Rıfkı Danışman

Rıfkı Danışman (1924, Erzurum – 14 Temmuz 2018, Ankara), Türk bürokrat, siyasetçi ve devlet adamıdır. Adalet Partisi'nden üç dönem Erzurum milletvekilliği yapmış; II. Nihat Erim ve Ferit Melen hükûmetlerinde Ulaştırma Bakanı, IV. Süleyman Demirel Hükûmeti'nde Kültür Bakanı olarak görev yapmıştır.

1924 yılında Erzurum'da doğdu. Erzurum Lisesi'ni tamamladıktan sonra İstanbul Yüksek İktisat ve Ticaret Okulu'ndan mezun oldu. Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü'nde (TODAİE) kamu yönetimi alanında yüksek lisans yaptı.

Meslek hayatına PTT Genel Müdürlüğünde başladı. PTT'de Daire Başkanlığı, Genel Sekreterlik ve Yönetim Kurulu üyeliği görevlerinde bulundu. Bu görevleri sırasında Türkiye'nin haberleşme ve posta hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalarda yer aldı. Ayrıca PTT Futbol Kulübü II. Başkanlığı ile Türk Halk Oyunları ve Halk Türküleri Federasyonu Başkanlığı görevlerini üstlendi.

1969, 1973 ve 1977 genel seçimlerinde Adalet Partisi'nden Erzurum milletvekili seçilerek XIV, XV ve XVI. dönemlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görev yaptı.

12 Mart 1971 Muhtırası sonrasında kurulan II. Nihat Erim Hükûmeti'nde 11 Aralık 1971 tarihinde Ulaştırma Bakanlığı görevine getirildi. 22 Mayıs 1972'de kurulan Ferit Melen Hükûmeti'nde de görevini sürdürerek 15 Nisan 1973 tarihine kadar Ulaştırma Bakanı olarak görev yaptı.

Ulaştırma Bakanlığı döneminde Türkiye'nin haberleşme ve ulaştırma altyapısının geliştirilmesine yönelik çalışmalara ağırlık verdi. PTT bünyesinde telefon şebekesinin yaygınlaştırılması ve modernleştirilmesi, posta hizmetlerinin altyapısının geliştirilmesi ve haberleşme hizmetlerinin ülke genelinde daha etkin hâle getirilmesi yönünde çalışmalar yürütüldü. Aynı dönemde Türk sivil havacılığının kapasitesinin artırılması ve uçak filosunun geliştirilmesine yönelik çalışmalar da gerçekleştirildi.

31 Mart 1975 tarihinde kurulan IV. Süleyman Demirel Hükûmeti'nde Kültür Bakanı olarak görevlendirildi ve 21 Haziran 1977 tarihine kadar bu görevde kaldı.

Danışman'ın Kültür Bakanlığı döneminde, Türkiye'deki kültür hizmetlerinin kurumsal yapısının güçlendirilmesi ve ülke genelinde teşkilatlanmasının geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütüldü. Kültür varlıklarının korunması ve rehabilitasyonu, müzecilik faaliyetlerinin geliştirilmesi ve kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılması bu dönemin önemli çalışma alanları arasında yer aldı.

Kültür Bakanlığı döneminde ayrıca kütüphanecilik ve yayıncılık faaliyetlerine önem verildi. Bakanlık bünyesinde Bin Temel Eser, Kültür Eserleri, Türk Kültürünün Kaynak Eserleri, Halk Kitapları, Çocuk Kitapları, Türk Sanat Eserleri, Türk Musiki Eserleri, Türk Tiyatro Eserleri ile İnceleme ve Araştırma Eserleri gibi yayın serileri yürütüldü.

Danışman'ın döneminde Millî Kütüphane ve kütüphanecilik hizmetlerinin Kültür Bakanlığı bünyesindeki kurumsal yapısının geliştirilmesine de önem verildi. Kültür Bakanlığı döneminde özellikle Türkiye'nin kültürel mirasının korunması, müze ve kültür varlıklarının rehabilitasyonu, kültür hizmetlerinin ülke genelinde yaygınlaştırılması ve kütüphane, yayıncılık faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürüttü. Bu dönemde Kültür Bakanlığı'nın merkez ve taşra teşkilatının geliştirilmesi de önemli çalışma alanlarından biri olmuştur.

1988-1994 yılları arasında Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkan Vekili olarak görev yaptı. Bu dönemde Türkiye'de sermaye piyasalarının kurumsallaşması ve gelişim sürecinin önemli aşamalarında görev alarak, sermaye piyasalarının düzenlenmesi ve denetlenmesine yönelik çalışmalarda aktif rol aldı.

Babası, Erzurum'un eski müftü ve müderrislerinden Sakıp Danışman'ın sahip olduğu geniş ve nitelikli kitap koleksiyonunu Atatürk Üniversitesi'ne bağışladı. 2009 yılında üniversite kütüphanesine bağışlanan 567 kitabın 365'i el yazması eserlerden oluşuyordu. Dinî ilimler, tarih, edebiyat ve farklı bilim alanlarına ilişkin eserlerin yanı sıra koleksiyonda nadir tarihî eserler de bulunmaktadır.

Rıfkı Danışman'ın bağışladığı koleksiyon, 2014 yılında Atatürk Üniversitesi Kütüphanesi bünyesinde Sakıp Danışman Salonu adıyla hizmete açıldı.

Evli ve iki çocuk babası olan Rıfkı Danışman, 14 Temmuz 2018 tarihinde 94 yaşında Ankara'da vefat etti. Cenazesi Ankara Karşıyaka Mezarlığı'na defnedildi.