Mahmut Ustaosmanoğlu ya da bilinen adıyla Mahmut Efendi (4 Ağustos 1931,Of, Trabzon - 23 Haziran 2022, İstanbul), Türk din adamı, mutasavvıf ve İsmailağa Cemaati'nin ilk lideri ve şeyhi.Ürdün merkezli Kraliyet İslami Stratejik Araştırmalar Merkezi'nin her yıl yayımladığı, "Dünya'nın En Etkili 500 Müslümanı" 2022 listesinde 34. sırada yer aldı.
| Mahmut Ustaosmanoğlu | |
|---|---|
 | |
| İsmailağa Cemaati'nin lideri ve şeyhi | |
| Görev süresi 1954 - 23 Haziran 2022 | |
| Yerine gelen | Hasan Kılıç |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | 4 Ağustos 1931 Tavşanlı, Of, Trabzon, Türkiye |
| Ölüm | 23 Haziran 2022 (90 yaşında) Üsküdar, İstanbul, Türkiye |
| Defin yeri | Edirnekapı Şehitliği, İstanbul |
| Milliyeti | Türk |
| Evlilik(ler) | Zehra Ustaosmanoğlu (e. 1945; ö. 1993) Müşerref Ustaosmanoğlu (e. 1993; ö. 2022) |
| Çocuk(lar) | Ahmet Ustaosmanoğlu Abdullah Ustaosmanoğlu Fatma Muratoğlu |
| Ebeveyn(ler) | Ali Ustaosmanoğlu Fatma Ustaosmanoğlu |
| Mesleği | İmam |
| Dini | Sünni İslam |
Yaşamı
Mahmut Ustaosmanoğlu, Ali-Fatma Ustaosmanoğlu çiftinin çocukları olarak 4 Ağustos 1931 yılında Trabzon'un Of ilçesine bağlı Tavşanlı köyünde doğdu.
10 yaşındayken, babası köy imamı Ali Efendi ve annesi Fatma Hanım'ın hocalığında hafızlığını tamamladı. Mehmet Rüştü Âşıkkutlu'dan talim dersleri aldı. Balaban köyünde Abdülvehhab Efendi'den Arapça okudu. Hacı Dursun Feyzi Güven'den fıkıh, tefsir, hadis gibi dinî bilgileri öğrenerek 16 yaşında icazet aldı ve köyünde ders vermeye başladı.
1951 yılı Ramazan ayında, Sivas ili Divriği ilçesine vaiz olarak atandı. Yaptığı dinî sohbetlerle çevresindeki insanların dikkatini çekti. 1952 yılının sonlarında şeyhi Ahıskalı Ali Haydar Efendi ile tanıştı. Askerlik sonrası şeyhi Ahıskalı Ali Haydar Efendi, onu İsmailağa Camii'ne imam tayin etmek için davet etti. 1954'te İsmailağa'da imamlığa başladı. 1996'da 65 yaşını doldurduğu için aynı camiden emekli oldu.
2010 yılında lideri olduğu İsmailağa Cemaati'ne bağlı Marifet Derneği tarafından İstanbul'da düzenlenen "Uluslararası İnsanlığa Hizmet Sempozyumu"nda Ustaosmanoğlu'na “İslam'a Üstün Hizmet” ödülü ve "15. asrın müceddidi" ünvanı verildi.
