| Graç Paşa | |
|---|---|
Graç Paşa'nın portresi, 12 Ağustos 1854 | |
| Doğum | Friedrich Grach 1812 Trier, Birinci Fransız İmparatorluğu |
| Ölüm | Ağustos 1854 (41-42 yaşlarında) Rusçuk, Osmanlı İmparatorluğu |
| Ölüm sebebi | Kolera |
| Bağlılığı | |
| Hizmet yılları | 1829-1854 |
| Rütbesi | Mirliva |
| Çatışma/savaşları |
|
Graç Paşa ya da doğum adıyla Friedrich Grach (d. 1812, Trier – ö. Ağustos 1854, Rusçuk), Alman askerî mühendis, Prusya topçu subayı ve Osmanlı mirlivasıdır. Yaklaşık 13 yıl Osmanlı ordusunda bulunan Graç, en çok Kırım Savaşı'nın Silistre Kuşatması'ndaki hizmetleriyle tanınır.
Hayatı
Prusya'daki yaşamı
Friedrich Grach, 1812'de Birinci Fransız İmparatorluğu'nun Trier şehrinde Alman asıllı bir âileye doğdu. Eğitimini Trier'de tamamladı, 1829'da Prusya'nın Koblenz şehrinde konumlanan 8. Topçu Tugayı'na katıldı. 1830-1831 yıllarında askerî bir okulda öğrenim gördü, 1835'te Berlin'deki Muhâfız Topçu Alayı'na iştirak etti. Burada Karl Marx ile tanışıklık kurdu. 1841'de Zürih'te topçu kumandanı yapıldı, aynı sene Kral IV. Friedrich Wilhelm tarafından Osmanlı İmparatorluğu'na yollandı.
Osmanlı İmparatorluğu'ndaki yaşamı
İlk yılları
İstanbul'a göç eden Graç'a ilk etapta binbaşı rütbesi verildi. Evlendikten sonra, İstanbul'a bir saat uzaklıkta bulunan ve bir kışlaya yakın konumdaki Litros'a yerleşti.
Kırım Savaşı
Kırım Savaşı'nın patlak vermesiyle Avrupa cephesine gönderildi, akabinde Silistre kalesinin savunmalarını güçlendirmekle görevlendirildi. Ruslar'ın beklenen saldırısı 14 Nisan 1854'te gerçekleşti. Miralay yapılan Graç, Musa Hulûsî Paşa'nın sağ koluydu. Çatışma, bir tarafta Graç, diğer tarafta ise Ruslar adına Karl Şilder'ın bulunması nedeniyle "iki Alman mühendis arasındaki bir mücadele olarak da tasvir edilebilir". Şehirde, Graç'ın başarılı planlarını Musa Paşa'nın ustalıkla uygulaması sâyesinde Osmanlı askerleri muazzam bir savunma sergiledi.
Silistre Kuşatması sırasında mirlivalığa terfî eden Graç Paşa, ordu nezdinde derin bir saygı uyandırırdı. Graç Paşa, Ağustos 1854'te Rusçuk'ta koleradan 41-42 yaşlarında öldü.
- 1812 doğumlular
- Trier doğumlular
- 1854'te ölenler
- Koleradan ölenler
- Rusçuk ilinde ölenler
- Prusyalı askerî personel
- Osmanlı paşaları
- Kırım Savaşı'nda Osmanlı askerleri
- Kırım Savaşı'nda ölenler
- Prusya'dan Osmanlı İmparatorluğu'na göç edenler