Mutlak monarşi

Mutlak monarşi,yasama ve yürütme kuvvetlerinin hükümdarda toplandığı bir hükûmet sistemidir. Bu sistemde, devlet içinde tek ve en büyük otorite sahibi hükümdardır. Yasama, yürütme ve hatta yargı yetkisinin sahibi 'hükümdar'dır (monark, kral, padişah...). Mutlak monarşiyi meşruti monarşi ile karıştırmamak gerekir. Meşruti monarşi bir kuvvetler ayrılığı sistemidir. Mutlak monarşi ise kuvvetler birliğini esas alır. Yani mutlak monarşi, devletin tek bir kişi tarafından hiçbir sınırlamaya bağımlı olmayarak yönetildiği rejim türüdür. Merkezi krallık anlamına ya da padişahın tek elden kendi kararlarıyla yönetimine denir.

Mutlak monarşiler Avrupa'da ilk defa Kara Ölüm ve Rönesans’ı takip eden beyliklerin yıkılması gibi siyasi ve sosyal değişimler ile Orta Çağ toplumunun hükûmeti dengeleyici güçlerine karşı olarak hükümdarların merkezi bir devlet kurma çabaları sonucunda çıkmıştır. Başlangıçta Burgonya Düklüğü'nde görülmüş ve sonrasında İspanya ve Fransa Krallıkları'nın çeşitli topraklarını merkezileştirmek için bir model olarak yayılmıştır.

Mutlakiyetçi hükûmet sistemi, 16. yüzyılın sonları ve 17. yüzyılda, Fransa Kralı 14. Louis ve İspanya Kralı II. Felipe gibi daha otokratik bir yönetim biçimiyle ilişkilendirilen figürler altında en tepe noktasını gördü. Mutlakiyetçi bir hükûmet kurmaya çalışan I. Charles parlamentoyu gereksiz olarak gördü ve bu sonrasında İngiliz İç Savaşı’na ve takiben idamına yol açtı.

Mutlakiyetçilik ilk olarak Fransız Devrimi’nin ardından ve sonrasında I. Dünya Savaşı'nın bitişiyle büyük ölçüde geriledi. Her iki olay da halkın egemenliği temelli hükûmet sisteminin halk arasında yaygınlaşmasına yol açtı. Fakat, 19. yüzyılın başlarında Meşruiyetçilik ve Karlizm gibi liberal demokrasiye karşı çıkan yeni siyasi hareketler ile 20. yüzyılın başlarında çıkan bütüncül milliyetçilik için bir temel sağlamıştır.

Günümüzde Mutlak monarşiyle yönetilen ülkeler arasında, Brunei, Esvatini,Umman,Suudi Arabistan,Vatikan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ni oluşturan emirlikler vardır.

