Bülent Ersoy (d. 9 Haziran 1952, İstanbul), Türk sanat müziği ve arabesk müzik şarkıcısıdır. Magazin dünyasında "diva" ünvanıyla anılır.
| Bülent Ersoy | |
|---|---|
 | |
| Genel bilgiler | |
| Unvanı | Diva |
| Doğum | Bülent Erkoç 9 Haziran 1952 İstanbul, Türkiye |
| Tarzlar | Türk sanat müziği, arabesk, pop |
| Meslekler | Müzisyen, oyuncu |
| Etkin yıllar | 1970-günümüz |
| İlişkili hareketler | Müzeyyen Senar |
| Eş | Cem Adler (e. 1998; b. 1999) Armağan Uzun (e. 2007; b. 2008) |
Hayatı
1952-1981: Erken yaşam
9 Haziran 1952 tarihinde, İstanbul'da doğdu. Sanat hayatına özel müzik dersleri alarak başladı. Çok küçük yaşlardan itibaren müzikle ilgilenmeye başlayan Bülent Ersoy, İstanbul Konservatuvarına 2 ay devam etmiştir. Hocası Süheylâ Altmışdört Bülent Ersoy'un konservatuvara 2 ay devam ettiğini ve sonra bıraktığını açıkladı. Eğitimi süresince Melahat Pars ve Rıdvan Aytan gibi üstatlardan özel dersler almıştır. Konservatuvardan mezun olduğunda, aldığı akademik terbiye vasıtasıyla müzikal tecrübelerini geliştirme fırsatı bulmuş ve 1970 yılında Fıstıkağacı, Üsküdar'da, bugün Oya Düğün Salonu olarak bilinen, dönemin ilk aile gazinolarından birisi olan[kaynak belirtilmeli] Özlem Aile Gazinosu'nda sahneye ilk adımını atmıştır. Sunar Konser Bürosu-Fikret Torun tarafından düzenlenen ses yarışmasına katılarak bu yarışmada birinciliği kazanmış ve 1000 lira para ödülü almıştır. Akabinde bu gazinoda üç ay kadar assolist olarak çalışmış, 1971 yılında ilk 45'liği Lüzûm Kalmadı-Neye Yarar Gelişin, Saner Plak'tan çıkmıştır. Sanatçı bu 45'liğinde söz ve müziği Muzaffer Özpınar'a ait "Lüzûm Kalmadı" ve "Neye Yarar Gelişin" adlı eserleri seslendirmiştir.
1974-1979: İlk sahne deneyimi
1974'te Maksim Gazinosu'nda sahneye çıkmıştır. Çıkardığı klasik uzunçalar "Tuti-i Mucizeyi Guyem Ne Dersem Lâf Değil" adlı plakla rekor satış elde etti.[kaynak belirtilmeli] Maksim Gazinosu'nun sahibi Fahrettin Aslan, Bülent Ersoy'u assolist olarak çıkarmaya karar verdi. Ancak kimliğindeki soy ismi Erkoç olan sanatçının soyadı Müjdat Gezen tarafından Ersoy olarak değiştirilmiştir.
Bülent Ersoy, Müzeyyen Senar'ın temsilcisi olarak başladığı sanat hayatında, akademik sanat kariyerinin de yüksek olması ve aldığı eğitimin de getirileriyle olağanüstü bir yorumcu ve büyük bir tavrın sancaktarı oldu. "Baharı Bekleyen Kumrular Gibi", "Dert Çekmeye Gidiyorum" gibi her okuduğu şarkıyla grafiği sürekli yukarı tırmandı. O yıllarda TRT için birçok klasik Türk müziği şarkısı seslendirmiştir. Yetmişli yıllarda; o dönemdeki müzik piyasasında pop, arabesk ve fantezi gibi ticari şarkılar revaçta olmasına karşın bir albümünde ismini verdiği Itrî'nin "Tut-î Mucize-I Gûyem gibi eserlerden oluşan koyu klasik bir uzunçalar yaptı. Bu ilk uzunçalar çalışması müzik piyasasında satış rekoru kırdı.
