| Pervez Müşerref پرویز مشرّف | |
|---|---|
| |
| Pakistan Cumhurbaşkanı | |
| Görev süresi 20 Haziran 2001 - 18 Ağustos 2008 | |
| Başbakan | Zaferullah Han Cemali Çohdari Şucaat Hüseyin Şevket Aziz Muhammed Mian Soomro Yusuf Rıza Gilani |
| Yerine geldiği | Muhammed Refik Tarar |
| Yerine gelen | Muhammed Mian Soomro (Geçici) |
| Pakistan Yürütme Başkanı | |
| Görev süresi 12 Ekim 1999 - 21 Kasım 2002 | |
| Cumhurbaşkanı | Muhammed Refik Tarar |
| Yerine geldiği | Navaz Şerif (Başbakan) |
| Yerine gelen | Zaferullah Han Cemali (Başbakan) |
| Pakistan Savunma Bakanı | |
| Görev süresi 12 Ekim 1999 - 23 Ekim 2002 | |
| Yerine geldiği | Navaz Şerif |
| Yerine gelen | Rao İskender İkbal |
| Pakistan Silahlı Kuvvetleri Ortak Subaylar Kurulu Başkanı | |
| Görev süresi 8 Ekim 1998 - 7 Ekim 2001 | |
| Yerine geldiği | Cihangir Keremet |
| Yerine gelen | Aziz Han |
| Pakistan Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı | |
| Görev süresi 6 Ekim 1998 - 28 Kasım 2007 | |
| Yerine geldiği | Cihangir Keremet |
| Yerine gelen | Eşfik Pervez Kayani |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | 11 Ağustos 1943 Delhi, Britanya Hindistanı |
| Ölüm | 5 Şubat 2023 (79 yaşında) Dubai, Birleşik Arap Emirlikleri |
| Partisi | PML-Q APML |
| Evlilik(ler) | Sehba Müşerref |
| Çocuk(lar) | 2 |
| Bitirdiği okul | Pakistan Askeri Akademisi Pakistan Ulusal Savunma Koleji |
| Mesleği | Asker |
| Dini | Sünni İslam |
| Ödülleri | |
| Askerî hizmeti | |
| Bağlılığı | |
| Branşı | |
| Hizmet yılları | 1964-2007 |
| Rütbesi | |
| Birimi | Ordu Topçu Alayı |
| Komutası | 1. Kolordu 12. Kolordu Özel Görevler Grubu Askeri Harekâtlar Genel Direktörü 40. Tümen, Okara |
| Çatışma/savaşları | 1965 Hint-Pakistan Savaşı 1971 Hint-Pakistan Savaşı Siaçen Çatışması Kargil Savaşı Afganistan İç Savaşı (1996-2001) 1999 Pakistan askerî darbesi 2001-02 Hindistan-Pakistan ayrılığı Veziristan Savaşı |
Pervez Müşerref (Urduca: پرویز مشرف, romanize: Parvez Muśharraf; 11 Ağustos 1943 – 5 Şubat 2023), 2001'den 2008'e kadar Pakistan cumhurbaşkanı olarak görev yapan Pakistanlı askerî diktatördü. 1999 yılında gerçekleştirdiği askerî darbeyle Navaz Şerif hükûmetini devirdi ve sıkıyönetim ilan ederek kısa süre içinde kendisini Pakistan'ın yürütme başkanı ilan etti.
Siyasi kariyerine başlamadan önce dört yıldızlı generaldi ve 1998 yılında Başbakan Navaz Şerif tarafından Genelkurmay Başkanı ve daha sonra Ortak Subaylar Kurulu Başkanı olarak atandı. 1999 yılında Hindistan ve Pakistan'ı savaşın eşiğine getiren Kargil sızıntısında baş savaş stratejisti olarak görev yaptı. Başbakan Şerif, General Müşerref'i komuta görevinden almaya çalıştı. Bu girişim başarısız olunca Ordu Genel Karargahı, sivil hükûmetin kontrolünü ele geçirdi ve Müşerref, ordunun ve sivil hükûmetin kontrolünü ele aldı. 2001 yılında Müşerref, yasalara uygun bir referandumla cumhurbaşkanlığını ele geçirdi, ancak 2004 yılında anayasal olarak bu görevde onaylandı.
