Mercimek (Lens culinaris), baklagiller (Fabaceae) familyasında yer alan Lens cinsine dahil, mercek şeklindeki tohumları için yetiştirilen otsu bir bitki türüdür. İnsanlık tarihinin en eski besin kaynaklarından biri olan mercimek, Anadolu, Orta Doğu ve Balkanlar mutfağında temel gıda maddesi olarak önemli bir yere sahiptir.
| Mercimek | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||
| Biyolojik sınıflandırma | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
Lens culinaris |
Yüksek protein oranı, lifli yapısı ve besin değeri nedeniyle hem vejetaryen beslenmede hem de geleneksel mutfaklarda yaygın olarak tüketilir.
Çeşitleri ve Özellikleri
Mercimekler, tohumlarının boyutuna, rengine ve kabuk yapısına göre sınıflandırılır. Pişirme süreleri ve kullanım alanları bu fiziksel özelliklere göre değişiklik gösterir.
Kahverengi mercimek
Genellikle küçük taneli olan bu tür, kendine has tatlımsı bir aromaya sahiptir. Pişirildiğinde şeklini koruma eğilimindedir ve çok fazla yumuşamaz. Bu özelliği nedeniyle, pürelerden ziyade tane tane kalması istenen salatalarda ve sulu yemeklerde tercih edilir. Arap mutfağında yaygın olarak yapılan Müceddere yemeğinin ana malzemesidir.
Kırmızı mercimek
Kahverengi veya yeşil mercimeğin kabuğunun soyulmasıyla elde edilen iç mercimektir. Kabuksuz olduğu ve nişasta oranı yüksek olduğu için pişirildiğinde hızla yumuşar ve dağılır. Bu yapısal özelliği onu çorbalar, püreler ve köfteler için ideal kılar. Türk mutfağındaki en yaygın kullanım şekli Mercimek çorbasıdır.
Sarı mercimek
Kırmızı mercimek gibi kabuksuz olan bu türün rengi daha sarımtıraktır ve fındığı andıran hafif bir tada sahiptir. Pişme süresi kısadır ve kolayca dağılır. Genellikle püre yapımında ve çorbalarda kullanılır.
Yeşil mercimek
Boyut olarak diğerlerinden daha büyük olabilen yeşil mercimek, pişirildiğinde formunu en iyi koruyan türlerden biridir. Aromaları içine çekme kapasitesi yüksektir. Tadı hafifçe fındığı andırır. Kabuklu yapısı nedeniyle pişme süresi kırmızı mercimeğe göre daha uzundur. Salatalarda, erişteli yemeklerde ve börek içlerinde yaygın olarak kullanılır.
Besin Değeri
Mercimek, bitkisel protein açısından oldukça zengindir. Ayrıca folat, demir, potasyum ve çinko gibi mineralleri barındırır. Yüksek lif içeriği sindirim sistemini destekler. 100 gram pişmiş mercimek yaklaşık 116 kalori ve 9 gram protein içerir.
Ayrıca bakınız
- Mercimek çorbası
- Mercimek köftesi
- Müceddere