Kirmanşah (Farsça: کرمانشاە Kermanşah, Kürtçe: Kirmaşan), İran'ın batısında büyük çoğunluğunu Gorani nüfusun oluşturduğuKirmanşah Eyaleti'nin yönetim merkezi olan şehirdir.
| Kirmanşah کرمانشاه | |
|---|---|
    | |
  Kirmanşah Şehrin İran'daki konum | |
| Ülke |  İran |
| Eyalet | Kirmanşah Eyaleti |
| Şehristan | Kirmanşah |
| Rakım | 1350 m |
| Nüfus 2005 | |
| • Toplam | 1.350.665 |
| • Kent | 965.665 |
| Zaman dilimi | UTC+03.30 (IRST) |
| • Yaz (YSU) | UTC+04.30 (IRST) |
| Alan kodu | 0831 |
Kent, başkent Tahran'dan 525 km., Irak sınırına 120 km. uzaklıktadır.
İklim
 Kermanşah iklimi  | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aylar | Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara | Yıl |
| En yüksek sıcaklık (°C) | 20,2 | 21,8 | 28,4 | 33,7 | 38,5 | 43,0 | 44,1 | 44,0 | 40,4 | 34,4 | 28,4 | 25,4 | 44,1 |
| Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) | 6,5 | 8,9 | 14,3 | 19,7 | 25,8 | 33,3 | 37,8 | 37,0 | 32,5 | 25,0 | 16,7 | 9,7 | 22,3 |
| Ortalama sıcaklık (°C) | 0,6 | 2,5 | 7,7 | 12,7 | 17,6 | 23,6 | 28,2 | 27,2 | 22,4 | 16,0 | 8,9 | 3,5 | 14,2 |
| Ortalama en düşük sıcaklık (°C) | −4,3 | −3 | 1,2 | 5,1 | 8,2 | 11,4 | 16,1 | 15,4 | 10,6 | 6,4 | 1,8 | −1,7 | 5,6 |
| En düşük sıcaklık (°C) | −24 | −27 | −11,3 | −6,1 | −1 | 2,0 | 8,0 | 8,0 | 1,2 | −3,5 | −17 | −17 | −27 |
| Ortalama yağış (mm) | 67,1 | 62,9 | 88,9 | 69,9 | 33,7 | 0,5 | 0,3 | 0,3 | 1,3 | 29,2 | 54,3 | 70,3 | 478,7 |
| Kaynak: Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi | |||||||||||||
Tarih
Tarih öncesi devirlerde de yerleşim bulunan kent, modern anlamda Sasaniler tarafından kurulmuştur. Sasaniler devrinde burada vali olan IV. Behrâm'ın unvanı olan (Kirman-şah) ismini olan kent, Sasani hükümdarları için sayfiye yeri olarak kullanılırdı. Kent, I. Erdeşîr devrinde yerel Gorani aşiretleriyle iki yıl süren savaşlara sahne oldu. Şehir, bundan sonra M.S. 380 yılına kadar yarı bağımsız olan Gorani devleti tarafından yönetildi.
Kirmanşah, M.S. 640 yılında Araplar tarafından fethedilmiştir. 11. yüzyılda Selçuklu yönetimi altında, Batı İran'ın büyük bir kültür ve ticaret merkezi olmuştur. Safeviler devrinde savunması güçlendirilen şehir, Kaçarlar devletinin Feth Ali Şah (1797-1834) döneminde, Osmanlı saldırılarına dirense de fazla karşı koyamamıştır. Şehir, 1723-1729 ve 1731-1732 yıllarında iki dönem arasında Osmanlılar tarafından yönetilmiştir.
I. Dünya Savaşı sırasında 1915 yılında Türk ordusu tarafından alınan kent, 1917 yılında kurtulmuştur. Kermanşah, Kaçar Hanedan zamanındaki 1906 devriminde ve Pehlevi dönemindeki İran Devrimi'nde önemli bir rol oynadı. Irak-İran Savaşı sırasında çok zarar gören kent savaştan sonra toparlansa da hala savaşın izlerini silememiştir.
Dinler
İslam (çoğunluğu Şiilik) dışında Bahâîlik, Yahudilik, Doğu Süryani Kilisesi, Ermeni Kilisesi'ne bağlı olanlar da yaşamaktadırlar.