İnsan faaliyetleri nedeniyle metan emisyonu kaynakları (2020 yılı tahminleri)
Metan emisyonlarındaki artış, Dünya atmosferindeki sera gazlarının artmasına büyük ölçüde katkıda bulunmakta ve kısa vadeli küresel ısınmanın üçte birinden sorumlu olmaktadır. 2019 yılında, küresel olarak salınan metanın yaklaşık %60'ı (360 milyon ton) insan faaliyetlerinden kaynaklanırken, doğal kaynaklar %40'lık bir kısmını (230 milyon ton) oluşturmuştur. Metan emisyonlarının azaltılması ve bu gazın yakalanarak kullanılmasının hem çevresel hem de ekonomik faydalar sağlayabileceği belirtilmektedir.
Sanayi Devrimi'nden bu yana atmosferdeki metan oranları iki kattan fazla artmış olup, gezegenin yaşadığı ısınmanın yaklaşık %20'si bu gaza atfedilmektedir. İnsan kaynaklı metan emisyonlarının yaklaşık üçte biri (%33) fosil yakıtların çıkarılması ve taşınması sırasında gaz salınımından kaynaklanmaktadır; bu durum büyük ölçüde gaz boşaltma ve hem aktif fosil yakıt altyapısından hem de terk edilmiş kuyulardan sızan gaz nedeniyle gerçekleşmektedir.
Özellikle sığır ve koyun gibi geviş getiren hayvanların sindirim süreçleri nedeniyle hayvancılık da benzer şekilde büyük bir metan kaynağıdır (%30). 2021'de yayımlanan Küresel Metan Değerlendirmesi'ne göre, tarım kaynaklı emisyonların en büyük kısmı, sığır gibi çiftlik hayvanlarından kaynaklanmaktadır. Tek bir inek, yılda 99 kg'a kadar metan gazı üretebilir. Geviş getiren hayvanlar günde 250 ila 500 litre metan üretebilmektedir.
İnsanların tüketiminden kaynaklanan atıklar, özellikle çöplükler ve atık su arıtma tesisleri aracılığıyla, metan emisyonlarında %18 oranında önemli bir paya sahiptir ve bu durum onları üçüncü büyük kaynak haline getirmiştir. Bitkisel tarım, gıda ve biyokütle üretimi de dahil olmak üzere, %15'lik bir payla dördüncü sırada yer alır; bu alandaki en büyük katkıyı ise pirinç üretimi sağlar.
Dünya genelindeki sulak alanlar, doğal metan kaynaklarının yaklaşık dörtte üçünü (%75) oluşturmaktadır. Yüzeye yakın hidrokarbon ve klatrat hidrat birikintilerinden ortaya çıkan sızıntılar, volkanik salınımlar, orman yangınları ve termitlerin yaydığı metan gazı geri kalan kısmın büyük bir bölümünü oluşturur. Yabani geviş getiren memelilerin popülasyonlarının metan üretimi, sığırlar, insanlar ve diğer çiftlik hayvanlarının neden olduğu emisyonlarla karşılaştırıldığında oldukça düşük kalmaktadır.
The Economist, metan emisyonlarına yönelik hedefler belirlenmesini tavsiye etti, çünkü metan emisyonlarının azaltılması, daha zorlu olan karbon emisyonlarıyla mücadele etmek için daha fazla zaman kazandıracaktır.
- Sera gazı emisyonları
- Metan