 Osmanlı İmparatorluğu tarihi |
|---|
| Osmanlı İmparatorluğu kronolojisi |
Köprülüler Devri veya Köprülüler Dönemi; Osmanlı İmparatorluğu'nda 15 Eylül 1656 ile 15 Aralık 1683 tarihlerini kapsayan ve Köprülü ailesinden sadrazamların görev yaptığı ve imparatorluğun toparlanması ve istikrarı için bir fırsat yaşanan tarihi döneme verilen isimdir. Köprülüler devri, Osmanlı devleti için içeride istikrarın sağlanması, dışarıda ise prestij ve gücün göreli olarak artması dönemidir. Köprülüler dönemi; Kanunî dönemini hatırlatan istikrarlı bir toparlanma dönemi olmuştur.
15 Eylül 1656 tarihinde Köprülü Mehmed Paşa'nın sadrazam olmasıyla başlayan dönem, 15 Aralık 1683 tarihinde Kara Mustafa Paşa'nın sadaretten azledilmesi ile bitmiştir. Köprülüler Devri'nin sona ermesiyle Osmanlı İmparatorluğu'nda duraklama dönemi biterek, gerileme dönemi başlar.
Köprülü Mehmed Paşa'nın sadareti
Köprülü Mehmet Paşa'dan önceki 10 yıllık dönemde 17 kez sadaret el değiştirmiştir. Bu dönemde Mimar Kasım Ağa ve Valide Sultan'ın teklifi sonucunda; Köprülü Mehmet Paşa sadareti bir takım şartları kabul edildiği takdirde alacağını beyan etmiştir.
Bu sıra dışı duruma rağmen padişah şartları kabul etmiştir. Bu şartlar şunlardır:
- Raporları geri çevrilmeyecek.
- Yapacağı, atama, rütbe ve azillere hiç kimse karışmayacak.
- Kendisi hakkında bir şikayet olduğu zaman padişah kendisini dinlemeden karar vermeyecek.
- Sarayda hiç kimse devlet işlerine karışmayacaktı.
Köprülü Mehmet Paşa, atandığı 15 Eylül 1656 tarihinden, öldüğü 31 Ekim 1661 tarihine kadar görev yaptı. Başlıca icraatları şunlardır:
- Girit Savaşı'nın bir ayağı olan Çanakkale'de Venedik Cumhuriyeti ile yapılan kara ve deniz savaşlarında başarılı oldu.
- Limni ve Bozcaada adalarından düşman püskürtüldü.
- Kadızadeler isyanı bastırıldı.
- Erdel Seferi başarı ile tamamlandı.
- Abaza Hasan Paşa'nın isyanı bastırıldı.
- Kapıkulu askerlerini ve diğer devlet adamlarını kontrol altına aldı.
- Gereksiz maaş alımlarını durdurmaya çalıştı.
Köprülü Fazıl Ahmet Paşa'nın sadareti
Babası Köprülü Mehmet Paşa'nın vasiyeti üzerine 31 Ekim 1661 tarihinde sadarete atandı. 3 Kasım 1676 tarihinde ölene kadar görevde kaldı. Başlıca icraatları şunlardır:
- 1663-1664 Osmanlı-Avusturya Savaşı'nı başarıyla tamamladı.
- 1669'da Kandiye'yi alarak Girit'in fethini tamamladı.
- 1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı'nı başarıyla tamamladı.
- Bütçe açığını gidermeye çalıştı.
- Devlet içinde asayiş ve güvenliği sağladı.
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın sadareti
Köprülü Fazıl Ahmet Paşa'nın ölümü üzerine 3 Kasım 1676 tarihinde sadarete atandı. 15 Aralık 1683 tarihinde IV. Mehmet tarafından azledilene kadar görevde kaldı. Başlıca icraatları şunlardır:
- 1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşı'nı başarıyla tamamladı.
- II. Viyana Kuşatması'nı yürüttü.
Köprülüler döneminde görev alan sadrazamlar
| İsim | Yaşam | Sadrazamlık dönemi | Padişah |
|---|---|---|---|
| Köprülü Mehmet Paşa | 1583–1661 | 1656–1661 | IV. Mehmet |
| Köprülü Fazıl Ahmet Paşa | 1635–1676 | 1661–1676 | IV. Mehmet |
| Kara Mustafa Paşa | 1634–1683 | 1676–1683 | IV. Mehmet |
Galeri
Köprülü Mehmet Paşa- Köprülü Fazıl Ahmet Paşa
- Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
Ayrıca bakınız
- Köprülü ailesi
- Köprülüler Devri