Destek
Ücretsiz İndirme ve Bilgi Platformu

Isparta, Türkiye'nin güneybatısında yer alan il. Akdeniz Bölgesi'nin kuzeyindeki Göller Yöresi'nde bulunur.

Isparta (il)

Koordinatlar: 37°57′24″K 30°57′39″D / 37.95667°K 30.96083°D / 37.95667; 30.96083
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Isparta
İl
İlin Türkiye'deki konumu
İlin Türkiye'deki konumu
Harita
İl sınırları haritası
ÜlkeTürkiye
Belde sayısı22
Köy sayısı204
İl merkeziIsparta
İdare
 • ValiAbdullah Erin
Yüzölçümü
 • Toplam8946 km²
Rakım1049 m
Nüfus
 • Toplam418.780
 • Yoğunluk45/km²
 • Kır
124.750
 • Şehir
294030
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu246
İl plaka kodu32
Resmî site
isparta.gov.tr
isparta.bel.tr

Isparta, Türkiye'nin güneybatısında yer alan il. Akdeniz Bölgesi'nin kuzeyindeki Göller Yöresi'nde bulunur.

Isparta'nın trafik plaka numarası 32'dir.

Etimoloji

Antik Saparda/Sabarta adından türeyen kent adının Yunanistan'daki antik Sparta ile ilgisi açık değildir. Roma bölgesi Pisidia'nın parçası olarak Baris ismiyle anılan şehir, Arap kaynaklarında Saporda olarak karşımıza çıkar.

Coğrafya

Barla Dağı ile önünde konumlanan Eğirdir Gölü (Mayıs 1997)

Isparta, Akdeniz Bölgesi'nin kuzeyindeki Göller Yöresi'nde bulunan Isparta; batıda Burdur, kuzeyde Afyonkarahisar, doğuda Konya, güneyde ise Antalya ile çevrilidir.

Isparta'nın denizden yüksekliği ortalama 1.050 metredir.

Bitki örtüsü

Isparta ili topraklarının yaklaşık %40'ı orman ve fundalıklarla kaplıdır. %20'si çayır ve mera, %16'sı ekili ve dikili araziler, %24'ü ise tarıma elverişli olmayan çıplak kaya, molozluklar ve göller bölgesi olması sebebiyle su yüzeylerinden oluşur. Ekime elverişli toprakların büyük kısmında gül yetiştiriciliği yapılmaktadır.

Millî parklar

  • Kızıldağ Millî Parkı
  • Kovada Gölü Millî Parkı

Göller

Barajlar

  • Uluborlu Barajı
  • Yalvaç Barajı
  • Sorgun Barajı
  • Karacaören Barajı

Nüfus

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)

Isparta ili nüfusu: 445.303'dür. Bu nüfusun %80,97'si şehirlerde yaşamaktadır (2025 sonu). İlin yüzölçümü 8.946 km2dir. İlde km2ye 50 kişi düşmektedir. (Bu sayı Merkezde 354'dür.) İlde yıllık nüfus %0,25 oranında azalmıştır. Nüfus değişim oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Yenişarbademli (%4,53) - Senirkent (-%3,08)

09 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 13 ilçe, 22 belediye, bu belediyelerde 218 mahalle ve ayrıca 204 köy vardır.

2025 yılı sonunda Isparta ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri
İlçe Nüfus