Uzun yıllar boyunca yaşlılığa bağlı hastalıklarla mücadele eden Ustaosmanoğlu, 5 Haziran 2022 tarihinde enfeksiyona bağlı rahatsızlığı sebebiyle yoğun bakımda tedavi altına alındı. 23 Haziran 2022'de, 90 yaşında öldü. 24 Haziran'da Fatih Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Edirnekapı Şehitliği'ne defnedildi. Cenaze namazının sonra oğlu Ahmet, babasının cemaatin liderliğini ve şeyhliğini dünürü Hasan Kılıç'a bıraktığını açıklamıştır. Mart 2024'te Cübbeli Ahmet Hoca olarak bilinen Ahmet Mahmut Ünlü, Ustaosmanoğlu'nun Kılıç'ı bir sonraki lider olarak belirlediğini kabul etmiş; ancak şeyhliğin kendisine bırakıldığını kabul etmemiştir. Hasan Kılıç'ın 22 Nisan 2024'teki ölümünün ardından, 23 Nisan sabahı Ahmet Mahmut Ünlü ve çevresi İbrahim Uslu'yu lider olarak belirlediklerini açıkladı. Ancak cenaze namazının ardından Hasan Kılıç'ın oğlu Abdullah Kılıç, babasının cemaat'in liderliğini eski İsmailağa Camii imamı Ahmet Fikri Doğan'a bıraktığını duyurdu. Bu gelişmelerin ardından, 16 Mayıs 2024'te Ahmet Mahmut Ünlü ve çevresi, “Müceddid Mahmud Efendi Hazretleri Cemaati” adıyla yeni ve ayrı bir cemaat kurduklarını açıklayarak bölündüler.
Ailesi
1945 yılında, teyzesinin kızı Zehra ile evlendi. Bu eşinden, Ahmet, Abdullah ve Fatma isminde üç çocuğu oldu. İlk eşi Zehra Ustaosmanoğlu'nun 1993 yılında ölümünün ardından aynı yıl Müşerref Ustaosmanoğlu ile evlendi. Kızı Fatma Muratoğlu dil kanseri nedeniyle 28 Aralık 2003'te öldü. 29 Aralık'ta Fatih Camii'nde cenaze namazı Mahmut Ustaosmanoğlu tarafından kıldırıldı. Cenaze törenine çok sayıda siyasetçi katıldı. Muratoğlu, cenazenin ardından 1998 yılında öldürülen eşi Hızır Ali Muratoğlu'nun yanına, Edirnekapı Şehitliği'ne defnedildi. İkinci oğlu Abdullah 17 Ekim 2024'te ölmüştür, 18 Ekim'de Fatih Camii'nde kılınan cenazenin ardından babasının yanına Edirnekapı Şehitliği'ne defnedildi.
Eserleri
Ustaosmanoğlu'nun kendi yazdığı, başkanlığında hazırlanan veya konuşmalarının yazıya aktarılmasıyla oluşturulan ve kendi ismi ile muhtelif yayınevlerinde yayımlanan kitapları şu şekildedir:
- Ruhul Furkan Tefsiri (19 Cilt) (Açıklamalı Kur'an tefsiri) (Mahmud Ustaosmanoğlu riyasetinde, bir heyet tarafından hazırlanmıştır.) Heyet açıklaması 26 Temmuz 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Sohbetler (9 Cilt) (Sultan Selim Camii'nde yapmış olduğu vaazların yazılı hali) Sohbetler
- Risale-i Kudsiyye (2 Cilt) (Yanyalı Mustafa İsmet Garibullah'ın eserinin tercüme ve izahı)
- Umre Sohbetleri
- Fatiha Tefsiri
- Âyete'l-Kürsî ve Amene'r-Rasûlü Tefsiri
- Kur'an-ı Kerim'in Faziletleri ve Okuma Âdabı
- Efendi Babam Buyurdu ki
- Kur'ân-ı Mübîn ve Kelime Mânalı Meâli Âlîsi
- Kur'ân-ı Mecid ve Tefsirli Meali Alisi (Mahmud Ustaosmanoğlu riyasetinde, bir heyet tarafından hazırlanmıştır.) Kuranı Mecid Ve Tefsirli Meali Alisi Açıklamalar
- Efendi Hazretlerimizin Hatm-i Hâce Sohbetleri
- İrşadü'l-Müridin
- Mahmud Efendi Hazretlerinden Duâlar
- Asrın Müceddidi Mahmud Efendi Hazretleri ile Huzur İkliminde İrşad Umresi 2011
- Uluslararası İnsanlığa Hizmet Sempozyumu Ödül Töreni
- Tenbihat
- Mektubat-ı Mahmudiyye
Dipnotlar
- ^ Ustaosmanoğlu'nun resmî kimlik bilgilerinde doğum tarihi 4 Ağustos 1931 olarak geçmektedir.