1980-1989: Yasaklı dönemi
Bülent Ersoy'un 8 yıl süren sahne yasağıyla ilgili konuşması, 4 Nisan 2012
Bülent Ersoy, 80'li yıllarda Beddua, İtirazım Var, Yüz Karası, Düşkünüm Sana, Mahşeri Yaşıyorum, Yaranamadım gibi dönemin popüler müzik türü olan arabesk müzik tarzında albümler yaparak o dönemin ruhunu yansıtan şarkıları başarıyla seslendirir. Yüksek satış grafikleri yakalayan Ersoy, Beddua, Yüz Karası gibi aynı adlı sinema filmlerinde de rol alır.
Ağustos 1980'de İzmir Fuarı'nda seyircilerden gelen tezahürat sonrası göğüslerini açınca İzmir Cumhuriyet Savcılığı, hakkında soruşturma açtı. Eylül 1980'de Kordon'daki evinde bir hâkime hakaret ettiği gerekçesiyle tutuklanarak Buca Cezaevi'nde tutuklu kaldı. 12 Eylül Darbesi sonrası Haziran 1981'de dönemin İçişleri Bakanı Selahattin Çetiner tarafından çıkartılan kanunla beraber transseksüel sanatçılarla birlikte sahne yasağı aldı. Yasağı 8 Ocak 1988 tarihinde kaldırıldı.
14 Nisan 1981'de Londra'da cinsiyet değiştirme ameliyatı geçirdi, ancak Türkiye cinsiyet değişikliğini tanımıyordu. 1983'te Danıştay, Bülent Ersoy'un "hukuken erkek olduğuna ve gazinolarda ancak erkek kıyafeti ile sahneye çıkabileceğine" karar verdi. 'Pembe nüfus kâğıdı' alması yıllar sonra, sahne yasağını da kaldıran, dönemin başbakanı Turgut Özal'ın öncülüğünde 1988'de çıkartılan, cinsiyet değiştirmeye izin veren kanun sayesinde oldu.
Bülent Ersoy sahne yasağı olduğu dönemde Avrupa'da, gurbetçilerin yoğun yaşadığı Almanya, Hollanda, Belçika, Fransa gibi ülkelerde İbrahim Tatlıses, Ferdi Tayfur, Gülden Karaböcek, Müslüm Gürses, Mahmut Tuncer, Mehmet Ali Erbil gibi sanatçıların yer aldığı geniş bir kadroyla konserler verdi. Bu konserlerin bir kısmı Türkiye'de Gurbet Kervanı konserleri adı altında video olarak yayımlandı. Bülent Ersoy, 1988 yılında sahne yasağının kaldırılmasının ardından Ali Sami Yen Stadı, İnönü Stadı ve Abdi İpekçi Spor Salonu'nda 'Hasret Konserleri' adı altında ücretsiz halk konserleri verdi. 1988, 1989 ve 90'lı yılların başlarında İstanbul Gülhane Parkı'nda geniş katılımların olduğu halk konserleri veren sanatçı izleyicilerden büyük ilgi gördü.
1990 ve sonrası
Bülent Ersoy yasaklı olduğu yıllarda çeşitli Avrupa ülkelerinden vatandaşlık teklifi aldı. 1989 yılında Adana'da verdiği bir konser sırasında bir seyirciden gelen "Çırpınırdı Karadeniz" adlı isteği okumadığı için kurşunlanarak bir böbreğini kaybetti. 2011 yılında Aşktan Sabıkalı albümünü çıkartan sanatçı, hâlen çeşitli konserler vermektedir. Popstar Alaturka adlı şarkı yarışmasında jüri üyeliği yapmıştır.