2024

Nüfus

2025

Fark Nüfus

Artışı %

Belediye

Sayısı

Mahalle

Sayısı

Köy

Sayısı

Köy

Nüfusu

Şehir

nüfusu

Şehirde

oturan %

Alanı

 km2

 km2'ye

düşen kişi

Aksu 4.148 4.073 -75 -1,81 1 9 13 2.103 1.970 48,37 544 7
Atabey 6.090 6.204 114 1,87 1 9 5 1.304 4.900 78,98 223 28
Eğirdir 30.053 29.200 -853 -2,84 2 28 29 11.146 18.054 61,83 1315 22
Gelendost 14.235 13.985 -250 -1,76 1 10 13 8.813 5.172 36,98 610 23
Gönen 6.877 7.065 188 2,73 2 10 5 1.773 5.292 74,90 285 25
Keçiborlu 14.129 14.033 -96 -0,68 2 16 14 4.634 9.399 66,98 494 28
Merkez 272.797 273.638 841 0,31 3 51 20 14.474 259.164 94,71 773 354
Senirkent 10.659 10.331 -328 -3,08 2 15 7 2.605 7.726 74,78 521 20
Sütçüler 9.470 9.228 -242 -2,56 1 7 30 6.927 2.301 24,93 1235 7
Şarkikaraağaç 24.579 24.310 -269 -1,09 3 16 26 9.439 14.871 61,17 1068 23
Uluborlu 6.344 6.287 -57 -0,90 1 11 4 886 5.401 85,91 240 26
Yalvaç 44.777 44.596 -181 -0,40 2 32 37 20.410 24.186 54,23 1402 32
Yenişarbademli 2.251 2.353 102 4,53 1 4 1 243 2.110 89,67 237 10
Isparta 446.409 445.303 -1.106 -0,25 22 218 204 84.757 360.546 80,97 8947 50

İlin yıllara göre nüfusları

Isparta il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Sıra Fark Şehir - Kır
1927 144.437 44
  %25     36.711
107.726     %75  
1935 166.441 47 %15
  %25     41.133
125.308     %75  
1940 171.751 49 %3
  %25     42.511
129.240     %75  
1945 172.543 48 %0
  %24     41.342
131.201     %76  
1950 186.316 49 %8
  %25     46.129
140.187     %75  
1955 212.080 51 %14
  %32     66.864
145.216     %68  
1960 242.352 51 %14
  %35     84.437
157.915     %65  
1965 266.240 49 %10
  %36     96.551
169.689     %64  
1970 300.029 50 %13
  %38     114.296
185.733     %62  
1975 322.685 50 %8
  %41     132.240
190.445     %59  
1980 350.116 50 %9
  %45     158.251
191.865     %55  
1985 382.844 49 %9
  %48     183.298
199.546     %52  
1990 434.771 44 %14
  %53     229.574
205.197     %47  
2000 513.681 42 %18
  %59     301.561
212.120     %41  
2007 419.845 44 %18
  %65     274.204
145.641     %35  
2008 407.463 46 %3
  %65     264.855
142.608     %35  
2009 420.796 46 %3
  %67     280.154
140.642     %33  
2010 448.298 44 %7
  %69     311.064
137.234     %31  
2011 411.245 47 %8
  %67     277.327
133.918     %33  
2012 416.663 46 %1
  %68     283.459
133.204     %32  
2013 417.774 46 %0
  %69     289.203
128.571     %31  
2014 418.780 46 %0
  %70     294.030
124.750     %30  
2015 421.766 45 %1
  %71     300.255
121.511     %29  
2016 427.324 45 %1
  %72     307.162
120.162     %28  
2017 433.830 45 %2
  %73     315.533
118.297     %27  
2018 441.412 45 %2
  %73     322.023
119.389     %27  
2019 444.914 45 %1
  %74     328.678
116.236     %26  
2020 440.304 45 %1
  %74     324.279
116.025     %26  
2021 445.678 45 %1
  %75     332.088
113.590     %25  
2022 445.325 45 %0

Yönetim

Isparta'nın ilçeleri

İllerde protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye Başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Aynı seçmen, ilçe belediye meclisi için de oy kullanarak ilçe belediye meclisini oluşturur. İldeki tüm seçmenler ayrıca il genel meclisi için oy kullanarak il genel meclisinin oluşmasını sağlar.

İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)

İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca, İl Genel Meclisi kendi içinden gizli oyla bir yıl görev yapacak 5 kişilik il encümenini seçer.

Merkezi yönetim, vali ve il müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.

Isparta Valisi, 1969-Savur doğumlu Abdullah ERİN’dir. Eylül 2024/321 sayılı kararla Maliye Müfettişi iken atanmıştır.

Isparta Belediye Başkanı, 1962-Isparta/Aksu doğumlu Şükrü Başdeğirmen(AK PARTİ), 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde %41,95 oy oranıyla seçilmiştir.

