Flensburg Hükûmeti

Flensburger Regierung Flensburg Hükûmeti
2 Mayıs 1945-5 Haziran 1945
Bayrak Arma
Hitler'in ölümünün sonrasında Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nın durumu. Beyaz alanlar Alman birliklerinin kontrolünde, pembe alanlar Müttefikler'in kontrolünde, kırmızı alanlar ise Müttefikler'in kontrolüne giren son yerler.
Başkent	Flensburg
Cumhurbaşkanı
• 1945 Karl Dönitz
Şansölye
• 1945 Lutz Graf Schwerin von Krosigk
Tarihçe
• Kuruluşu 2 Mayıs 1945 • Goebbels'in intiharı 1 Mayıs 1945 • Hükûmetin kuruluşu 2 Mayıs 1945 • Almanya'nın teslimiyeti 8 Mayıs 1945 • Hükûmetin feshedilmesi 23 Mayıs 1945 • Dağılışı 5 Haziran 1945

Flensburg Hükûmeti (Almanca: Flensburger Regierung), Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nın sona ermesine yakın zamanlarda, 2 Mayıs-23 Mayıs 1945 tarihleri arasında Almanya'yı yöneten kısa ömürlü idareydi. Sadece 3 hafta boyunca yönetimde kalmıştır. Hükûmet, NSDAP lideri ve Büyük Alman İmparatorluğu Devlet Başkanı Adolf Hitler'in ve Berlin Muharebesi esnasında Propaganda Bakanı Joseph Goebbels'in intiharlarından sonra oluşturuldu. Hitler, ölümünden kısa bir süre önce, cumhurbaşkanlığı ve şansölyelik makamlarının ikiye ayrılmasını vasiyet edip Karl Dönitz'i kendisinden sonraki yeni cumhurbaşkanı olarak tayin etmişti. Yeni hükûmetin Flensburg'da kurulması kararlaştırıldı, çünkü Flensburg, Danimarka sınırının çok yakınında, Karl Dönitz'in o zamana kadar kullanmış olduğu merkezin yeriydi. Hitler siyasî vasiyetinde halefinden her ne pahasına olursa olsun savaşa devam etmesini istiyordu. Buna rağmen, Flensburg Hükûmeti kendisini “apolitik” olarak tanımladı.

Hitler'in kuşatılmış kent olan Berlin'de kalmayı ve intihar etmeyi istediği belli olduktan sonra, Alman silahlı kuvvetlerinin etkin genel komuta ettirilmesi, Rheinsburg'a taşınan Oberkommando der Wehrmacht (Alman Yüksek Komutanlığı) aracılığıyla yapıldı. Alman topraklarında bölünme olacağını öngören askeri ve sivil komutanlıklar 15 Nisan'da geçici olarak kuruldu; Pullach'ta Marshal Albert Kesselring'in altında, güney ve batıdaki kuvvetler ve Plön'teki Büyük Amiral Karl Dönitz'in komutasında, kuzey ve doğuda kuvvetler içindi; fakat Hitler, onlara yürütme yetkisini vermedi. 27 Nisan'da, Ordu Yüksek Komutanlığı'ndan Wilhelm Keitel ve Alfred Jodl Rheinsburg'da Karl Dönitz ve Heinrich Himmler ile bir araya gelerek Berlin'in düşüşünün önlenememesi üzerine savaş durumunu görüştü. Rheinsberg'i 28 Nisan'da terk ederken, Himmler, Dönitz'e, kendisinin oluşturabileceği halef bir hükûmette hizmet etmeye istekli olup olmayacağını sordu. O gün, İngilizler ve Amerikalılar, Himmler'in Batılı Müttefikler'le Hitler'den ayrı olarak gizli bir barış görüşmeleri yaptığını açıkladılar. 29 Mayıs'ta Dönitz, Martin Bormann'dan Himmler'in görevden alındığını duyuran ve vatana ihanetten tutuklama emrini verilen bir telgraf aldı. Dönitz, 30 Mayıs'ta Lübeck'deki Himmler'in karargahına gidip kendisine yapılan suçlamaları iletti fakat Himmler bu suçlamaları reddetti. O gün Bormann'dan gelen başka bir telgraf, Himmler'in tüm görevlerden alındığını ve Dönitz'in Hitler'in halefi olarak seçilmesinin onayladığını belirtti ve böylece Himmler'in tutumu savunulamaz hale geldi; Dönitz, bu bildiriyi Himmler'e söylemek için aynı gece Plön'e çağırdı.

