Viral hastalık (veya viral enfeksiyon), bir organizmanın vücudu patojenik virüsler tarafından istila edildiğinde ve enfeksiyöz virüs partikülleri (virionlar) duyarlı hücrelere bağlanıp girdiğinde ortaya çıkar.
| Viral hastalık | |
|---|---|
| Diğer adlar | Viral enfeksiyon |
![]() | |
| SARS-CoV-2 virionlarının Geçirimli elektron mikroskobu görüntüsü | |
| Uzmanlık | Enfeksiyon hastalıkları |
Yapısal Özellikler
Genom tipi, virion şekli ve replikasyon bölgesi gibi temel yapısal özellikler, genellikle aynı aile içindeki virüs türleri arasında aynı özellikler taşır.[kaynak belirtilmeli]
- Çift sarmallı DNA aileleri: üçü zarfsızdır (Adenoviridae, Papillomaviridae ve Polyomaviridae) ve ikisi zarflıdır (Herpesviridae ve Poxviridae). Zarfsız ailelerin tümü ikosahedral kapsidlere sahiptir.
- Kısmen çift sarmallı DNA virüsleri : Hepadnaviridae . Bu virüsler zarflıdır.
- Tek sarmallı DNA virüslerinin bir ailesi insanları enfekte eder: Parvoviridae . Bu virüsler zarfsızdır.
- Pozitif tek sarmallı RNA aileleri: üçü zarfsız (Astroviridae, Caliciviridae ve Picornaviridae) ve dördü zarflı (Coronaviridae, Flaviviridae, Retroviridae ve Togaviridae). Zarfsız ailelerin tümü ikosahedral nükleokapsidlere sahiptir.
- Negatif tek zincirli RNA aileleri: Arenaviridae, Bunyaviridae, Filoviridae, Orthomyxoviridae, Paramyxoviridae Paramyxoviridae ve Rhabdoviridae . Hepsi sarmal nükleokapsidlerle sarılmıştır.
- Çift sarmallı RNA genomu: Reoviridae .
- Hepatit D virüsü henüz bir aileye atanmamıştır, ancak insanları enfekte eden diğer ailelerden açıkça farklıdır.
- Hastalıkla ilişkilendirilmemiş insanları enfekte ettiği bilinen virüsler: Anelloviridae familyası ve Dependovirus cinsi. Bu taksonların her ikisi de zarfsız tek sarmallı DNA virüsleridir.
Pragmatik Kurallar
İnsanları enfekte eden virüs aileleri, doktorlara ve tıbbi mikrobiyologlara / virologlara yardımcı olabilecek kurallar sunar.
Genel bir kural olarak, DNA virüsleri hücre çekirdeği içinde çoğalırken, RNA virüsleri sitoplazma içinde çoğalır. Bu kuralın istisnaları bilinmektedir: çiçek virüsleri sitoplazma içinde çoğalır ve ortomiksovirüsler ve hepatit D virüsü (RNA virüsleri) çekirdek içinde çoğalır.
- Bölünmüş genomlar: Bunyaviridae, Orthomyxoviridae, Arenaviridae ve Reoviridae (kısaltma BOAR). Hepsi RNA virüsleridir.
- Neredeyse tamamen eklembacaklılardan bulaşan virüsler: Bunyavirus, Flavivirus ve Togavirus . Bazı Reovirüsler artropod vektörlerinden bulaşır. Hepsi RNA virüsleridir.
- Zarflı virüslerin bir ailesi gastroenterite (Coronaviridae) neden olur. Gastroenterit ile ilişkili diğer tüm virüsler zarfsızdır.