Günümüzdeki mutlak monarşiler

Federal monarşiyi belirtir

Krallık	Monark	Doğum	Yaş	Tahta çıkış	Tahtta kalma süresi	Veraset
Brunei Kralığı	Sultan Hassanal Bolkiah	15 Temmuz 1946(1946-07-15)	79 yıl, 261 gün	4 Ekim 1967	58 yıl, 180 gün	Kan bağı
Şârika Emirliği	Emir Sultan bin Muhammad Al-Qasimi	2 Temmuz 1939(1939-07-02)	86 yıl, 274 gün	25 Ocak 1972	54 yıl, 67 gün	Kan bağı
Füceyre Emirliği	Emir Hamad bin Muhammed El Şarki	22 Şubat 1949(1949-02-22)	77 yıl, 39 gün	18 Eylül 1974	51 yıl, 196 gün	Kan bağı
Acman Emirliği	Emir III. Humeyd bin Reşid El Nueymi	1931	95	6 Eylül 1981	44 yıl, 208 gün	Kan bağı
Esvatini Krallığı	Ngwenyama III. Mswati	19 Nisan 1968(1968-04-19)	57 yıl, 348 gün	25 Nisan 1986	39 yıl, 342 gün	Kan bağı ve seçim
Dubai Emirliği	Emir Muhammed bin Raşid el-Mektum	15 Temmuz 1949(1949-07-15)	76 yıl, 261 gün	4 Ocak 2006	20 yıl, 88 gün	Kan bağı
Ümmü'l-Kayveyn Emirliği	Emir Suud bin Reşid El Mualla	1 Ekim 1952(1952-10-01)	73 yıl, 183 gün	2 Ocak 2009	17 yıl, 90 gün	Kan bağı
Resü'l-Hayme Emirliği	Emir Suud bin Saqr El Kasımi	10 Şubat 1956(1956-02-10)	70 yıl, 51 gün	27 Ekim 2010	15 yıl, 157 gün	Kan bağı
Suudi Arabistan	Kral Selman bin Abdülaziz el-Suud	31 Aralık 1935(1935-12-31)	90 yıl, 92 gün	23 Ocak 2015	11 yıl, 69 gün	Kan bağı ve seçim
Umman Sultanlığı	Sultan Heysem bin Tarık	11 Ekim 1954(1954-10-11)	71 yıl, 173 gün	11 Ocak 2020	6 yıl, 81 gün	Kan bağı
Abu Dabi Emirliği	Emir Muhammed bin Zayid en-Nehyan	11 Mart 1961(1961-03-11)	65 yıl, 22 gün	13 Mayıs 2022	3 yıl, 324 gün	Kan bağı
Vatikan	Papa XIV. Leo	14 Eylül 1955(1955-09-14)	70 yıl, 200 gün	8 Mayıs 2025	329 gün	Seçim

Dünya devletleri hükûmet sistemlerine göre renklendirilmiştir:

Parlamenter sistemler: Hükûmet başkanı, yasama organı tarafından seçilir veya aday gösterilir ve yasama organına karşı sorumludur.

Sembolik bir hükümdarı olan parlamenter monarşi

Sembolik bir cumhurbaşkanı olan parlamenter cumhuriyet

İcracı bir cumhurbaşkanı olan parlamenter cumhuriyet

Başkanlık sistemi: Hükûmet başkanı olan cumhurbaşkanı icra makamıdır ülke yönetim yetkilerine sahiptir, halk tarafından seçilir ve yasama organından bağımsızdır

Başkanlık cumhuriyeti

Hibrit sistemler:

Yarı başkanlık cumhuriyeti: Yürütme başkanı yasama organından bağımsızdır; hükûmet başkanı cumhurbaşkanı tarafından atanır ve yasama organına karşı sorumludur.

Meclisten bağımsız cumhuriyet: Hükûmet başkanı (cumhurbaşkanı veya yönetim kurulu) yasama organı tarafından seçilir, ancak yasama organına karşı sorumlu değildir.

Diğer sistemler:

Teokratik cumhuriyet: Yüce lider önemli miktarda yürütme ve yasama gücünü elinde bulundurmaktadır.

Yarı anayasal monarşi: Hükümdar önemli yürütme veya yasama gücünü elinde bulundurur.

Mutlak monarşi: Hükümdarın sınırsız gücü vardır.

Tek parti rejimi: İktidar anayasal olarak tek bir siyasi partiye bağlıdır.

Askerî cunta: Askerî liderlerden oluşan komite hükümeti kontrol eder; anayasal hükümler askıya alınır.

Anayasal temeli olmayan hükûmetler: Mevcut rejimin anayasal olarak tanımlanmış bir temeli yoktur, örneğin geçici hükûmetler veya İslam teokrasileri.

Bağımlı bölgeler veya hükûmetleri olmayan yerler

Not: bu tablo de facto demokrasi̇ derecesi̇ni̇ deği̇l, de jure hükûmet si̇stemleri̇ni̇ göstermektedi̇r.