Adolf Hitler, Himmler ve Göring'i düşmanla ihanet müzakerelerine maruz kaldıklarını belirterek, Büyük Amiral Dönitz'i Reich Devlet Başkanı ve Silahlı Kuvvetler Yüksek Komutanı olarak görevlendirmiş ve Propaganda Bakanı Joseph Goebbels'i hükûmet başbakanı (Reich Şansölyesi) olarak atamıştır. Goebbels, 1 Mayıs'ta Berlin Führerbunker'de intihar etti. Holstein'de Plön yakınlarındaki Wehrmacht barakalarında Berlin'in düşüşünden kaçmak için kaçan Hitler kabinesinin kalıntı bakanları ertesi günü istifa etti. Dönitz, Bormann'ın Berlin'den kaçmış olabileceğinden ve iktidarı ele geçirmek isteyebileceğinden şüphelenerek Hitler'in eski Maliye Bakanı Lutz Graf Schwerin von Krosigk ile bir araya gelerek kendisinden yeni bir Reich hükûmeti kurmasını istedi.

Von Krosigk'in kabinesi ilk önce Eutin'de bir araya geldi. Daha sonra 2 Mayıs'ta Lübeck'e yaklaşan İngiliz İkinci Ordu güçlerinin hızla ilerlediği düşüncesiyle Dönitz, von Krosigk, Paul Wegener, Himmler ve Keitel ile bir araya gelmenin acil gerekliliğini tartıştı. Himmler, daha sonra yeni hükûmetin Almanların elindeki en büyük başkent olan Prag'a taşınmasını savundu ve şahsen müzakere etmeyi umduğu ilerleyen Amerikan kuvvetlerine daha yakın olmayı önerdi; ancak Dönitz, Almanya sınırları dışındaki herhangi bir hareketin olmasını reddetti. Dahası, Bohemya ve Moravya Protektorası'nın siyasi durumu oldukça belirsizdi. Dönitz, Danimarka sınırındaki Flensburg'daki Mürwik deniz akademisine gitmeye karar verdi. Kabine, Donanma Akademisinin Sporokulu'unda bir araya geldi; Flensburg Limanı'nda demirlemiş olan Patria gemisine idari bürolar ve çeşitli bakanlıkların yerleştirilmesi sağlandı. İki gün önce Rheinsburg'dan Holstein'daki Neustadt'a taşınan Alman Yüksek Komutanlığı da Flensburg'a taşındı; SS liderliği 28 Nisan'dan bu yana Flensburg'da toplanıyordu.

Dönitz, kabinesinde Speer dışındaki önde gelen Nazi liderlerini de bulundurmaktan kaçındı; SS'te ve eski rejimin soykırım politikalarını formüle eden ve kovuşturmaya yakından dahil olan çeşitli subayları içeriyordu. Herbert Backe, 1941'in Açlık Planı'nın planlayıcısıydı. Bu plan, Sovyet savaş esirleri ve Sovyet kentsel nüfuslarının açlığa terk edilerek kitlesel olarak ortadan kaldırılması için kasıtlı bir strateji idi. Speer'in Ekonomi Bakanlığı'ndaki yardımcısı, işgal altındaki Sovyet topraklarında yüz binlerce Yahudi ve komünistin öldürülmesini kişisel olarak yöneten Otto Ohlendorf'tu. Wilhelm Stuckart, "Yahudi Sorununa Son Çözüm" konusundaki idari sorumlulukların kabul edildiği Ocak 1942 Wannsee Konferansına katılmıştı. Flensburg hükûmetinin ofislerinde çalışan 350 personelin 230'u SS ya da diğer güvenlik servislerinin üyesiydi. Aksi takdirde ve hükûmetinin 'mantıksız' olduğu yönündeki iddialarına rağmen, seçilenlerin en tutarlı özelliği, Bolşevizme karşı öldürücü bir muhalefettiler ve 1918 Mütarekesi'ne katılan Almanya'daki devrimci olayların 1945'te tekrarlanmaması için kararlılık gösteren kişilerdi.