Yurt içinde ve yurt dışında yüzlerce konser veren, Avustralya'da verdiği konseri için ismini taşıyan ayrıca albüm yayınlayan Bülent Ersoy, Düşkünüm Sana, Yaşamak İstiyorum, Biz Ayrılamayız ve Ablan Kurban Olsun Sana gibi satış grafiği yüksek albümlere imza attı. 1995 tarihini taşıyan "Benim Dünya Güzellerim", "S Müzik" etiketiyle çıkan ilk albümü oldu. Selçuk Tekay'ın müzik yönetmenliğini, Özkan Turgay'ın aranjörlüğünü yaptığı albümde on şarkı seslendirdi. Yine aynı yıl makam ve usulüne uygun olarak "Alaturka 95" adında bir albüm yaparak Klasik Türk müziği'ne katkıda bulunmuştur. Muzaffer Özpınar'ın yönetmenliğini yaptığı albümde Hacı Arif Bey, Münir Nurettin Selçuk, Kemani Serkis Efendi gibi birçok müzisyenin eserlerini yeniden yorumlamıştır. On dört eserin yer aldığı çalışmada; "Aziz İstanbul", "Dönülmez Akşamın Ufkundayız", "Nerelerde Kaldın Ey Servi Nazım" gibi klasik eserlerin yanında "Alıverin Bağlamamı Çalayım" ve "Karam" adlı iki de anonim türküye de yer vermiştir.
Bülent Ersoy, bir sonraki çalışmasını 1997 yılında yayınlamış, Maazallah ismini taşıyan albüm, piyasaya sürülmeden yankı uyandırmıştır.[kaynak belirtilmeli] Albümün hazırlık aşamasında Halil Karaduman ve Osman İşmen'le çalışan sanatçı, popüler şarkılardan ve anonim türkülerden oluşan bir repertuvar seslendirdi. Albüme ismini veren "Maazallah" adlı şarkısının video klibi ise büyük ses getirdi. Bülent Ersoy'un bir sonraki albümü ise 2002'de çıkardığı Canımsın albümü olmuştur. 2011 yılında Aşktan Sabıkalı albümünü müzikseverlerin beğenisine sunan Bülent Ersoy, bu albümünde söz ve müziği Tarkan imzalı Bir Ben Bir Allah Biliyor parçasını Tarkan ile birlikte seslendirdi. Bülent Ersoy gazinoların kapanmasıyla birlikte 2000'li yıllarda uzunca bir süre Günay Restaurant'ta sahne almıştır. Bülent Ersoy 27 Ağustos 2019'da Selami Şahin ile birlikte, Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu'nda konser vermiştir. 2021 yılında Mustafa Keser ile birlikte Kuruçeşme de konser veren Bülent Ersoy, son büyük konserini 2023 yılında solo olarak Kuruçeşme Açıkhava Sahnesi'nde vermiştir. Sahnesinde 'Hocam' dediği Mustafa Sağyaşar'ı konuk eden Ersoy, TSM klasiklerinden, arabesk ve ilahilere geniş bir repertuvarla kuğuyu andıran kıyafetle çıkmıştır.
Bülent Ersoy, 16 Aralık 2023 tarihinde Safiye Soyman ve Banu Alkan ile birlikte YouTube da yayınlanan 'Dünya Güzellerim Masada' isimli programda yer almaya başladı. Haftada 3 bölüm yayınlanan programda sanatçı, müzik ve özel hayatı hakkında ve gündemle ilgili açıklamalar yapmaktadır.
İlkler
1980 yılında London Palladium'da ve 1983 yılında Madison Square Garden'da sahne alan ilk Türk sanatçısı olmuştur. 30 Mart 1997'de ise Ümmü Gülsüm'den sonra, etnik müzik sazlarıyla Olympia müzikholünde sahne alan ilk Türk sanatçı olmuştur. Bülent Ersoy ayrıca Ajda Pekkan ve Dario Moreno'dan sonra Olympia'da konser veren ilk Türk sanatçısı olmuş, sahnede elli kişiden oluşan orkestrasıyla dört saat süren bir program sunmuştur.
