Papa Franciscus (Latince: Franciscus; İspanyolca: Francisco; Türkçe: Fransis veya Françesko), doğum adıyla Jorge Mario Bergoglio (17 Aralık 1936, Buenos Aires, Arjantin – 21 Nisan 2025, Vatikan), Katolik Kilisesi'nin 266. papasıdır. 13 Mart 2013 tarihinde seçilmiş ve 21 Nisan 2025 tarihindeki ölümüne dek görev yapmıştır. Franciscus, Katolik Kilisesi tarihinde Latin Amerika doğumlu ilk papa olmasının yanı sıra, hem Amerika kıtasından hem de Güney Yarımküre'den seçilen ilk papadır. Aynı zamanda Cizvit tarikatından gelen ilk papadır.
Franciscus | |
|---|---|
| Roma Piskoposu | |
 2014'te Franciscus | |
| Papalık başlangıcı | 13 Mart 2013 |
| Papalık bitişi | 21 Nisan 2025 |
| Önce gelen | XVI. Benedictus |
| Sonra gelen | XIV. Leo |
| Nişanlar | |
| Papazlığa atanma | 13 Aralık 1969 Ramón José Castellano tarafından |
| Takdis | 27 Haziran 1992 Antonio Quarracino tarafından |
| Kardinal yapan | 21 Şubat 2001 II. Jean Paul tarafından |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | Jorge Mario Bergoglio 17 Aralık 1936 Buenos Aires, Arjantin |
| Ölüm | 21 Nisan 2025 (88 yaşında) Domus Sanctae Marthae, Vatikan Şehri |
| Mezarı | Santa Maria Maggiore |
| Slogan | Miserando atque eligendo |
| İmza |  |
| Arma |  |
Hayatı
Babası José Mario Francisco Bergoglio, İtalya'nın Piyemonte bölgesindeki Asti yakınlarındaki Portacomaro'dan Arjantin'e göç etti, orada 12 Aralık 1935'te Buenos Aires doğumlu ve İtalyan kökenli olan Regina Maria Sivori ile evlendi. Jorge Mario Bergoglio'nun Alberto Horacio, Oscar Adrian, Marta Regina ve Maria Elena adında dört kardeşi vardır. Babası, Arjantin Demiryolları'nda iş bulmuştu. Kendisinin hâlâ Portacomaro'nun lehçesine hâkim olduğu söylenmektedir. Franciscus Arjantin'in resmî dili İspanyolcanın ve anadili İtalyancanın yanında hatasız Almanca konuşur.İngilizceye,Fransızcaya ve muhtemelen Portekizceye hâkimdir. Üniversite tahsili sırasında bunların yanında Latince ve Eski Yunanca öğrenmiştir.
Papanın hem Arjantin hem de İtalya vatandaşlığı vardır. Bunun yanında kardinal olmasıyla Vatikan vatandaşlığını da almıştır.
Eğitim, kutsama ve tarikat etkinlikleri
Temel eğitimden sonra kimyager olan Bergoglio, 1958'de Cizvitler'e katıldı. Önce Şili'de beşerî bilimler tahsil eden Bergoglio, Buenos Aires'e döndükten sonra San Miguel'deki Colegio Máximo San José'de felsefe tahsilini 1960'ta bitirdi. Katolik ilahiyat tahsilini de 1970'te tamamladı. 1969'da papazlık sakramentini alarak aynı üniversitede ilahiyat doçenti oldu. Tersiatı için bir yıl İspanya'ya giden Bergoglio, 1973'ten itibaren mürit ustası ve ilahiyat doçenti olarak San Miguel Yüksekokulunda çalıştı. Bu görevi 1979'a kadar devam ettirdi. 1980-86 yılları arasında San Miguel Yüksekokulunun rektörüydü. Müteakiben Frankfurt yakınlarındaki Philosophisch-Theologische Hochschule Sankt Georgen'e araştırma için gitti. Fakat doktora projesi yarım kaldı. Bundan sonra Córdoba'da ruhani eşlikçiydi.
Episkopos, başpiskopos ve kardinalliği
20 Mayıs 1992'de Papa II. Ioannes Paulus tarafından Buenos Aires'e yardımcı piskopos, Auca'nın da itibari piskoposu olarak tayin edildi. Birkaç değişik ünvan ve pozisyondan sonra II. Ioannes Paulus, ona 2001'de kardinal papazı ünvanını vererek Kardinal Heyeti'ne almış oldu.
115 kardinalin seçme hakkına sahip olduğu 2005 Konklavı'nda Bergoglio, adı bilinmeyen bir kardinalin günlüğündeki notlara dayanan bazı gazete haberlerine göre birinci seçimde 10, ikinci seçimde 35 ve üçüncü seçimde 40 oy almış. Daha sonra adaylıktan çekilmiş.
8 Kasım 2005'te üç yıllığına Arjantin Episkoposlar Konferansı'nın başkanlığına seçildi.
Papalık
Seçimi
Bergoglio, 115 kardinalin seçme hakkına sahip olduğu 2013 Konklavı'nın ikinci gününde ileri yaşı ve yıpranmış sağlığı yüzünden pek favori olarak görülmemesine rağmen beşinci seçimde gerekli üçte iki çoğunluğu alarak 266. papa ve Petrus'un 265. halefi oldu.
Âdet üzere papa olarak Latince Franciscus adını alan Bergoglio'nun adıyla beraber "I." eki, Vatikan sözcüsü Federico Lombardi'ye göre aynı adı taşıyan ikinci bir papa seçilirse kullanılacak. (Buna mukabil I. Ioannes Paulus, hemen "I." ekini kullanmıştır.) Bir basın toplantısında Papa Franciscus, adını Cizvit Tarikatı'nın kurucularından olan Franciscus Xaverius'a atfen değil, mukaddes Assisili Francesco'ya atıfla aldığını belirtti.
Sağlığı, Ölümü ve Cenazesi
Şubat 2025'te Francis, bronşit nedeniyle Roma'daki Gemelli Hastanesi'ne kaldırıldı. Solunum yolunda enfeksiyon ve çift zatürre gelişmesinin ardından bir aydan fazla hastanede kaldı. Vatikan durumunun kritik olduğunu, kan nakli yapıldığını ve yüksek akımlı oksijen tedavisi uygulandığını bildirdi. Birkaç gün boyunca mekanik ventilasyona bağlanan Francis, iki kez “akut solunum yetersizliği” geçirdi. İyileşmeye başlamasının ardından 23 Mart'ta, balkondan kalabalığı kutsamasının hemen ardından taburcu edildi. Hastaneye yatışından sonra ilk kez 6 Nisan'da kamuoyu karşısına çıktı.
Papa Francis, 21 Nisan 2025 tarihinde girdiği koma sonucu gelişen ani kalp durması ve beyin felci nedeniyle 88 yaşında öldü. Papa Francis'in cenazesi, yaklaşık 5 gün sonra 26 Nisan 2025 tarihinde yapılmıştır. Francis'in 29 Haziran 2022 tarihli vasiyeti, Roma'daki Santa Maria Maggiore Bazilikası'na gömülme isteğini tekrarlıyordu. Ölümünün ardından vasiyetine uygun olarak buraya defnedildi ve 1669'da ölen IX. Clements'ten bu yana Santa Maria Maggiore'ye gömülen ilk papa oldu.
Hakkında çekilen filmler
- The Two Popes, 2019, Netflix