Dicle, Diyarbakır ilinin bir ilçesidir.
| Dicle | |
|---|---|
 Türkiye'de yeri | |
 İlçe sınırları haritası | |
| Ülke | Türkiye |
| İl | Diyarbakır |
| Coğrafi bölge | Güneydoğu Anadolu Bölgesi |
| İdare | |
| • Kaymakam | Kadir Yurdagül |
| • Belediye başkanı | Hacı Akengin (DEM Parti) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 738 km² |
| Rakım | 936 m |
| Nüfus (2018) | |
| • Toplam | 38.220 |
| • Kır | - |
| • Şehir | 37.534 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| Posta kodu | 21830 |
| İl alan kodu | 0412 |
| İl plaka kodu | 21 |
Resmî site www.dicle.gov.tr | |
Tarihçe
İlçenin eski adı "Piran"dır. İlk kez tarihte Eğil beyliğinin merkezi olarak ön plana çıkar. Daha ilçe jeopolitik konumu sayesinde olduk rağbet görülür. Daha Osmanlı Devleti döneminde ülkedeki alimler ve şeyhlerin merkezi haline gelmiş ve şehre Piran adı verilir. İlçedeki en büyük aile Ağa evi manasına gelen (Mala Ağe) namı diğer Reşid Ağa'nın oğullarının ailesidir. Ailenin soyunun Seyyid ve Şeyhlere kadar uzandığı bilinir. Ayrıca Eyyüb El-Ensari neslinde Ensarioğlu ailesi de bu ilçedendir. Daha sonraki dönemlerde Şeyh Said kıyamının merkezi olduğu bilinmektedir.
Coğrafya
Diyarbakır merkeze 92 km uzaklıktadır. Fakat bu yol Ergani üzerinden sağlanan yoldur. 2013 yılında yapılan Eğil-Dicle Karayolu sayesinde bu mesafe 68 km'ye düşmüştür. İlçenin yüzölçümü 738 km²’dir. Topraklarının büyük bir bölümü dağlık ve ormanlıktır. Ovalar ise dağlar arasına yerleşmiş küçük parçalar halindedir. Dicle ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 936 metredir. Arazinin %30'u meşe ağaçları ile kaplıdır. Ormanlık alana sahip olması sebebiyle Diyarbakır'ın diğer ilçelerine göre daha fazla yağmur almaktadır. İlçenin kuzeyinde Elazığ'ın Alacakaya ve Arıcak ilçeleri; güneyinde Eğil ilçesi; batısında Ergani ve Elazığ'ın Maden ilçesi; doğusunda Hani ve Kocaköy ilçeleri vardır. İlçe, Elazığ ili ile sınırı olan bir ilçedir.
Eğitim ve okullar
İlçede; Meslek, Anadolu ve İmam Hatip olmak üzere 3 lise, 2 tanesi yatılı olmak üzere 6 Orta öğretim okulu, 1 tane rehabilitasyon merkezi ve 1 tane de özel dershane bulunmaktadır. Köylerin çoğunda İlköğretim Okulu mevcuttur. İlçede toplam 74 okul bulunur. Ayrıca ilçede yapılan 8 derslikli anaokulu Dicle Anaokulu adıyla 2014/2015 eğitim öğretim yılında faaliyete geçmiştir.
Ekonomi
İlçe halkı geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlamakla birlikte, daha çok hayvancılık yapılmaktadır. Hayvancılıkta da küçükbaş hayvancılığı ön plandadır.
Sanayi ve madenler
Küçük çaplı tamirciler, un değirmenleri ve mermer atölyeleri başlıca sanayi dallarıdır. Maden olarak ilçenin Kurşunlu mahallesinde kurşun ve çinko madeni; Altıntaş ve Kurudere köylerinde mermer madeni çıkarılıyor. Ayrıca Yokuşlu mahallesinde çinko madeni keşfedilmiş olup çıkarılması planlanmaktadır.[kaynak belirtilmeli]
Nüfus
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
|---|---|---|---|
| 1955 | 31.103 | 2.660 | 28.443 |
| 1960 | 23.263 | 2.987 | 20.276 |
| 1965 | 26.446 | 3.577 | 22.869 |
| 1970 | 28.737 | 4.245 | 24.492 |
| 1975 | 32.890 | 5.247 | 27.643 |
| 1980 | 35.170 | 5.729 | 29.441 |
| 1985 | 37.082 | 6.097 | 30.985 |
| 1990 | 35.980 | 5.414 | 30.566 |
| 2000 | 39.861 | 9.861 | 30.000 |
| 2007 | 44.610 | 12.227 | 32.383 |
| 2008 | 44.265 | 10.219 | 34.046 |
| 2009 | 40.122 | 8.610 | 31.512 |
| 2010 | 40.965 | 8.436 | 32.529 |
| 2011 | 41.141 | 8.955 | 32.186 |
| 2012 | 40.356 | 9.023 | 31.333 |
| 2013 | 40.593 | 40.593 | veri yok |
| 2014 | 40.033 | 40.033 | veri yok |
| 2015 | 39.025 | 39.025 | veri yok |
| 2016 | 38.829 | 38.829 | veri yok |
| 2017 | 38.450 | 38.450 | veri yok |
| 2018 | 38.220 | 38.220 | veri yok |
| 2019 | 37.673 | 37.673 | veri yok |
| 2020 | 37.534 | 37.534 | veri yok |
| 2021 | 36.711 | 36.711 | veri yok |
| 2022 | 36.114 | 36.114 | veri yok |
| 2023 | 38.533 | 38.533 | veri yok |
| 2024 | 36.758 | 36.758 | veri yok |
| 2025 | 35.948 | 35.948 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Galeri
-
Hani Caddesi -
Dicle