Kamışlı, Suriye

Kamışlı قامشلي Qamişlo
Şehir
Kamışlı Kamışlı'nın Suriye'deki konumu
Ülke	Suriye
İl	Haseke
Yönetim	Suriye Geçiş Hükûmeti ve Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi Bölgesi
Bölge	Cezire Bölgesi
Rakım	455 m
Nüfus
• Toplam	184.231
Alan kodu	Ülke kodu: 963 ; Şehir kodu: 52

Kamışlı (Arapça: القامشلي Al-Qamishli, Kürtçe: Qamişlo, Süryanice: ܩܡܫܠܝ, ܩܡܫܠܐ Bēṯ Zālīn) Suriye'nin kuzey doğusunda, Türkiye sınırında bulunan ve Haseke'nin merkezi olan şehir. Haseke'nin en büyük şehridir. Suriye Geçiş Hükûmeti ve Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi Bölgesi'nin kontrolünde bulunmaktadır. 2004 verilerine göre nüfusu 232,258'dir.

Kamışlı, 1920'lerde Süryaniler tarafından kurulmuş ve geleneksel olarak Süryani çoğunluklu bir şehir olarak kalmıştır, ancak günümüzde nüfusun ağırlıklı kısmını Kürtler oluşturmakta olup; ayrıca çok sayıda Arap ve Süryani ile daha az sayıda Ermeni bulunmaktadır.

Irak sınırı ve Nusaybin'e komşu olan kent son yıllarda bulunan petrol sayesinde hızla gelişmektedir. Kamışlı ekonomisi tarihsel olarak petrol sanayisi üzerine kurulmuş olsa da, Kamışlı şehri yürüttüğü tarım alanında önemli gelir kalemlerini oluşturur.

Kamışlı şehri her yıl aralık ayında büyük bir Yılbaşı geçit töreni ve her yılın mart ayında büyük bir kalabalık tarafından Nevruz festivalini kutlaması ile ünlüdür.

Şehir, başlangıçta (ܒܝܬ ܙܐܠܝ̈ܢ) "kamış evi" anlamına gelen Bet-zālin denilen Süryani yaşadığı küçük bir köy oldu. "Kamışlı" adı bu adın Türkçeleşmiş halidir.

Şehir, 1920'lerde kuzeybatı İran ve güney Türkiye'den kaçarak Süryani Kırımı'ndan kurtulmaya çalışan Süryaniler tarafından kuruldu. Fransız Mandası yönetimi altında, başlangıçta Bet-Zalin adını verdikleri küçük bir kasaba inşa ettiler. 1926'da adı Kamışlı olarak değiştirildi ve Toros demiryolu üzerinde bir istasyon olarak hizmet verdi. Şehrin erken dönem gelişiminin finansörlerinden biri, küçük bir çocukken Diyarbakır Katliamları (1895)'ndan sağ kurtulan bir Süryani olan Masoud Asfar'dı. Masoud, soyadı Najjar olan üvey kardeşiyle birlikte, Kamışlı'da buğday üretimi yapan Asfar & Najjar Şirketi'ni kurdu. 1920'ler ve 1940'lar boyunca Asfar & Najjar Şirketi, şehir genelindeki hastaneleri, Süryani okullarını ve kiliseleri finanse etti. Aynı zamanda, Irak ve Türkiye'deki çatışmalardan kaçan pek çok Ermeni ve Süryani bölgeye yerleşti. Bunu, çoğu kırsal kesime yerleşen ve daha sonra şehre taşınmaya başlayan Türkiye'den Kürtlerin göçü izledi. Ancak, Süryanilerin hala şehir nüfusunun üçte ikisini oluşturduğu 1960'larda ve 1970'lerin sonuna kadar, Baas Partisi hükûmeti Süryani çiftliklerine, topraklarına ve arazilerine aktif olarak el koydu ve bu da Süryanilerin toplu göçüne neden oldu.

Kamışlı, Suriye'deki hem Kürt hem de Süryani etnik grupları için bir merkez olarak kabul edilir. Şehre, Süryani Kırımı'ndan kaçan mülteciler yoğun bir şekilde yerleşmiştir. Çevre kırsaldan gelen Kürtlerin şehre göç ettiği 1970'lere kadar Süryaniler şehirde üstün çoğunluğu oluşturuyordu. Kamışlı; büyük Noel geçit töreni, Nevruz ve Ha b-Nisan festivalleriyle tanınır.

Kamışlı, 90'lı ve 2000'li yıllar arasında küçük bir köy görünümünü andırıyordu. 2011 yılında Suriye iç Savaşı'nın başlamasıyla, Kamışlı petrol ihracatını da etkileyerek çökmesine yol açmasından uzun bir süre sonra 2012'de Kamışlı'da tekrar petrol bulunarak ihraç edilmeye başlandı. Suriye iç Savaşı'nın ardından Kamışlı, 21 Ocak'ta Cezire, 27'de Kobani ve 29'un da ise Afrin meclis ve meclis başkanları özerklik ilan etti. Cezire, Kobani ve Afrin kantonlarından Özerk bir federasyon yapılanması ile birleşerek Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi'ni kurdular. Bölgede tekrar petrolün bulunmasından sonra Kamışlı'nın geliri devamlı ve hızla yükseldi ve şehir bir ticaret, alışveriş ve turizm kenti haline geldi. Kamışlı, Suriye Kürdistanı'nın Hasiçi şehrinden sonra en yüksek nüfusuna sahip şehridir. Kamışlı ve Hasiçi ile birlikte Suriye Kürdistanı'nın metropol alanını oluşturmaktadırlar.

