| Aydınlatıcı Grigor | |
|---|---|
![]() | |
| Ermeni Kilisesi Patriği | |
| Doğum | y. 257 Ermeni Krallığı |
| Ölüm | y. 331 Ermeni Krallığı |
| Kutsayanlar | Ermeni Apostolik Kilisesi ve diğer Oryantal Ortodoks Kiliseleri Roma Katolik Kilisesi, özellikle Doğu Katolik Kiliseleri Doğu Ortodoks Kilisesi Anglikan Komünyonu |
| Yortu | 9 Haziran Ermeni Hristiyan; 30 Eylül Doğu Ortodoks ve Roma Katolik |
| Koruyucu aziz | Ermenistan |
Aziz Krikor (Latince: Gregorius) ya da Krikor Lusavoriç (Ermenice: Գրիգոր Լուսաւորիչ; Yunanca: Γρηγόριος Φωστήρ yaklaşık 257 - 331 Ermenistan), Ermenistan'ın Hristiyanlaşmasını sağlayan bir aziz. Ermeni Apostolik Kilisesi'nin kurucusu kabul edilir.
Hayatı
| Makale serilerinden |
| Oryantal Ortodoksluk |
|---|
![]() |
| Oryantal Ortodoks Kiliseleri |
|
| Oryantal Ortodoksluk |
Erken dönem
Ermeni geleneğinde, Aziz Krikor'un hayatının standart versiyonu, Agathangelos'a atfedilen beşinci yüzyıl Hagiografi tarihinden türetilmiştir. Agathangelos'un anlatımına göre, Krikor, Part soylusu Anak'ın oğluydu; daha sonraki Ermeni tarihçi Horenli Musa, Anak'ı soylu Part Suren Hanedanı'nın bir üyesi olarak tanımlar. Anak'a ödül olarak topraklarını geri vereceğine söz veren Sasani kralı I. Ardeşir'in teşvikiyle, Part soylusu Ermenistan'a gitti ve güvenini kazandıktan sonra Ermenistan'ın Arsak kralı II. Hüsrev'i öldürdü. Anak daha sonra tüm ailesiyle birlikte Ermeni soyluları tarafından öldürüldü. Anak'ın oğlu Krikor, Horenli Musa'nın Sophy olarak adlandırdığı ve Euthalius (Ewtʻagh) adında bir Kapadokyalı ileri gelenin kız kardeşi olan dadısı sayesinde idamdan kıl payı kurtuldu. Krikor, Hristiyan bir şekilde yetiştirildiği Kapadokya'daki Sezariye'ye götürüldü. Jean-Michel Thierry, onu "Kapadokya kültürü ve dini" olarak tanımlamış ve "Yunan medeniyetini Ermenistan'a tanıtan kişi" olarak takdir etmiştir.

Horenatsi'ye göre, reşit olduktan sonra Krikor, David adında bir Hristiyan'ın kızı olan Mariam ile evlendi. Mariam'dan iki çocuğu oldu: Aristaces ve Vrtanes. Bu çocuklar daha sonra Ermenistan patriği olarak Krikor'un yerine geçecekti.
Ermenistan dönemi
314 yılında Krikor'un duasına atfedilen mucizevi bir iyileşme, III. Tiridatis'in de din değiştirmesini sağlamıştır. Krikor, özgürlüğünü kazanmış ve III. Tiridatis'in de onayıyla tekrar vaazlar vermeye başlamıştır.
315 yılında piskopos oldu.III. Tiridatis'in güçlü ordusuyla birlikte putları ve tapınakları yıktı. Kiliseler, manastırlar inşâ ettirdi. Krikor sayesinde, Hristiyanlık Ermeniler'in dini oldu.
Krikor, 325 yılındaki İznik Konsili'ne de katılmıştır. Ölümünden kısa bir süre önce münzevi bir hayatı tercih etmiş ve inzivaya çekilmiştir.

Aziz Krikor'a atfedilen 33. Mektup ve hitabe bugüne ulaşmıştır. Kayseri'de Surp Krikor Lusavoriç Ermeni Kilisesi, Aziz Krikor adına 1856 yılında inşâ edilmiştir.
Anma günü
Aziz Krikor'un naaşı, 7. yüzyıldan beri Napoli'deydi. 10 Kasım 2000'de Ermeni Apostolik Kilisesi'ne teslim edildi. 30 Eylül tarihi, Ermeni Kilisesi'nde dinî bayram kabul sayılır.
Literatür
- Gabriele Winkler: Gregorios der Erleuchter. ('Lexikon für Theologie und Kirche'de bulunur) 4, 1000-1001. (Almanca)
- Gabriele Winkler: Our Present Knowledge of the History of Agat'angelos and its Oriental Versions. In: Revue des études arméniennes 16 (1980), 125-141 (İngilizce)
- Ermeni aziz ve azizeler
- Tüm Ermeniler Katolikosları
- 257 doğumlular
- 332'de ölenler
- Hristiyan aziz ve azizeleri
- Anadolulu aziz ve azizeler
- Katolik aziz ve azizeleri
- Doğu Ortodoks aziz ve azizeler
- Suren Hanedanı