Görüşleri ve hakkında açılan davalar
Deniz Baykal tarafından açılan dava
Bülent Ersoy, 2005 yılında bir magazin programında geçmişte kendisine konulan sahne yasağının kaldırılması için girişimde bulunduğu anlatırken “12 Eylül döneminde sahne yasağımın kaldırılması için şimdi bir parti genel başkanı olan kişi benden servet istedi.” dedi. Bu açıklamanın ardından DYP Genel Başkanı Mehmet Ağar söz konusu liderin kendisi olmadığını belirterek “Sağ parti lideri olduğunu söyleyemem.” dedi. Bunun üzerine gözler dönemin CHP Genel Başkanı Deniz Baykal'a çevrildi.
Baykal, o dönemde avukatlık yaptığını vurgulayarak Bülent Ersoy'un kendisine danışmak amacıyla telefon ettiğini ve yalnızca 2 dakika görüştüğünü, ayrıca para konusuna dair hiçbir şey konuşulmadığını söyledi. Bunun üzerine Bülent Ersoy basın toplantısı düzenledi. Ersoy, yaptığı açıklamalarda Kemancı şarkısının söz yazarı Mehmet Yüzüak'ı şahit göstererek Ankara'da Dedeman Oteli'nin arkasındaki bir ofiste Deniz Baykal ile yüz yüze görüştüğünü iddia etti ve “Hatta Deniz Bey'in üzerinde gri bir takım vardı. Bu kadar ayrıntıyı hatırlıyorsam, bugünün 1 trilyonu eden 100 milyonu istediğini de hatırlayabilirim.” dedi. Ayrıca buluşmaya aracılık eden kişinin İnci Baba olarak bilinen ünlü mafya babası Mehmet Nabi İnciler olduğunu iddia etti. Ek olarak Baykal'ın kendisinden istediği 100 milyon liranın sırf avukatlık ücreti mi olduğunu, yoksa sahne yasağının kaldırılması için çeşitli kişilere rüşvet olarak dağıtılmak için mi kullanılacağını bilmediğini söyledi.
Bu basın açıklamasının ardından Deniz Baykal, hem rüşvet hem de mafya imasından dolayı kişilik haklarını ihlal ettiği iddiasıyla Bülent Ersoy'a 300 bin liralık tazminat davası açtı. Dava sonunda mahkeme, Ersoy'a para cezası verdi ancak Ersoy karara itiraz edince dava Yargıtay'a taşındı. 25 Mart 2008'de Yargıtay, yerel mahkemenin kararını onayarak Bülent Ersoy'un, Baykal'a faiziyle birlikte 15 bin lira manevi tazminat ödemesine hükmetti.
Askerlik hakkındaki görüşleri sebebiyle açılan dava
26 Şubat 2008'de Popstar Alaturka adlı şarkı yarışmasında, TSK'nın Irak'ın kuzeyine yaptığı bir askerî operasyon sırasında gerçekleşen 15 can kaybını “Tamam vatan bölünmez, bilmem ne olmaz; ama göz göre göre de bu çocukları bütün analar doğursun, toprağa versinler. Bu mu yani? (...) «Şehitler ölmez vatan bölünmez» hep aynı klişe laflar. Hep bunu söylüyoruz zaten. Çocuklar gidiyor, kanlı gözyaşları, cenazeler... Klişeleşmiş laflar...” cümleleriyle eleştirmiştir. Aynı programda kendisi gibi jüri üyesi olan Ebru Gündeş'le de polemik yaşamıştır.
Bakırköy Cumhuriyet Savcılığı, bu sözleri üzerine Bülent Ersoy hakkında ‘halkı askerlikten soğutma’ suçunu işlediği iddiasıyla soruşturma başlattı. Ancak mahkeme, Ersoy'un sözlerini fikir özgürlüğü olarak gördü ve beraat kararı verdi.
