| Hadım Hasan Ağa Hasan Paşa | |
|---|---|
Hadım Hasan Ağa | |
| Takma adı | Maurus Alexandrinus |
| Tür | Osmanlı |
| Doğum yeri | Sardinya Krallığı |
| Bağlılığı | Osmanlı İmparatorluğu |
| Hizmet yılları | 1533/1534-1543/1545 |
| Rütbesi | Beylerbeyi |
| Harekât üssü | Akdeniz |
| Savaşları/Çatışmaları | Cezayir Deniz Seferi (1541) |
Hasan Paşa ya da Hadım Hasan Ağa (yabancı kaynaklarda Maurus Alexandrinus), Sardinya asıllı Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır. 1533/1534-1543/1545 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'nun Cezayir Beylerbeyidir.
Hayatı
Sardinya doğumludur. Çocuk yaşta Cezayirli korsanlar tarafından esir alınıp hadım edilerek harem ağalığına alındı. Kendisi gibi Sardinyalı bir dönme olan Alcaide Ali'nin birinci dereceden kuzenidir.Barbaros Hayreddin Paşa'nın kölesi oldu. Bir süre sonra Hayreddin Paşa tarafından azat edildi. Hasan Ağa zamanla Hayreddin Paşa'nın en güvendiği adamlarından biri hâline geldi.
1533/1534'te Hayreddin Paşa'nın kaptan-ı derya olmak üzere İstanbul'a çağrılmasının ardından, vekâleten Cezayir Eyaleti'nin başına geçti. Böylece beylerbeyi rütbesiyle paşa unvanını almıştır.

1541 yılında Kutsal Roma Cermen İmparatoru V. Karl'ın önderliğinde oluşturulan ve denizde Andrea Doria'nın, karada ise Fernando Álvarez de Toledo'nun kumandanlığında bulunan; İspanyol İmparatorluğu, Napoli Krallığı, Sicilya Krallığı, Malta Şövalyeleri, Ceneviz Cumhuriyeti ve Papalık Devleti güçlerinin yer aldığı bir birlik, Cezayir'e saldırı düzenledi. Hasan Ağa'nın liderliğindeki askerler ve yerel halk, şehirdeki kaleyi savunarak kuşatmanın başarısızlıkla sonuçlanmasını sağladı.
1544 yılında Kara Hasan Paşa, babasının talebiyle Cezayir beylerbeyiliği vekâletine getirildi. Hayreddin Paşa'nın hatıralarına dayanan ve dönemin en önemli kaynağı sayılan Gazavât-ı Hayreddin Paşa, bu atamanın Hasan Ağa'nın bir yıl önce (1543'te) ölümü üzerine gerçekleştiğini kaydetmektedir. Buna mukabil Sicill-i Osmânî, Hasan Ağa'nın ölüm tarihini 1553/1554 olarak vermektedir; bazı modern araştırmalar ve yerel kayıtlar ise söz konusu ölümün veya görev devrinin 1545 yılında gerçekleştiğini ileri sürmektedir.
- Sardinya doğumlular
- Cezâyir-i Garp hükümdarları
- 16. yüzyılda Osmanlılar
- İtalya'dan Osmanlı İmparatorluğu'na göç edenler
- Osmanlı paşaları
- Osmanlı İmparatorluğu'nda ölenler
- Hadımlar