İlk birkaç gün İçişleri Bakanlığı görevi boşta kaldı. Bu, Heinrich Himmler'in göreviydi; ancak Himmler, hain olarak kınanmış, tüm görevlerden uzaklaştırılmış ve Hitler son vasiyetinde Himmler'in tutuklanmasını emretmişti. Dönitz, Himmler'in adını yeni yönetimiyle ilişkilendirmek istemedi, ancak silahlı güçlü olarak SS'i de yabancılaştırmayı göze alamazdı. Hitler'in talimatlarını sakin bir şekilde bir kenara bıraktı ve Himmler'i resmi olarak herhangi bir randevu almadan günlük olarak görmeye devam etti. Son görüşme 6 Mayıs 1945'te yapıldı. batıdaki Almanların Dwight D. Eisenhower'a teslim olması, Dönitz'in Himmler'i bütün görevlerinden uzaklaştırması ve yerine Stuckart'ı ataması ile sonuçlandı.

Silahlı Kuvvetler Yüksek Komutanlığı

Dönitz, Ordu Yüksek Komutanlığına (Oberkommando des Heeres) tabi olan Ordu Komutanı ve Silahlı Kuvvetler Yüksek Komutanlığı (Oberkommando der Wehrmacht) lideri olarak Feldmareşal Erich von Manstein'ı atamayı umdu ancak kendisiyle 28 Nisan 1945'ten 2 Mayıs'a kadar temasa geçilemedi ve bu nedenle feldmareşal Wilhelm Keitel görevde kaldı; Keitel bu görevdeyken 8 Mayıs'ta Berlin'deki Alman Yüksek Komutanlığına teslim olma sözleşmesini imzaladı. Keitel'in Başkomutan olarak görevine devam etmesini destekleyen bir diğer faktör ise, esas olarak gördüğü Wehrmacht Operasyon başkanı Albay Alfred Jodl'ın kendisine verdiği destek oldu. Jodl, Dönitz'i Fransa Reims'teki Müttefikler'le görüşmelerde temsil edecekti. Dönitz, Amiral Hans-Georg von Friedeburg'u, Kriegsmarine Komutanı olarak atadı ve Dönitz tarafından 1 Mayıs'ta Büyükamiral rütbesine yükseltildi. Hava Kuvvetleri, yakıt eksikliği yüzünden büyük oranda yok edildi veya topraklanmıştı, bu nedenle yeni atanma yapılmadı. Feldmareşal Robert Ritter von Greim, Luftwaffe Komutanı olarak kaldı. Tekrarlanan yerlerinin değiştirilmesine rağmen, Silahlı Kuvvetler Yüksek Komutanlığı görevine devam etmiş, örgütü ve yapıları korunmuştur.

Mart 1945'ten itibaren çeşitli bakanlıkların çalışanları, esasen Berchtesgaden bölgesindeki Bavyera ve Avusturya Alpleri'ndeki otellere gönderildiler ve sadece bakanların kendileri Berlin'de kaldılar. 13 Nisan'da kalan yabancı elçilikler ve diplomatik birlikler Bad Gastein'e tahliye edildi. Nihayet 20 Nisan'da tüm bakanlara ve şahsiyetlere güneye doğru ilerlemeleri emredildi; ancak o zamana kadar yollar kesilmişti ve ulaşım için uçakları yetersizdi, bunun yerine bazı bakanlar (örneğin von Krosigk) kuzeyde başkanlık yapmıştı. Fakat sonuç olarak, Almanya Hükûmeti, Hitler'in ölümünde altı merkeze ayrıldı. Luftwaffe Yüksek Komutanlığı Berchtesgaden'e taşındı. Kuzeydeki Lübeck'de kurulmuş ve daha sonra Flensburg'a taşınmış olan Himmler'in, özel gücü SS'i bulunmaktaydı. Diğer hükûmet bakanlıkları ve bakanlar daha sonra Berchtesgaden ve Dönitz'in Plön'deki karargahında çeşitli yerlerde bulunmuştu. Birçok OKW personelinin gitmesine rağmen, kuzeyde bulunan Silahlı Kuvvetler Yüksek Komutanlığı ile sonuçta, artık bir Alman merkez hükûmetine benzemiyordu ve von Krosigk kabinesinin üyelerinin çoğunun hiçbir destek personeli yoktu.