Baltimore gruplandırması
Virüslerin birden çok virüs kategorisinde tanımladığı bir gruplandırma yöntemi:
- I- dsDNA (Çift iplikçikli DNA)
- II - ssDNA (Tek iplikçikli DNA)
- III - dsRNA (Çift iplikçikli RNA)
- IV - pozitif anlamda ssRNA (Pozitif anlamlı tek iplikçikli RNA)
- V - negatif anlamda ssRNA (Negatif anlamlı tek iplikçikli RNA)
- VI - ssRNA-RT (Tek iplikçikli RNA-RT)
- VII - dsDNA-RT (Çift iplikçikli DNA-RT)
İnsanlarda klinik olarak önemli görülen viral hastalıklar ve karakteristikleri
| Family | Baltimore group | Önemli türler | Viral zarf |
|---|---|---|---|
| Adenovirüs | I | Adenovirüs | H |
| Herpesviridae | I | Herpes simplex, tip 1, Herpes simplex, tip 2, Varisella zoster virüs, Epstein-Barr virüsü, Human cytomegalovirus, Human herpesvirus, tip 8 | E |
| Papillomaviridae | I | İnsan papilloma virüsü | H |
| Polyomaviridae | I | BK virüs, JC virüsü | H |
| Poxviridae | I | Çiçek hastalığı | E |
| Parvoviridae | II | Parvovirus B19 | H |
| Reoviridae | III | Rotavirüs, Orbivirus, Coltivirus, Banna virus | H |
| Astroviridae | IV | Human astrovirus | H |
| Caliciviridae | IV | Norovirus | H |
| Coronaviridae | IV | Human coronavirus 229E, Human coronavirus NL63, Human coronavirus OC43, Human coronavirus HKU1, MERS-bağlantılı koronavirüs, SARS-CoV,SARS-CoV-2 | E |
| Flaviviridae | IV | Hepatit C virüsü,Sarıhumma virüsü,Dang humması virüsü,Batı Nil virüsü, TBE virus,Zika virüsü | E |
| Hepeviridae | IV | Hepatit E virüsü | H |
| Matonaviridae | IV | Kızamıkçık virüsü | E |
| Picornaviridae | IV | Coxsackievirus, hepatitis A virus, Poliovirüs,Rinovirüs | H |
| Arenaviridae | V | Lassa virus | E |
| Bunyaviridae | V | Crimean-Congo hemorrhagic fever virus, Hantaan virus | E |
| Filoviridae | V | Ebola virus, Marburg virus | E |
| Orthomyxoviridae | V | Influenza virus | E |
| Paramyxoviridae | V | Measles virus,Mumps virus, Parainfluenza virus | E |
| Pneumoviridae | V | Respiratory syncytial virus | E |
| Rhabdoviridae | V | Kuduz virüsü | E |
| Unassigned | V | Hepatit D | E |
| Retroviridae | VI | HIV | E |
| Hepadnaviridae | VII | Hepatit B virüsü | E |
Klinik özellikler
Virüslerin klinik özellikleri, aynı aile içindeki türler arasında önemli ölçüde farklılık gösterebilir:
| Tip | Aile | Bulaş | Hastalık | Tedavi | Korunma |
|---|---|---|---|---|---|
| Adenovirus | Adenoviridae |
|
| Yok |
|
| Coxsackievirus | Picornaviridae |
|
| Yok |
|
| Cytomegalovirus | Herpesviridae |
|
|
|
|
| Epstein–Barr virus | Herpesviridae |
|
| None |
|
| Hepatitis A virus | Picornaviridae |
|
| Immunoglobulin (post-exposure prophylaxis) |
|
| Hepatitis B virus | Hepadnaviridae |
Vertical and sexual |
|
|
|
| Hepatitis C virus | Flaviviridae |
|
|
|
|
| Herpes simplex virus, type 1 | Herpesviridae |
|
|
|
|
| Herpes simplex virus, type 2 | Herpesviridae |
|
Can be latent
|
|
|
| HIV | Retroviridae |
|
| HAART, such as protease inhibitors and reverse-transcriptase inhibitors |
|
| Human coronavirus 229E (HCoV-229E) | Coronaviridae |
|
| ||
| Human coronavirus NL63 (HCoV-NL63) | Coronaviridae |
|
| ||
| Human coronavirus OC43 (HCoV-OC43) | Coronaviridae |
| |||
| Human coronavirus HKU1 (HCoV-HKU1) | Coronaviridae |
| |||
| Human herpesvirus, type 8 | Herpesviridae |
|
| many in evaluation-stage |
|
| Human papillomavirus | Papillomaviridae |
|
|
|
|
| Influenza virus | Orthomyxoviridae |
|
|
|
|
| Measles virus | Paramyxoviridae |
|
| None |
|
| Middle East respiratory syndrome-related coronavirus (MERS-CoV) | Coronaviridae |
|
| ||
| Mumps virus | Paramyxoviridae |
|
| None |
|
| Parainfluenza virus | Paramyxoviridae |
|
| None |
|
| Poliovirus | Picornaviridae |
|
| None |
|
| Rabies virus | Rhabdoviridae |
|
| Post-exposure prophylaxis |
|
| Respiratory syncytial virus | Pneumoviridae |
|
| (ribavirin) |
|
| Rubella virus | Togaviridae |
|
| None |
|
| Severe acute respiratory syndrome coronavirus (SARS-CoV) | Coronaviridae |
|
| ||
| Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) | Coronaviridae |
|
|
| |
| Varicella-zoster virus | Herpesviridae |
|
| Varicella:
Zoster:
| Varicella:
Zoster:
|
Ayrıca bakınız
- Viral uyku
- Patojenik bakteri
