Hüma Hatun (ö. 1449, Bursa), Osmanlı padişahı II. Murat'ın eşi ve Fatih Sultan Mehmed'in annesi.
Hüma Hatun | |
|---|---|
 Hüma Hatun Türbesi, Bursa | |
| Doğum | Hatun binti Abdullah |
| Ölüm | 1449 Bursa, Osmanlı Devleti |
| Defin yeri | Bursa, Muradiye Camii 40°11′27.64188″K 29°2′47.4319″D / 40.1910116333°K 29.046508861°D |
| Tanınma nedeni | II. Mehmed'in annesi olması hasebiyle tanınır. |
| Din | İslam |
| Evlilik | II. Murad |
| Çocuk(lar) | II. Mehmed |
Hakkındaki bilgiler çok sınırlıdır. Mezarı Bursa'dadır ve Hüma Hatun veya Hatuniye Kümbedi olarak bilinmektedir. Bu türbenin 1449 tarihli (hicri 853) kitabesinde isim belirtilmez ama yapının II. Mehmed (Fatih) tarafından annesi için yaptırıldığı yazılıdır. Bursa'daki bir mahkeme kaydında ise Fatih'in annesinin ismi Hüma Hatun olarak geçmektedir.
Bazı kaynaklarda ise Candaroğlu Beyliği'nin en güçlü hükumdarlarından İbrahim Bey'in kızı İsfendiyar Bey'in torunu olarak bilinir. Aslen Kastamonu Devrakanilidir.
Hayatı
Bazı Türk kaynakları Türk olduğunu iddia etse de, tarihçiler arasında Hristiyan bir köle kızı olduğu konusunda ittifak vardır. Türk tarihçi Halil İnalcık'a göreyse Fatih'in annesi cariye ve Hristiyandı. Babasının ismi bilinmemektedir. Yalnızca bir vakfiyede Hatun binti Abdullah, "Abdullah kızı" olarak geçer. Bu ibare, onun mühtedi (İslâmiyet’i sonradan kabul eden) olduğuna delildir. Zira, o dönemde mühtediler asıl babalarına değil, "bin Abdullah" veya "binti Abdullah" şeklinde, jenerik isim olarak Abdullah’a (Allah’ın kulu) isnad edilirdi.
Bazı kaynaklarda Fatih Sultan Mehmet’in annesinin Fransız olduğu, bazı batılı kaynaklarda ise bunun Fransız asıllı bir Yahudi olan Ester Stella olduğu kayıtlıdır.
Tarihçi Babinger ve yazar Lord Kinross'a göre Fatih'in annesi gayrimüslim bir köledir. Yine Babinger'e göre ölümünden sonra Türk-Acem efsanelerindeki cennetkuşu hümadan esinlenilerek Hüma Hatun olarak adlandırılmıştır.
Bursa'da bulunan türbesindeki kitabede Ağustos 1449 yazmakta olup, bu ölüm tarihi mi yoksa türbenin yapılış tarihi mi olduğu bilinmediğinden bu tarihte ya da daha önceki bir tarihte öldüğü düşünülmektedir.
Popüler kültürdeki yeri
- 24 Ocak 2020'de yayınlanan Rise of Empires: Ottoman adlı belgesel dizisinde Hüma Hatun'u Leyla Feray canlandırılmıştır.
- 2024 yapımı Mehmed: Fetihler Sultanı adlı Türk dizisinde Hüma Hatun'u Açelya Akkoyun canlandırılmıştır.