Gölbaşı, Ankara

Gölbaşı, Ankara ilinin metropol ilçelerinden biridir.

Gölbaşı
İlçe
Türkiye'de bulunduğu yer
İlçe sınırları haritası
Ülke	Türkiye
İl	Ankara
Coğrafi bölge	İç Anadolu Bölgesi
İdare
• Kaymakam	Erol Rüstemoğlu
• Belediye başkanı	Yakup Odabaşı (CHP)
Yüzölçümü
• Toplam	1.364 km²
Rakım	977 m
Nüfus  (2018)
• Toplam	134.378
• Kır	-
• Şehir	140.649
Zaman dilimi	UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu	06830
İl alan kodu	0312
İl plaka kodu	06
Resmî site Belediye YerelNET

Tarihçe

Gölbaşı ve çevresinin özellikle Tunç Devri'nde yerleşim alanı olmaya başladığı, Hititler, Frigler, Persler, Romalılar, Bizanslılar, Anadolu Selçuklu ve Osmanlılar döneminde de bu özelliğini devam ettirdiği Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünce Gölbaşı çevresinin çeşitli bölgelerinde yapılan kazı çalışmaları, inceleme ve araştırmalar sonucu ortaya çıkmıştır.

Gölbaşı'nın ilçe olması ise çok eskilere dayanmaz. Gölbaşı daha önce Örencik köyüne bağlı Gölhanı adı ile anılan bir mahalle iken 1923 yılında, buraya Oğulbey Köyündeki Bucak Müdürlüğü ile Jandarma Karakolunun taşınması ile Gölbaşı Nahiyesi adını aldı. 1936 yılında ise ilçe olan Çankaya'ya bağlandı. 1955 yılında E-5 Devlet Karayolunun bu bölgeden geçmesi ile Gölbaşı'nın nüfus artışı ve gelişmesi hızlandı. 1965 yılında da Gölbaşı Belediye teşkilatı kuruldu. 29.11.1983 gün ve 2963 sayılı Kanun ile de Çankaya'dan ayrılarak ilçe oldu. 22.10.1990 tarih ve 90/1117 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile 2872 sayılı Çevre Kanununun 9 uncu maddesine dayanılarak “Gölbaşı İlçesi Özel Çevre Koruma Bölgesi” olarak ilan edildi. 1991 yılında da Gölbaşı Belediyesi Büyükşehir Belediyesi sınırları içine alındı.

Bugün Gölbaşı ilçesi Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde, 122.288 nüfusu ve 1.364 km²'lik yüzölçümüyle devamlı gelişen ve büyüyen bir ilçe konumundadır.

Coğrafya

Gölbaşı, Ankara il merkezine 20 km uzaklıkta İç Anadolu platosu üzerinde bulunan bir ilçedir. Doğusunda Balâ, batısında Yenimahalle, güneyinde Haymana ve kuzeyinde Çankaya ilçeleri bulunmaktadır.

İlçenin yüzölçümü 1.364 km²dir. Gölbaşı ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 977 metredir.

Gölbaşı'nda Mogan ve Eymir gölleri bulunmaktadır. Mogan Gölü havzası genelde düzgün yer yer orta engebeli bir havzanın alt ucunda alüvyoner setlerin arkasında oluşmuş doğal baraj gölüdür. Yüzölçümü ortalama 6 km²dir. Gölün güneyinden itibaren 2 km'lik bir mesafede, sulak-bataklık alan nitelikli bir geçiş zonu ile yer altı ve yer üstünden kuzey doğusundaki 1,25 km²'lik alana sahip Eymir Gölüne ortalama 5 metrelik kot farkıyla boşalım sağlamaktadır. Böylelikle Eymir Gölü'nün su girdisinin tamamına yakını Mogan Gölü tarafından sağlanmaktadır. Geniş bir havzadan drene olan yer altı ve yer üstü suları Mogan-Eymir göllerinden geçerek havzanın kuzeydoğu ucundan İmrahor Vadisi'ne boşalır. Mogan gölünün su girdisi düzensiz rejimli yazları genelde kuruyan dereler vasıtasıyla olmaktadır.

İklim ve bitki örtüsü

Gölbaşı ve çevresi kışları soğuk ve yağışlı, yazları sıcak ve kurak geçen karasal iklime sahiptir. Yıllık yağış ortalaması 400 mm civarındadır. Yıllık sıcaklık ortalaması ise 11,7 C'dir.