Dönitz'in öncelikli hedefi Alman ordularının komutanlarıyla iletişim kurmak ve onlarla birlikte tüm Alman silahlı kuvvetlerinin tek Üst Komutanı olarak yeni yetkisini kabul etmekti. Ayrıca, Doğu'daki Sovyet güçlerine karşı savaşı sürdürürken, Batılı Müttefikler ile art arda kısmi teslim olanakları müzakere etme politikasıyla da anlaşmaya çalıştı. Bunun anahtarı, Heinrich Himmler, Joachim von Ribbentrop, Alfred Rosenberg ve Flensburg'a kaçan diğer eski Nazi ustalarından uzaklaşmaktı ancak hükûmete sürekli katılımı Batılı Müttefikler ile olan herhangi bir müzakereyi engelleyecekti. Dönitz'in bu konudaki niyetleri Müttefikler'i bölmek ve mümkünse ortak bir anti-Bolşevik cephe unsurları olarak Alman askeri birimlerini sunmaktı. Başarısız bir şekilde, doğudaki birimleri batı yönünde geri çekilmeleri ve Sovyet esaretinden mümkün olduğunca çok sayıda Alman askerini kurtarmaya çalıştı. İngilizler, Kanadalılar ya da Amerikalılara teslim olmak ve Baltık sahilinde sıkışan birliklerin denizden tahliye edilmesi için Hannibal operasyonunu başlattı. 2 Mayıs'ta Dönitz, Norveç, Courland, Doğu Prusya ve Bohemya'daki Alman ordularının komutanlarına bağlılık sözü aldı; bu taahhütler kendiliğinden Başkomutan olarak kabul edildi ve gelecek bir hükûmette Devlet Başkanı olmayacaktı.

Aksi halde, Dönitz politikaları bir önceki rejimle süreklilik sergiledi. Nazi Partisi ne yasaklanmış ne de çözülmüştü. Dönitz, Hitler'in büstünü ofisinde tuttu; Üçüncü Reich'ın üniformaları, bayrakları ve protokolü, başta 'Heil Hitler' tebrikleri dahil olmak üzere muhafaza edildi. Dönitz, Speer'den bir savunmasını takiben, Alman altyapısı ve sanayi tesislerinin ve ülkenin tüm altyapısının tahrip edilmesini isteyen Neron Kararnamesi'ni kaldırdı. Ancak Dönitz, Hitler'in yayımladığı Neron Kararnamesi'ni 6 Mayıs 1945'e kadar yürürlükten kaldırmadı.

SS komutanları ve çalışanlarının Flensburg'daki varlığı, Dönitz'e hükûmetini desteklemek için bir personel kaynağı sağlamış olsa da, aksine sorunlar devam ediyordu. Özellikle SS liderliği, Dönitz'in kontrolü altında olmayan silahlı kuvvetlerden yararlandı ve Dönitz'in kişisel olarak hem Batılı Müttefikler'e hem de Wehrmacht'a kabul edilemez olduğu tahmin edilen Himmler'e sadık kalmaya devam etti. Dönitz, konuyu Himmler'i hükûmette olası bir görevinin belirsiz umutlarıyla mümkün olduğu uzatarak oyaladı. Himmler, Eisenhower'a teslim olmak için ciddi müzakereler yapmaya başladıktan sonra, Himmler ve SS örgütü yoldan çekilmek zorunda kaldı. Dönitz, 5 Mayıs 1945'te Himmler'e görevden alınma ihtimalini bildirerek, kendisi ve yardımcıları için sahte kağıtlar ve kimlikler vermeyi vadetti. Himmler, o günkü son SS başkanlarını bir araya getirdi ve onlara 'Wehrmacht'a girmelerini' tavsiye etti. Ertesi gün kaçtılar.