Eğitimi
Türkiye'de 1956 yılına kadar eğitim gördü, ileri seviyede Türkçe bilmekteydi ve Beşiktaş JK kongre üyesiydi. 1961'de Pakistan Askeri Akademisi'ne başladı. Pakistan Ulusal Savunma Koleji'nde okudu. İngiltere Kraliyet Savunma Bilimleri Koleji'nden mezun oldu.
Kariyeri
1964 yılında Pakistan Ordusu'na subay olarak katıldı. Ekim 1998'de, dönemin başbakanı Navaz Şerif tarafından orgeneralliğe terfi ettirildikten sonra ülke genelinde adını duyurdu. Kargil Savaşı'nın planlayıcısı ve stratejik saha komutanı oldu. Başbakan Şerif ile aylar süren bir çekişmeden sonra, 1999'da askerî darbe ile iktidara geldi ve Başbakan'ı sıkı bir ev hapsinde tuttuktan sonra Pencap Eyaleti'nde bulunan Adiala Cezaevi'ne nakletti.
Hakkındaki suçlamalar
2007 yılında anayasaya aykırı bir biçimde olağanüstü hâl ilan ettiği ve yargı mensuplarını tutuklattığı gerekçesiyle vatana ihanet suçlaması ile karşı karşıya kaldı. 2007'de suikasta kurban giden eski Başbakan Benazir Butto'yu Taliban'ın öldüreceğine dair istihbarat almasına rağmen yeterince koruyamadığı ve 2008'de ordunun düzenlediği bir operasyonda öldürülen aşiret lideri Nevab Ekber Bugti'nin ölümünden sorumlu olduğu ileri sürülmektedir. Butto'nun ölümüne dair iddialarla ilgili olarak Pakistan'da bulunan yaklaşık $824.000 değerindeki mal varlığı 2011 yılında donduruldu. Pakistan Talibanı, Müşerref'in intihar bombacılarına hedef olacağını duyurdu.
Pakistan'a dönüşü
2008'de Dubai ve Londra'da kendi isteğiyle sürgün hayatı yaşamaya başladı. Mayıs 2013'te düzenlenecek genel seçimlerde aday olmak için Pakistan'a geri döndüyse de adaylığı mahkeme tarafından reddedildi. 19 Nisan 2013 tarihinde tutuklanarak mahkemeye çıkarıldı. Peşaver Yüksek Mahkemesi, Pakistan eski devlet başkanı Pervez Müşerref'i, yönetimi sırasında, ülkede iki defa anayasayı askıya aldığı gerekçesiyle siyasetten ömür boyu men etti.
Ölümü
Müşerref, organ yetmezliğine neden olan amiloidoz hastalığına bağlı sebeplerden dolayı 5 Şubat 2023'te Dubai'de bir hastanede hayatını kaybetti.
- ^ a b c d "Profile: Pervez Musharraf" 18 Nisan 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. BBC. 16 Nisan 2013. En son 16 Nisan 2013 tarihinde erişildi. (İngilizce)
- ^ "Pakistan's Musharraf barred from May polls" 18 Nisan 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. BBC. 16 Nisan 2013. En son 16 Nisan 2013 tarihinde erişildi. (İngilizce)
- ^ Pakistan's Pervez Musharraf faces terrorism court 20 Nisan 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. BBC. 20 Nisan 2013. En son 20 Nisan 2013 tarihinde erişildi. (İngilizce)
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 12 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2013.
- ^ "Pakistan eski devlet başkanı Müşerref hayatını kaybetti". 5 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2023.
- 1943 doğumlular
- 2023'te ölenler
- Pakistan cumhurbaşkanları
- Pakistanlı generaller
- Darbe ile iktidara gelen liderler
- Pakistanlı tutuklular ve hükümlüler
- Pakistan Ulusal Savunma Üniversitesinde öğrenim görenler
- Pakistan savunma bakanları
- Pakistan tarafından tutuklanan kişiler
- Delhi doğumlular
- Dubai'de ölenler
- Ermeni Soykırımı'nı reddedenler
- Birleşik Krallık'taki Pakistanlı gurbetçiler