Bölgenin yaygın bitki örtüsü otsu bitkiler olmakla birlikte değişik yüksekliklerde ve nem oranları farklı topoğrafik alanlarda farklı bitki toplulukları bulunmaktadır. Ormanlık alanlar daha çok Eymir gölüne bakan dik yamaçlı platolarda, Beynam ormanlarında ve yeni ağaçlandırma yapılan alanlarda yer almaktadır. (Beynam ormanları Balâ ilçesi sınırları içinde yer almaktadır.)

Gölbaşı Özel Çevre Koruma Bölgesinde 476'sı tür, 6'sı alttür, 6'sı varyete almak üzere toplam 488 bitki türü mevcuttur. Gölbaşını sembolize eden değerlerden biri olan Sevgi Çiçeği (Centuarea Tchihatcheffii) Türkiye'de yetişen 179 Centaurea türünden biri olup sadece Gölbaşı'nda Mogan Gölü, Hacıhasan Mahallesi civarında yetişen bir endemiktir. Sevgi Çiçeğinin çiçeklenmesi nisan ayının son haftasından başlayıp, temmuz ayının ilk haftasına kadar devam eder.

Nüfus

Yıl	Toplam	Şehir	Kır
1985	31.671	18.262	13.409
1990	43.522	25.123	18.399
2000	62.602	35.308	27.294
2007	73.670	63.232	10.438
2008	85.499	82.968	2.531
2009	88.480	86.749	1.731
2010	95.109	93.852	1.257
2011	105.006	103.627	1.379
2012	110.643	109.261	1.382
2013	115.924	115.924	veri yok
2014	118.346	118.346	veri yok
2015	122.288	122.288	veri yok
2016	123.681	123.681	veri yok
2017	130.363	130.363	veri yok
2018	134.378	134.378	veri yok
2019	138.944	138.944	veri yok
2020	140.649	140.649	veri yok
2021	142.961	142.961	veri yok
2022	150.047	150.047	veri yok
2023	157.605	157.605	veri yok

Not: 2008 yılında bazı belde ve köyler mahalle statüsüne geçtiğinden şehir nüfusu artıp kır nüfusu azalmıştır. 2013 yılında ise Büyükşehir yasası nedeniyle köylerin tamamı mahalle statüsüne geçtiğinden kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

Mahalleler

Gölbaşı'nın 54 mahallesinin 11'i merkezde bulunmaktadır. Merkez mahallelerinde 108.600 kişi (%83,3) yaşamaktadır. En uzak mahallesi ise 65,4 km uzaklıktaki Çeltek'tir. İlçede nüfusu en fazla olan, 25.076 kişi ile Eymir mahallesidir. Gölbaşı'nın nüfusu 2017 yılında %5,4 artmıştır.

• Ahiboz
• Akörençarsak
• Altınçanak
• Bağiçi
• Bahçelievler
• Ballıkpınar
• Bezirhane
• Boyalık
• Çayırlı
• Çeltek
• Çimşit
• Dikilitaş
• Emirler
• Eymir
• Gaziosmanpaşa
• Gökçehüyük
• Gölbek
• Günalan
• Hacıhasan
• Hacılar
• Hacımuratlı
• Halaçlı
• İkizce
• İncek
• İncek
• Karaali Merkez
• Karaali Yazlık
• Karaali
• Karacaören
• Karagedik Aydın
• Karagedik Ercan
• Karagedik
• Karaoğlan
• Karşıyaka
• Kırıklı
• Kızılcaşar
• Koparan
• Mahmatlı
• Mahmatlıbahçe
• Oğulbey
• Oyaca Akarsu
• Oyaca Yeşilçam
• Oyaca
• Örencik
• Seğmenler
• Selametli Şehit Emrah
• Soğulcak
• Subaşı
• Şafak
• Taşpınar
• Tepeyurt
• Topaklı
• Tulumtaş
• Velihimmetli
• Yağlıpınar
• Yavrucuk
• Yaylabağ
• Yurtbeyi

Yönetim

Belediye başkanları

Seçim	İsim	Parti
1984	Mümtaz Sarıtaş		Anavatan Partisi
1989	Erdal Eren		Sosyaldemokrat Halkçı Parti
1994
1999	Cevdet Kara		Milliyetçi Hareket Partisi
2004	A. Nasır Haşlak		Adalet ve Kalkınma Partisi
2009	Yakup Odabaşı		Milliyetçi Hareket Partisi
2014	Fatih Duruay		Adalet ve Kalkınma Partisi
2019	Ramazan Şimşek		Milliyetçi Hareket Partisi
2024	Yakup Odabaşı		Cumhuriyet Halk Partisi