Diplomatik tanınmanın geri çekilmesi

1944 ve 1945 yılları arasında Almanya'nın müttefiki veya tarafsız olan ülkeler Müttefik Devletler'e katıldı ve Almanya'ya savaş ilan etti. Bu ülkelere verilen Almanya elçilikleri kapatıldı ve mülkleri ve arşivleri, Cenevre Sözleşmeleri uyarınca aday gösterilen bir koruma gücüne (genellikle İsviçre veya İsveç) güvence verdi. Berlin'deki Müttefik ülkelerin eski büyükelçilikleri için muadil düzenlemeler vardı. Birleşik Devletler Dışişleri Bakanlığı, savaşın diplomatik sonuçlarına hazırlanarak, Müttefik Devletler tarafından ortaklaşa kabul edilen bir taslak teslim metninin koşullarına uygun olarak Alman devletinin koşulsuz teslimiyetinin açıkça ifade edildiği varsayımıyla 1944'te hazırlandı. Nisan 1945'in son günlerinde, Dışişleri Bakanlığı koruma güçlerini ve kalan diğer nötr hükûmetleri (İrlanda gibi) haberdar etmişti ve gelecek Alman teslimini takiben, Alman devletinin devam eden kimliğinin yalnızca Müttefik Devletler listesinde olacağını bildirdi. Müttefikler, tüm Alman diplomatik personelini derhal geri çağırdı ve tüm Alman devlet mülkiyetlerine sahip olarak, tüm arşiv ve kayıtların Batılı Müttefikler'in elçiliklerinden birine veya başka bir yere devrini istedi.

8 Mayıs 1945'te, bu düzenlemeler imzalanmış teslim belgesindeki tek Alman tarafının Alman Yüksek Komutanlığı olmasına rağmen tam olarak yürürlüğe girdi. Batılı Müttefikler, işleyen bir Alman devletinin varlığını kaybettiğini ve bunun sonucunda Alman ordusunun teslimiyetinin Nazi Almanyası'nı tamamen feshettiğini ileri sürdü. İsveç, İsviçre ve İrlanda ilişkilerin koparıldığını açıkladı; sonuçta Alman devletinin 8 Mayıs 1945'te diplomatik varlığı sona erdi. Japonya İmparatorluğu, Almanya'nın bu geriye kalan bu tek müttefiki, Alman teslimiyetini ve Flensburg Hükûmeti'ni kınadı ve Tokyo'daki Alman büyükelçiliğini ve yedi tane U-bot'a el koydu. Dolayısıyla, Flensburg Hükûmeti'nin Dışişleri Bakanı olmasına rağmen, eski Alman devletinin diplomatik varlıklarına erişimi yoktu ve bu hükûmet diğer ülkeler tarafından diplomatik olarak tanınmadı. 5 Mayıs'ta Von Krosigk, diplomatik ilişkiler kurmayı ve Norveç'teki Alman kuvvetlerinin kısmen teslim olmasını umut ederek, Walter Schellenberg'i, Folke Bernadotte aracılığıyla İsveç'e özel bir elçi olarak gönderdi. 8 Mayıs'tan sonra Flensburg Hükûmeti'nden İsveç'e yapılacak tüm yeni yaklaşımlar dikkate alınmadı.

Eski silahlanma bakanı Albert Speer'in teslim olmasının ardından Flensburg Hükûmeti'nin kendisini dağıtmasını önerdi. Bunun yerine Dönitz ve onun bakanları geçici bir hükûmet olarak savaş sonrası Almanya'nın devamına başkanlık etme umuduyla devam etmeyi seçtiler. Kabin herhangi bir doğrudan bölgesel yetkiye sahip olmasalar bile, her gün sabah saat 10.00'da toplandı. Savaş sonrası yeniden yapılanma konularında hazırlanan çeşitli makaleler hazırlanacaktı, ancak Batılı Müttefikler bu belgeleri alabileceklerini belirtmedi. Aksi takdirde, Hitler rejiminin simgelerinin, madalyalarının ve amblemlerinin Flensburg karargahında ne kadar tutulması gerektiğini tartışma konusuna zaman ayrıldı.