2004 yılındaki Kamışlı Olayı burada yaşanmıştır. 2004 yılında bir futbol karşılaşmasında kargaşa çıkmış ve bu kargaşa Kürt-Arap çatışmasına dönüşmüştür. Neticede 50 civarında kişi ölürken Kamışlı'da maddi hasar oluşmuştur. Bu olayda en az 30 Kürt öldürülmüş ve olay "Kamışlı Katliamı" olarak tanınmıştır.

184.231 (2004 Genel Nüfus Sayımı) nüfusu ile, Kamışlı Suriye'de 10 büyük şehirlerinden biridir. Kamışlı Suriye'nin önemli ikinci büyük nüfusunu oluşturan Kürt nüfusun çoğunlukta bölgedir. Araplar ve Hristiyanlar ile birlikte biraz karışık kozmopolit bir şehirdir. Kent, Hristiyanlar başta Süryani ve Ermeniler oluşmaktadır ve şehir Suriye'de bir Hristiyan başkenti olarak kabul edilir. Şehir, Süryani mülteciler tarafından kuruldu. Bugün şehirde Kürtler, Süryaniler, Araplar ve Ermeniler yaşamaktadır.

Suriye hükûmeti havaalanı, sınır kapısı ve hastaneler, çeşitli hükûmet binaları ve birçok yerleşim bölgesi, çeşitli camiler ve kiliseler gibi çeşitli hükûmet binalarını ve Arap mahallelerini kontrolünde tutmaktadır, ancak kentin büyük bölümü Kürt ve Süryani militanların elindedir.

Hükûmet ayrıca, çalışanlarının maaşlarını, kırsal kesimdeki hasadı üreten ve üretimini yönetiyor ve şehirden diğer çeşitli Suriye şehirlerine ve Beyrut'a uçuşlar düzenliyor. Şehrin çoğu, Kuzey ve Doğu Suriye'nin fiili Özerk İdaresinin yönetimi altındadır.

Durum yıllar içinde istikrarlı olsa da, hükûmet güçleri ve Sootoro arasında Asayiş'e karşı zaman zaman silahlı çatışmalar yaşandı. Bunların en önemlisi, Nisan 2016 Kamışlı çatışmaları, ateşkes sona ermeden 2 gün önce sona ermiştir ve kentin merkezi cezaevi Kürt kuvvetleri tarafından yeniden ele geçirilmesidir.

Ayrıca, savaş sırasında kentte birçok bombalama meydana geldi ve IŞİD, Temmuz 2016'da, 40'tan fazla insanın katledildiği ve 40'tan fazla kişinin yaralandığı birçok saldırının sorumluluğunu üstlendi. Kamışlı, alıkonulan IŞİD militanlarına ev sahipliği yapan Chirkin hapishanesine ev sahipliği yapmaktadır.

Kamışlı'nın kuzey bölgelerinde karasal iklimin soğuk ve kar yağışlı kışları, güneyinde ise sıcak ve kurak yazları görülebilir. Kamışlı'nın kuzeyi dağlık olduğu için Karasal iklim hâkimdir, güneyi ise genellikle çöl ve düzlüklerden oluştuğu için sıcak iklim hakimdir.

Kamışlı iklimi
Aylar	Oca	Şub	Mar	Nis	May	Haz	Tem	Ağu	Eyl	Eki	Kas	Ara	Yıl
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C)	10,9	12,6	16,7	22,1	29,2	36,1	40,3	39,8	35,4	28,3	19,3	12,7	25,3
Ortalama sıcaklık (°C)	2,7	3,5	6,3	10,3	14,9	20,0	23,5	23,0	19,5	15,0	8,8	4,4	12,7
Ortalama yağış (mm)	77,5	71,9	68,2	59,0	29,0	2,2	0,3	0,1	0,8	18,0	38,5	66,9	432,4

Kamışlı'nın ekonomisini tarım, alışveriş ve petrol ihracatı oluşturmaktadır.

Üniversite var.

Kamışlı, Arap ve Mezopotamya kültürü İslam dini ve geleneksel Arap ve Kürt kültürü etrafında biçimlenmiştir. Buna karşın, Kamışlı şehri çeşitlilikler içinde yüksek bir kozmopolit toplum ve canlı bir kültüre sahiptir. İslam etkisi Kürt ve Arap kültürünün mimari, müzik, giyim, mutfak ve yaşam tarzında görülebilmektedir.

Kamışlı Havaalanı, Ekim 2015'te sivil uçuşlara kapatılmış, ancak daha sonra tekrar açılmıştır. Cham Wings Airlines, FlyDamas ve Syrian Air gibi Suriyeli uçuş şirketleri günümüzde Şam, Lazkiye ve Beyrut'tan Kamışlı'ya düzenli uçuşlar sağlamaktadır.