Mareşal (Türkiye)

Mareşal, Türk Kara Kuvvetleri ve Türk Hava Kuvvetlerinde en yüksek askerî rütbe. Türk Deniz Kuvvetlerindeki karşılığı büyükamiraldir. Bu rütbe en yüksek askerî rütbe olmakla beraber diğer rütbelerden önemli bir farkı kıdem ve bekleme ile kazanılamamasıdır. Mareşal unvanı, savaşta üstün yararlılıkları görülen ve en az orgeneral ya da oramiral rütbesine sahip subaylara Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından ilgili kanuna dayanarak verilir.NATO kodu OF-10'dur.

TSK rütbeleri
Kara Deniz Hava
Genel Komutanlar
Cumhurbaşkanı (Başkomutan)
Millî Savunma Bakanı
Genelkurmay Başkanı
Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları
Askerî Kurul
Yüksek Askerî Şûra
General ve Amiral
Mareşal	Büyükamiral
Orgeneral	Oramiral
Korgeneral	Koramiral
Tümgeneral	Tümamiral
Tuğgeneral	Tuğamiral
Üstsubay
Albay
Yarbay
Binbaşı
Subay
Yüzbaşı
Üsteğmen
Teğmen
Asteğmen
Astsubay
Astsubay Kıdemli Başçavuş
Astsubay Başçavuş
Astsubay Kıdemli Üstçavuş
Astsubay Üstçavuş
Astsubay Kıdemli Çavuş
Astsubay Çavuş
Astsubay Astçavuş
Uzman Erbaş
Uzman Çavuş
Uzman Onbaşı
Sözleşmeli Erbaş
Sözleşmeli Çavuş
Sözleşmeli Onbaşı
Erbaş
Çavuş
Onbaşı
Sözleşmeli Er
Sözleşmeli Er
Er
Er

Türkiye Cumhuriyeti tarihinde bu rütbeyi kazanan iki komutan bulunmaktadır. Sakarya Meydan Muharebesi'nden sonra Fevzi Paşa ve İsmet Paşa'nın önerisi ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin kararı ile 19 Eylül 1921 tarihinde Mustafa Kemal Atatürk'e mareşal rütbesi verildi. 31 Ağustos 1922'de Fevzi Çakmak'a Dumlupınar Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz'daki başarılarından dolayı Mustafa Kemal'in teklifiyle Büyük Millet Meclisi tarafından mareşallik rütbesi tevcih edildi.

Köken bilimi

Mareşal sözcüğü Türkçeye Fransızca maréchal kelimesinden geçmiştir. Maréchal (nalbant, komutan) sözcüğü, Latince kökenli mariscalcus sözcüğünden gelir. Latince Mariscalcus kelimesi, Cermence (Eski Almanca) at ve uşak kelimelerinden unsurlar taşır.

Tarihçe

Osmanlı Devleti

Türkiye Cumhuriyeti

Müşîr, 1923-1935 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti'ndeki en yüksek askerî rütbedir. 10 Haziran 1935 tarihinde kabul edilen “2771 sayılı Ordu Dâhili Hizmet Kanunu” ile Türkçe karşılığı mareşal olmuştur.

Türk Silahlı Kuvvetleri'nde savaşta olağanüstü yararlılıkları görülen en az orgeneral (denizci ise oramiral) rütbesine sahip hayattaki ya da ölmüş olan orgenerallere, TBMM tarafından kanunla verilen bir askerî rütbedir. Bu rütbe yukarıda belirtilen şartlar haricinde süre beklemeyle kazanılamamaktadır.

Günümüze kadar iki asker müşir (mareşal) rütbesine terfi ettirildi:

№	Fotoğrafı	Komutan (Doğum–Ölüm)	Savaş	Görevi	Terfi Tarihi
1		Mustafa Kemal Atatürk (1881-1938)	Sakarya Meydan Muharebesi	TBMM Orduları Başkomutanlığı	19 Eylül 1921
2		Fevzi Çakmak (1876-1950)	Başkomutanlık Meydan Muharebesi	TBMM Genelkurmay Başkanlığı	31 Ağustos 1922

Rütbeler

Türkiye

•  
  1947'den beri kullanımda olan mareşal rütbe işareti (Türk Kara Kuvvetleri ve Türk Hava Kuvvetleri)
•  
  1935-1947 arası kullanılan mareşal rütbe işareti (Türk Kara Kuvvetleri ve Türk Hava Kuvvetleri)
•  
  1933-1935 arası kullanılan müşîr rütbe işareti (Türk Kara Kuvvetleri ve Türk Hava Kuvvetleri)
•  
  1924-1933 arası kullanılan müşîr rütbe işareti (Türk Kara Kuvvetleri ve Türk Hava Kuvvetleri)
•  
  1920-1924 arası kullanılan müşîr rütbe işareti (Türk Kara Kuvvetleri ve Türk Hava Kuvvetleri)

Osmanlı Devleti

•  
  1909-1922 arası kullanılan müşîr rütbe işareti (Osmanlı Ordusu)
•  
  1876-1909 arası kullanılan müşîr rütbe işareti (Osmanlı Ordusu)
•  
  1856-1876 arası kullanılan müşîr rütbe işareti (Osmanlı Ordusu)

Notlar

1. ^ 1947'e kadar müşîr ve mareşal rütbelerinin yaka işareti olarak kullanılmaya devam etti.