Konsül, Antik Roma medeniyetinin cumhuriyet ile yönetildiği dönemdeki en üst düzey yöneticileri ifade eder. Geç Antik Çağ'a değin varlığını sürdüren konsüller, İmparatorluk dönemi sonrası sahip olduğu gücü ciddi ölçüde yitirmiştir.
Roma Cumhuriyeti'nde Konsüller
Roma Cumhuriyeti'nde önceki dönem olan Roma Krallığı'ndan farklı olarak yönetimin başında tek bir kişi hayatı boyunca kalmamakta, onun yerine Halk Meclisi tarafından seçilen iki konsül, teorik olarak halka ait olan iktidarı onun yerine kullanmaktadır. Konsüller bir yıl boyunca görev yaparlar ve görev sürelerinin sonunda görevi bırakarak sıradan bir Roma vatandaşı hâline gelirlerdi.
Her biri, makamlarının sağladığı yetkilerin tümüne tek başına sahip olan konsüller, ilk zamanlarda bütün devlet işlerini beraber yürütüyorlardı. Ancak, zamanla işlerin artması karşısında iş alanları aralarında bölünmeye başladı. Örneğin birisi Roma'nın yargılama işlerine bakarken öteki ordunun başında savaşı yönetirdi. Konsüllerin iktidar süreleri sonunda sıradan yurttaş hâline gelmesi, onların yaptığı işlerden sorumlu tutulabilmesi imkânı veriyordu. Roma'da konsül olacak kişinin soylu, varlıklı (zengin), askerî açıdan başarılı ve aynı zamanda Romalıların desteğini almış olması beklenirdi.
Ayrıca bakınız
- Konsül diptiği
- Roma konsülleri listesi