12 Mayıs'ta ABD Tümgeneral Lowell Ward Rooks ve İngiliz yardımcısı Tuğgeneral E. J. Foord, Flensburg'a geldiler ve Flensburg limanında demirlemiş olan yolcu gemisi Patria'da karargâhlarını kurdular. Görevleri, Dönitz'in "geçici hükûmeti" (o zamanlar SHAEF tarafından böyle anılıyordu) ile bağlantı kurmak ve OKW'ye galip Müttefik Güçlerin iradesini dayatmaktı. 13 Mayıs'ta İngiliz yetkililer, Dönitz'e Keitel'i savaş suçlarından tutuklamasını emretti. Dönitz, yerine Jodl'u atadı.

Dönitz, yapılacak toplantıda kendisini Almanya devlet başkanı olarak tanındığını düşünüyordu. Rooks ve SHAEF, Nazi kalıntısıyla ne yapacakları konusunda aslında kararsızdılar. 15 Mayıs'ta Smith'e bunun "hızla çürüyen bir endişe" olduğunu anlattı ve OKW'nin dağıtılmasını tavsiye etti. 17 Mayıs'ta Rooks, Foord ve Büyükelçi Robert D. Murphy, "sözde geçici hükûmetin" derhal dağıtılmasını tavsiye etti. 19 Mayıs'ta SHAEF, Sovyetlerinde onay vermesiyle Flensburg hükûmetinin tutuklanmasını emretti.

Hükûmeti ortadan kaldırma operasyonuna Karartma Operasyonu adı verildi ve 23 Mayıs sabahı saat 10:00'da başladı. Operasyon, İngiliz birliklerinden Cheshire Alayı ve Herefordshire Alayı ve 15./19. Süvari Alayı'nın tanklarının desteğiyle gerçekleştirildi. Felnsbough ve Glücksburg Şatosu'ndaki hükûmet binaları işgal edilirken, hükûmet üyelerinin deniz yoluyla kaçmasını engellemek için Flensburg Fiyordu'nda Kraliyet Donanmasına bağlı Zodiac ve Zealous adlı iki destroyer konuşlandırıldı. Saat 11:30'a kadar 5.000 Alman esir alınmıştı.

Dönitz, Friedeburg ve Jodl daha sonra Patria gemisine alındı. Geçici hükûmetin feshedilmesi ve üyelerinin tutuklanmasıyla ilgili iletişim, Patria'nın güvertesindeki bir masa etrafında resmi bir şekilde yapıldı: Dönitz, Jodl ve Friedeburg bir tarafta, Rooks, İngiliz Donanması Kaptanı Mund ve Sovyet General Trusov diğer tarafta oturuyordu. Foord, Rooks'un yanında ayakta duruyordu ve resmi bir tercüman da hazır bulunuyordu; bu görüşmeler fotoğraflandı. Rooks onlara hükûmetin feshedildiğini bildirdi; onları tutukladı ve üzerlerinde gizlenmiş zehir kapsülleri olup olmadığını kontrol etmek için soyulmalarını ve aranmalarını emretti.

Dönitz gemiden çıktığında, kasabanın ana caddesi Almanları toplayan İngiliz tankları ve askerleriyle doluydu. Üstlerinin aranması ihtimaliyle karşı karşıya kalan Friedeburg intihar etti. Dönitz, Schwerin von Krosigk, Speer, Jodl ve dağıtılan Flensburg Hükûmeti'nin diğer üyeleri ise Filo Komutanı Mark Hobden komutasındaki RAF Alayı görev gücünün sorumluluğu altında esir alındı. Esirler daha sonra Kraliyet Shropshire Hafif Piyade Alayı'na teslim edildi. Speer gibi bazı Flensburg Hükûmeti esirleri daha sonra Kransberg Kalesi'ndeki İngiliz esir kampı Dustbin'e taşınırken, Dönitz de dahil olmak üzere diğerleri ABD liderliğindeki Ashcan Kampı'na transfer edildi. Daha sonra, Ashcan Kampı'ndaki tüm esirler yargılanmak üzere Nürnberg'e götürüldü.

• Neron Kararnamesi
• Almanya'nın teslimiyet belgesi
• Zafer Günü (9 Mayıs)
• Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nın sonlanması