Diskografi
- Albümleri
- 1973: Ah Tut-i Mucize Guyem
- 1975: Şöhretler
- 1975: Konser 1
- 1976: Toprak Alsın Muradımı
- 1976: Bir Tanrıyı Bir de Beni
- 1976: Konser 2
- 1977: Konser 3
- 1978: Orkide 1
- 1978: Ölmeyen Şarkılar
- 1979: Orkide 2
- 1979: Meyhaneci
- 1980: Dolmamış Çilem
- 1980: Beddua
- 1981: Mahşeri Yaşıyorum
- 1981: Yüz Karası
- 1983: Ak Güvercin
- 1983: Ne Duamsın Ne De Bedduam
- 1983: Düşkünüm Sana
- 1985: Yaşamak İstiyorum
- 1986: Anılardan Bir Demet
- 1987: Avustralya Konseri
- 1987: Suskun Dünyam
- 1988: Biz Ayrılamayız
- 1989: İstiyorum
- 1989: Seçmeler
- 1989: Bizim Hikayemiz
- 1990: Öptüm
- 1991: Bir Sen Bir De Ben
- 1992: Ablan Kurban Olsun Sana
- 1993: Türk Sanat Müziği Konseri 1
- 1993: Türk Sanat Müziği Konseri 2
- 1993: Türk Sanat Müziği Konseri 3
- 1993: Türk Sanat Müziği Konseri 4
- 1993: Şiirlerle Şarkılarla
- 1993: Sefam Olsun
- 1994: Akıllı Ol
- 1995: Alaturka 1995
- 1995: Benim Dünya Güzellerim
- 1997: Maazallah
- 2000: Alaturka 2000
- 2002: Canımsın
- 2011: Aşktan Sabıkalı
Filmografisi
| Sinema | |||
|---|---|---|---|
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| 1976 | Sıralardaki Heyecan | Kendisi | |
| 1977 | Ölmeyen Şarkı | Kendisi | |
| 1978 | İşte Bizim Hikayemiz | Kendisi | |
| 1980 | Beddua | Kendisi | |
| 1981 | Şöhretin Sonu | Kendisi | |
| 1984 | Acı Ekmek | Belma | |
| Asrın Kadını | Ceylan | ||
| Yaşamak İstiyorum | |||
| 1985 | Tövbekar Kadın | Sultan | |
| 1986 | Efkarlıyım Abiler | Ayşe | |
| 1988 | Biz Ayrılamayız | Kendisi | |
| 1989 | Anılar | Konuk oyuncu | |
| İstiyorum | Kendisi | ||
| 2025 | Kutsal Damacana 5: Zombi | ||
| Televizyon | |||
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| 1995-1996 | Bülent Ersoy Show | Kendisi | Sunucu |
| 2005 | Bülent Ersoy'la Hatırla Bakalım | Kendisi | Sunucu |
| 2007-2009 | Popstar Alaturka | Kendisi | Jüri |
| 2012 | Beyaz Show | Kendisi | Konuk |
| 2013 | Bülent Ersoy & İzzet Yıldızhan Show | Kendisi | Sunucu |
| 2013-2014 | Bülent Ersoy Show | Kendisi | Konuk |
| 2015 | Arkadaşım Hoşgeldin | Kendisi | Konuk sanatçı |
| 2015 | Bu Tarz Benim | Kendisi | Jüri |
| 2017 | Demet Akbağ ile Çok Aramızda | Kendisi | Konuk |
| 2016 | Var Mısın Yok Musun | Kendisi | Konuk sanatçı |
| 2016 | Ben Bilmem Eşim Bilir | Kendisi | Konuk |
| 2017 | Dünya Güzellerim | Kendisi | Show Girl |
| 2017 | Çukur | Kendisi | Konuk oyuncu (1. bölüm) |
| 2018 | Popstar 2018 | Kendisi | Jüri |
| 2020 | Kuaförüm Sensin | Kendisi | Jüri |
| 2021 | Benzemez Kimse Bize | Kendisi | Sunucu |
| 2023 | Şarkılar Bizi Söyler | Kendisi | Konuk |
| 2024-2025 | Dünya Güzellerim Tatilde | Kendisi | Show Tv (1. ve 2. bölüm) YouTube (3:20. bölümler) |
| İnternet | |||
| Yıl | Yapım | Rol | Platform |
| 2023-2024 | Dünya Güzellerim Masada | Kendisi | YouTube |