Dobruca Beyliği

Bu madde Dobruca Beyliği adlı Türkmen beyliği hakkındadır. Dobruca adlı bölge için Dobruca, Bulgar ve Rumen tarihlerinde yer alan prenslik için Dobruca Prensliği maddelerine bakabilirsiniz.

Dobruca Beyliği, Sarı Saltuk’un oğlu Seyit İsmail Saltuk tarafından 1281–1299 yılları arasında Dobruca bölgesinde hüküm süren, kısa ömürlü bir Türkmen beyliğidir.

Saltuklu soyundan gelen Seyit İsmail Saltuk, bir grup askerle birlikte Pontus Krallığının kontrolüne geçen Sinop ve Amasya yöresini geri aldı. Ancak Selçuklu veziri Muînüddin Süleyman (1262–1277), IV. Kılıç Arslan aracılığıyla Seyit İsmail Saltuk ve beraberindekileri bölgeden uzaklaştırarak, söz konusu bölgeye oğlunu vali olarak atadı.

1264 yılında İsmail Saltuk, Bizans İmparatorluğu’ndan yer talep ederek erenler ve binlerce çadırlık Çepni topluluğuyla birlikte Deliorman Bölgesi’ne yerleşmiştir. Aynı dönemde, taht mücadelesi nedeniyle II. Gıyâseddin Keyhüsrev’in oğullarından biri de Bizans İmparatoru VIII. Mihail’den kendisi ve çevresi için yer istemiştir. Bu Selçuklu beyleri, Sarı Saltuk ile birlikte Deliorman’a gitmiş ve Çepni topluluklarına katılmıştır.

Seyit Sarı Saltuk, daha sonra Kırım’a geçerek Altın Orda Hanı Nogay ile birlikte 1281 yılında Kırım’dan Dobruca’ya yönelmiş, Tuna boylarında hâkimiyet sağlayarak burada yurt edinmiştir. 1282 yılında İsmail Saltuk, idaresindeki Çepni boylarıyla birlikte Dobruca Bölgesi’ne yerleşmiş ve Dobruca Beyliği’ni kurmuştur. Seyit İsmail Saltuk, 1297 yılında Dobruca’daki İsakça kentinde hayatını kaybetmiştir. İsmail Saltuk’un 1297 yılında vefat etmesinin ardından, beyliğin başına oğlu Ece Halil Saltuk geçmiştir.

Sonuç olarak, 13. yüzyılda Selçuklu Türkmenlerinin Anadolu'dan Dobruca'ya önemli bir göçleri ve kolonileşmeleri olmuştur.

1299 yılında, Altın Orda’da yaşanan taht mücadeleleri sonucunda hâkimiyeti ele geçiren Tatar gruplar, Altın Orda Hanı Nogay’a ve onun en önemli müttefikleri arasında yer alan Türkmen topluluklarına Dobruca yöresinde saldırıda bulunmuştur. Bu süreçte Bizans İmparatorluğu’nun kışkırtıcı rol oynadığı da belirtilmektedir. Yönetimi ele geçiren Tatarlar, Ece Halil Saltuk kumandasındaki Çepni kuvvetlerini ve Nogay’a bağlı birlikleri mağlup ederek bölgedeki hâkimiyetlerine son vermiştir.

1310 yılında (bazı kaynaklarda:1306) Sarı Saltuk'un torunu Ece Halil Saltuk, öldürülen Altın Orda Hanı Nogay'ın eşi Çiçek Hatun ve oğlu Türi'yi ile bir kısım Nogay askerlerini de yanına alarak, tüm Türkmenlerle birlikte Çanakkale Boğazı'ndan Anadolu'ya geçerek Karesi Beyliği'ne sığınır. (kaynaklar 10bin ile 150bin çadır arasında değişmekte) Karesi kumandanları Gazi Evranos ve Hacı İlbeyi Sarı Saltuk'un soyundan gelen bu Türkmenleri ve Ece Halil'i hürmetle karşılar ve Karesi topraklarına yerleştirir. Ece Halil Karesi kumandanlarından biri olarak Bizans'a karşı savaşır.

Karesi Beyliği'nin 1360'ta Osmanlı tarafından ilhak edilmesiyle Ece Halil Osmanlı hizmetine girerler.