Tuğrul Şah

Tuğrul Şah
Tuğrul Şah
Erzurum Meliki
Hüküm süresi	1202-1225
Sonra gelen	Rükneddin Cihanşah
Sultan	II. Süleyman Şah (1202-1204); III. Kılıç Arslan (1204-1205); I. Gıyâseddin Keyhüsrev (1205-1211); I. İzzeddin Keykâvus (1211-1220); I. Alaeddin Keykubat (1220-1225)
Ölüm	1225
Çocuk(lar)ı	Rükneddin Cihanşah; Gıyâseddin Türkanşah
Hanedan	Selçuklu Hanedanı
Babası	II. Kılıç Arslan
Dini	İslam

Tuğrul Şah, tam adıyla Abdül Haric Muhammed Muğhiseddin Tuğrul Şah bin Kılıç Arslan, 1186 yılında Anadolu'daki sultanlığını çok sayıda oğlu arasında paylaştıran II. Kılıç Arslan'ın bir oğluydu. Yerine oğlu Rükneddin Cihanşah geçti.

II. Kılıç Arslan'ın oğlu II. Süleyman Şah'ın Ezurum'u fethetmesinden önce, Erzurum bölgesi 1071'den 1202'ye kadar Saltuklular tarafından yönetiliyordu. II. Süleyman, Gürcistan'ın gücünü zayıflatmak ve fethetmek istiyordu. 1201 ve 1203 yılları arasında kardeşi Tuğrul Şah komutasındaki müfrezelerle, Mengücekli Behram Şah ve muhtemelen Harput Artukluları'nın yardımıyla Erzurum'u ele geçirdi ve Alâeddin Melikşah'ın yerine kardeşi Tuğrul Şah'ı geçirdi.

Bu fetihten sonraki 30 yıl boyunca Erzurum, iki adet Selçuklu beyi; Tuğrul Şah ve Cihan Şah tarafından yönetildi. Tuğrul Şah, 1192'de babası II. Kılıç Arslan tarafından Anadolu Selçuklu sultanlığının bölünmesi üzerine Elbistan'ı almıştı. 1204- 1205 dolaylarında Ahlatşah Begtemür oğlu Muhammed ile birlikte Gürcüleri yendi. 1211-12'de Selçuklu Devleti'nden ayrıldı ve saltanatının en azından bazı kısımlarında Gürcistan'a vergi ödediği anlaşılıyor. Gürcülere ve Eyyûbîlere karşı Ahlatşahlar ile ittifak yaptı.

Oğlu Rukneddin Cihanşah onun yerine geçti ve 1230 yılında Yassı Çimen Muharebesi'nde yenilene kadar Celaleddin Harezmşah ile ittifak kurdu.

Tuğrul'un Gıyaseddin Türkanşah adında bir oğlu daha vardı ve Gıyaseddin Gürcistan kraliçesi Rusudan'ın kocasıydı. Babasının emriyle Gürcistan kraliçesiyle evlenebilmek için Hristiyanlığa geçmişti. Gıyaseddinin harezmşah istilası sırasında yeniden Müslüman olduğu düşünülür. Gıyaseddin'in Tamar adında bir kızı Davit adında bir oğlu vardı. Tamar daha sonrasında II. Gıyâseddin Keyhüsrev ile evlendi ve Gürcü hatun olarak anılmaya başlandı. Davit ise VI. Davit olarak Gürcistan kralı oldu.

Kitabelerde kendisine el-Murâbıt, el-Mücâhid, Kāmiu'l-kefere lakapları verilmiştir.

Ailesi

Tuğrul Şah'ın karısı Ahlatşah beyi Seyfettin Baytimur'un kızıydı. 2 oğulları oldu.

Cihan Şah (1206 öncesi - 1230'dan sonra): Babasının ölümünden sonra Erzurum topraklarını miras aldı ve melikliği 1230'daki Yassıçemen Muharebesi ile son bulmuştur.
Gıyâseddin Türkanşah (1206 - 1226 sonrası): 1223'te Rusudan ile evlendi. Bu evlilikten Tamar ve Davit adında iki çocuğu oldu. Harezmşahlar Devleti'nin Gürcistan işgali sonrasında yeniden Müslüman olduğu düşünülür.