Destek
Ücretsiz İndirme ve Bilgi Platformu

Itō Hirobumi (Japonca: 伊藤 博文; Japonca telaffuz: [i.toː (|) çi.ɾoꜜ.bɯ.mʲi]), doğum adıyla Hayashi Risuke (Japonca: 林 利助; 16 Ekim 1841 – 26 Ekim 1909), 1885 ile 1

Itō Hirobumi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Itō Hirobumi
1. Japonya Başbakanı
Görev süresi
22 Aralık 1885 - 30 Nisan 1888
Hükümdar Meiji
Yerine geldiği Kurucu başbakan
Yerine gelen Kuroda Kiyotaka
Görev süresi
8 Ağustos 1892 - 31 Ağustos 1896
Hükümdar Meiji
Yerine geldiği Matsukata Masayoshi
Yerine gelen Kuroda Kiyotaka
Görev süresi
12 Ocak 1898 - 30 Haziran 1898
Hükümdar Meiji
Yerine geldiği Matsukata Masayoshi
Yerine gelen Ōkuma Shigenobu
Görev süresi
19 Ekim 1900 - 10 Mayıs 1901
Yerine geldiği Yamagata Aritomo
Yerine gelen Saionji Kinmochi
1. Kore İşgal Komutanı
Görev süresi
21 Aralık 1905 - 14 Haziran 1909
Hükümdar Meiji
Yerine geldiği Kurucu
Yerine gelen Sone Arasuke
Kişisel bilgiler
Doğum 16 Ekim 1841(1841-10-16)
Hikari, Japonya
Ölüm 26 Ekim 1909 (68 yaşında)
Harbin, Çin
Partisi Bağımsız siyasetçi (1900 öncesi)
Rikken Seiyūkai(1900-1909)
Evlilik(ler) Itō Umeko
Bitirdiği okul University College London
Mesleği Asker, Siyasetçi
İmzası
Askerî hizmeti
Bağlılığı  Japonya
Hizmet yılları 1885-1909
Rütbesi General
Komutası Kore yarımadasındaki Japon birlikleri
Çatışma/savaşları Japon yönetiminde Kore

Itō Hirobumi (Japonca: 伊藤 博文; Japonca telaffuz: [i.toː (|) çi.ɾoꜜ.bɯ.mʲi]), doğum adıyla Hayashi Risuke (Japonca: 林 利助; 16 Ekim 1841 – 26 Ekim 1909), 1885 ile 1888 yılları arasında Japonya'nın ilk başbakanı olarak görev yapan Japon siyasetçi, devlet görevlisi ve askerdi. Itō, 1892-1896, Ocak-Haziran 1898 ve 1900-1901 dönemlerinde yeniden başbakanlık görevini üstlendi. Meiji döneminde Japon İmparatorluğu'nun siyasal yönelimini fiilen belirleyen ve üst düzey saray mensuplarından oluşan Genrō grubunun önde gelen üyeleri arasında yer aldı. Modern Japonya'nın şekillenmesinde kilit bir rol oynayan Itō, 1889 tarihli Meiji Anayasası'nın hazırlanmasında, Ulusal Meclis'in oluşturulmasında ve Japon kabine sisteminin kurulmasında merkezi bir etki sahibi oldu.

Chōshū Beyliği'nde yoksul bir çiftçi ailesinde dünyaya gelen Itō Hirobumi ve babası, daha sonra düşük rütbeli bir samuray ailesi tarafından evlat edinildi. 1854'te Japonya'nın dışa açılmasının ardından milliyetçi sonnō jōi hareketine katıldı ve 1863'te İngiltere'ye gönderilerek University College London'da öğrenim gördü. 1868'de gerçekleşen Meiji Restorasyonu'ndan sonra yeni kurulan Japon İmparatorluğu'nda dışişleri bakan yardımcılığı görevine atandı. 1870 yılında Batı para birimlerini incelemek amacıyla Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti ve bu sürecin ardından Japonya'nın modern bankacılık ve vergi sistemlerinin oluşturulmasına katkı sağladı. Daha sonra Iwakura Misyonu ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'yı kapsayan bir başka yurt dışı gezisine katıldı. 1873'te Japonya'ya döndüğünde ise tam yetkili bir danışman ve bayındırlık bakanı olarak görevlendirildi.

1880'lerin başında Itō, Meiji oligarşisinin fiilî lideri olarak öne çıktı. 1881'de Meiji Anayasası'nın hazırlanmasını denetlemekle resmî olarak görevlendirildi. Avrupa'ya giderek çeşitli ülkelerin siyasal sistemlerini inceledikten sonra, imparatora geniş yetkiler tanıyan ve siyasî partilerin yönetime katılımını sınırlayan, büyük ölçüde Prusya Anayasası'nı esas alan bir anayasa modelini benimsedi. 1885'te Daijō-kan sistemini, bakanlık başkanlarından oluşan bir kabineyle değiştirerek Japonya'nın ilk başbakanı oldu. 1888'de Meiji Anayasası'nın taslağı hazırlandıktan sonra, anayasanın 1889'da resmen yürürlüğe girmesinden önce incelenmesi amacıyla, başkanlığını üstlendiği üst düzey bir danışma organı olan Özel Konsey'i kurdu. Başbakanlıktan ayrılmasının ardından da imparatorluk danışmanı ve Özel Konsey Başkanı sıfatlarıyla Japonya'nın yönetimi üzerinde etkisini sürdürdü. 1900 yılında ise parti siyasetinin giderek artan önemini dikkate alarak Rikken Seiyūkai adlı siyasî partiyi kurdu.

Hayatı

Bir köylü çocuğu olan Hirobumi, samuray sınıfına alınıp, hızla yükselerek, 1868'de Satsuma-Coşu ittifakını hazırlayanlar arasında Mutsihito'nun hükûmet darbesine katıldı. Yeni Meiji hükûmetinde çeşitli görevler alıp, bir süre batı devletlerinin hükûmetlerini ve teknolojilerini incelemek için Avrupa'da kaldıktan (1882-1883) sonra, yurda dönünce Japonya'nın modernleştirilmesini amaç alan akımın başına geçti. Yeni kabinede başbakanlık yapıp (1855-1858), anayasayı hazırlayan komisyona başkanlık etti (1889). Üç kez daha başbakanlık yapıp (1892-1896; 1898; 1900-1901), Rus-Japon Savaşı'ndan (1904-1905) sonra, Japonya'nın koruması altındaki Kore genel valiliğine atandı. Koreli bir ulusçu tarafından öldürülmesi sonucu Japonya'nın Kore'yi ilhakı hız kazandı.

Galeri

Üst