Kubadoğulları Emirliği

Kubadoğulları Emirliği
1318-1422
1330 yılında Canik beyliklerinin konumunu gösteren Anadolu siyasi haritası.
Başkent	Samsun
Yaygın dil(ler)	Eski Anadolu Türkçesi
Hükûmet	Monarşi
Tarihçe
• Kuruluşu 1318 • Dağılışı 1422
Öncüller Ardıllar İlhanlılar Anadolu Selçuklu Devleti Osmanlı İmparatorluğu

Kubadoğulları Emirliği, Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılışını takiben Samsun, Ladik ve Kavak çevresinde kurulan bir Türkmen emirliği.Canik beylikleri içerisinde değerlendirilen Kubadoğulları, Osmanlı Devleti ile Samsun'un hakimiyeti konusunda sıkça karşı karşıya gelmiştir.

1318 civarında Amasyada İlhanlılara bağlı bir Sultan olarak hüküm süren(1308-1318) ve aynı zamanda Anadolu Selçuklu Sultanı II. Mesud'un oğlu Tâceddin Altunbaş tarafından kurulan Kubadoğulları Samsun, Ladik ve Kavak yörelerinde hakimiyet kurmuştur. Altunbaş'ın 1357deki ölümünden sonra oğlu Keykubad başa geçmiş, Altunbaşın Atabeyi Emiroğlu Taşan ise Havza, Merzifon ve Vezirköprü çevresinde Taşanoğulları Beyliği'ni kurmuştur. Keykubad Bey'in ardından emir olan oğlu Kubadoğlu Ali Bey, Amasya Emiri Hacı Şadgeldi ile halefi Emir Ahmed'e tabi olmuş ve Kubadoğulları vasal hale gelmiştir.

1395 yılında Candaroğulları Beyliği'nin elinde bulunan Samsun kısa bir süreliğine Osmanlı Devleti hakimiyetine girmiş, daha sonra Kubadoğulları tarafından ele geçirilmiştir. 1398 yılında I. Bayezid, Kubadoğulları üzerine yürümüş ve Samsun'u Osmanlı topraklarına katmış, Bulgar çarının oğlu İskender'i vali tayin etmiştir.

1402'de Yıldırım Bayezid'in Ankara Savaşı'nda Timur'a yenilmesi sonrası Fetret Devri'ne giren Osmanlı Devleti'nin zayıflığından yararlanan Kubadoğulları tekrar Samsun'da hakimiyet kurmuşlardır. Timur'un atamasıyla Amasya çevresinde Sultanlık ilan edenMehmed Çelebi'yi tanımayan Kubadoğlu Ali Bey, Tâceddinoğulları Beyliği üzerine yürüyerek onları mağlup etmiştir.Ardından Taceddinoğullarının Başkenti Niksar'ı kuşatmıştır. Mehmed Çelebi ise Amasya'dan gelerek Kubadoğlu Ali Bey'i bozguna uğratmış ve Taşanoğlu Ahmed Bey'i Samsun valisi olarak atamıştır. 1414 yılına kadar Osmanlı himayesindeki Taşanoğulları Beyliği tarafından yönetilen Samsun, Kubadoğlu Ali Bey'in oğlu Kubadoğlu Cüneyd Bey tarafından kuşatılmış ve ele geçirilmiştir. Kubadoğlu Cüneyd Bey daha sonra Osmanlı padişahından af dilemiş, bunun üzerine vali olarak makamında bırakılmıştır. Kastamonu Emiri Kötürüm Bayezid'in oğlu Hızır Bey, Taceddinoğlu Beyi Alparslan oğlu Hasan Beyle ittifak yapıp Kubadoğlu Cüneyd Bey'i öldürterek Samsun'u işgal etmiş,Fakat I. Mehmed tahta oturunca bölgenin tamamen devlete bağlanması için Biçeroğlu Hamza Bey'i görevlendirmiştir.

Mehmed Çelebi'nin padişah olmasından sonra Amasya valisi olan oğlu Murad Çelebi, II. Murad sanıyla 1421'de tahta çıkmıştır. II. Murad'ın ilk yıllarındaki saltanat kavgası dönemini fırsat bilen Türkmenler Tokat, Amasya, Artova ve Sinop'a saldırmışlar, Kubadoğlu Cüneyd Bey'in oğlu Canik Emiri Hüseyin Bey de karışıklıktan faydalanıp 1422'de Samsun'u ele geçirmiştir. Lala Yörgüç Paşa tarafından Amasya'ya çağrılan Türkmen liderlerinin kılıçtan geçirilmesi üzerine Hüseyin Bey bizzat Amasya'ya giderek teslim olmuştur. Bu olaydan sonra Kubadoğulları soyu bir daha Samsun'da hakimiyet kuramamıştır.