| Hasan el-Utruş | |
|---|---|
| Zeydî İmam | |
![]() Amul'daki En-Nâsır Li’l-Hâkk Kulesi | |
| Taberistan emiri | |
| Hüküm süresi | Ocak 914 – Ocak/Şubat 917 |
| Önce gelen | Sâmânî istilası |
| Sonra gelen | Hasan bin Kasım |
| Doğum | y. 844 Medine |
| Ölüm | Ocak/Şubat 917 Amul |
| Hanedan | Zeydî Hanedanı |
| Dini | Zeydî Şii İslam |
Hasen el-Utrûş veya künyesiyle Ebû Muhammed el-Hasen b. Alî b. el-Hasen el-Utrûş el-Hüseynî (844, Medine - Ölüm: 917, Amol), Zeydîler Hanedanı'nın üçüncü hükümdarı.
Hayâtı
Tam Adı: "Ebû Muḥammed el-Ḥasan ibn-i ‘Alī ibn-i el-Ḥasan ibn-i ‘Alī ibn-i ‘Umar el-Eşref ibn-i Ali Zeynelabidin". 844 yılında Medine'de doğdu. Abbâsîler'in Nişabur ve Gürgan âmili "Muhammed el-Hûzistânî" tarafından tutuklandı. Kendisine uygulanan işkence neticesinde sağır oldu. Bu nedenle el-Ûtruş olarak anılmaktadır.
Siyâsî girişimleri
Bu sıralarda bir taraftan Bağdad hâlifelerine karşı sonsuz kin ve husumet propagandaları yürüten dâ’îlerin tesirleri nedeniyle, diğer taraftan da Irak'taki hükûmet tarafından “Alevîlik” yanlılığıyla itham edilmeleri sebebiyle, binlerce insan Taberistan ve Gürgan yöresine göç etmek zorunda kalmışlardı. "Hasan bin Ali En-Nâsır’ûl-Alevî" Abbâsîler, Tahirîler ve Samânîler'e karşı Alevî ve Zeydîlere yardım eden "Cüstân" ailesinin Deylemli idârecileriyle ve Deylem hükümdârı "Cüstân bin Vehsûdân" ile iyi ilişkiler kurdu. İki yüz binden fazla Deylemlinin Müslüman olmasını sağladı.
Abbâsîler aleyhinde sürdürdüğü mücadele
On yedi yıl süren ayaklanması neticesinde Abbâsîler'in isimlerini Deylem ve havâlisinden tamamıyla silmeyi başaran ve Hicrî 301 / M. 914 yılında Sari ile Amul şehirlerini fetheden “Hasan bin Ali El-Utrus”, "Hasan bin Ali En-Nâsır Li-Dîn-il’Lâh" adıyla Taberistan Zeydîlerinin Üçüncü Emîri oldu.
Vefâtı ve sonrası
Hasan bin Ali El-Utrus'un Şubat 917'de ölümü üzerine “Leylâ bin Nûman”, “En-Nâsır’ûd-Dîn Allâh” unvanıyla yeni bir huruç hareketi başlattı. “Nişabur” ve “Tûs” şehirlerini işgal ederek Alevîler'in mevkîilerini bir hâyli kuvvetlendirdi. Zeydîler, Hasan bin Ali el-Ûtruş'un ölümünden sonra onun oğullarından hiçbirini desteklemediler. Yerine Hasan el-Mûctebâ soyundan gelen Hasan bin Kâsım ed-Dâ'î-il'el-Hâkk'a biât ettiler.
- 844 doğumlular
- 917'de ölenler
- Medine doğumlular
- Taberistan Zeydî imamları
- Alevî Hanedanı
