1356 | 1356 | İlhanlı kuklaları Muhammed Han ve Cihan Timur adına hüküm sürdü.. | |
 | Bahadır Han | Muizz-id-dunya ve'd-din | Şeyh Üveys (I. Üveys) | y. 1337–1374 | Hasan-ı Büzürg ve Dilşad Hatun'un oğlu | 1356–1374 | 1374 | |
| Şeyh | Şeyh Hasan | ? | Şeyh Üveys'in oğlu | 1374–1374 | 1374 | Emirler tarafından öldürüldü | ||
| Şeyh | Celaleddin | Şeyh Hüseyin (I. Hüseyin) (1374–1382) | ? | Şeyh Üveys'in oğlu | 1374–1382 | 1382 | Asi kardeşi Ahmed tarafından idam edildi | |
| Şeyh | Şeyh Bayezid | ? | Şeyh Üveys'in oğlu | 1382–1384 | 1384 | Hüseyin ve Ahmed'e muhalif | ||
| Sultan | Gıyaseddin | Şeyh Ahmed | ? | Şeyh Üveys'in oğlu | 1383–1410 | 1410 | 1393–4, 1400–2, 1403–5'de sürgünde. Kara Yusuf tarafından muharebede öldürüldü | |
| Sultan | Ala ud-Dunya | Şah Veled | ? | Şeyh Üveys'in oğlu Ali'nin oğlu | 1410–1411 | 1411 | ||
| Sultan | Mahmud | ? | Şah Veled'in oğlu | 1411 | 1425 | Döndü Hatun'un naipliği altında | ||
| Sultan | II. Üveys | ? | Şah Veled'in oğlu | 1415–1421 | 1421 | |||
| Sultan | Muhammed | ? | Şah Veled'in oğlu | 1421 | 1421 | |||
| Sultan | Mahmud | ? | Şah Veled'in oğlu | 1421–1425 | 1425 | İkinci hükümdarlığı | ||
| II. Hüseyin | ? | Ahmed'in torunu | 1425–1432 | 1432 | Karakoyunlular tarafından mağlup edildi |