2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Isparta İl Genel Meclisi üye sayısı, 26 AK Parti, 1 CHP, 5 MHP ve 2 İYİ Parti'den olmak üzere 34’tür. Isparta Belediye meclisi ise 15 AK Parti, 8 MHP ve 8 İYİ Parti'den olmak üzere 31 üyeden oluşur.

2023 Genel seçimleri sonucu, Isparta'yı temsilen TBMM'ye AKP'den 2 milletvekili (Mehmet Uğur Gökgöz, Osman Zabun), CHP'den 1 milletvekili (Hikmet Yalım Halıcı) ve MHP'den 1 milletvekili (Hasan Basri Sönmez) seçilmiştir.

Ekonomi

Ekonomi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. 2001 yılı itibarıyla ildeki iktisadi faaliyetlerin %25'i tarım, %24'ü çiftçilik ve hayvancılık, %17'si devlet hizmetleri, %16'sı ulaştırma-haberleşme, %14'ü ticaret, %13'ü sanayi, %12'si imalat sanayinden oluşmaktadır.

Eğitim

Süleyman Demirel Üniversitesi logosu
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi logosu.

Isparta'da ilk ve orta düzeyde özel ve devlete bağlı birçok eğitim kurumu hizmet vermektedir. Bunun yanı sıra Süleyman Demirel Üniversitesi de 1992 yılından bu yana hizmet vermektedir. Üniversite bünyesinde Hukuk Fakültesi, Tıp Fakültesi, Mimarlık-Mühendislik Fakültesi, Fen-Edebiyat Fakültesi gibi birçok bölüm bulunmaktadır. Kentte 77.252 Süleyman Demirel Üniversitesi öğrencisi bulunmaktadır. 2018 yılında Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi ilin 2. Üniversitesi olarak kurulmuştur.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun Ocak 2016'da açıkladığı İllerde Yaşam Endeksi'nde yaşam kalitesinde birinci,eğitimde ikinci sırada yer aldı.

Konum

Konum Bilgileri
İlçe Kuruluş Yılı Önceden bağlı olduğu ilçe Alanı km² Rakım mt. Merkeze km Ulaşan Yollar
Isparta Merkez 773 1.058 D.685-01, D.330-09, 32.50
Aksu 1987 Eğirdir 544 1.223 60 D.330-09 (Eğirdir)=>32.08=>32.09
Atabey 1960 Merkez 223 1.042 21 D.330-09=>32.01
Eğirdir Cumh.önce 1.315 926 34 D.330-09, 32.08, 32.26
Gelendost 1954 Şarkikaraağaç 610 952 79 D.330-10
Gönen 1990 Merkez 285 1.040 23 D.685-01=>32.01
Keçiborlu 1948 Merkez 494 1.004 39 D.650-11
Senirkent 1952 Uluborlu 521 961 75 D.320-06
Sütçüler 1938 Eğirdir 1.235 992 100 D.330-09 (Eğirdir)=>32.08
Şarkikaraağaç Cumh.önce 1.068 1.169 118 D.695-06
Uluborlu Cumh.önce 240 1.054 64 D.320-06
Yalvaç Cumh.önce 1.402 1.103 105 D.320-07
Yenişarbademli 1990 Şarkikaraağaç 237 1.181 169 D.695-06 (Şarkikaraağaç)=>32.07
ISPARTA Cumh.önce 8.946

Spor

Isparta'nın profesyonel liglerde (futbol, basketbol, voleybol, hentbol) bulunan tek takımı Isparta 32 SK, 2021-2022 sezonu itibari ile 2. Lig'de mücadele etmektedir. Takım maçlarını 10.000 kişilik Isparta Atatürk Şehir Stadyumu'nda oynamaktadır.

Ayrıca bakınız

  • Isparta milletvekilleri
  • Isparta ilindeki yerleşim yerleri listesi
  1. ^ a b c "İçişleri bakanlığı, e-bakanlık projesi". 1 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2012. 
  2. ^ "yerelnet.org.tr, Isparta Yüzölçümü,, Erişim:5 Nisan 2020". 13 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2020. 
  3. ^ "HGM | Harita Genel Müdürlüğü" (PDF). 19 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020. 
  4. ^ "Nişanyan Yeradları". nisanyanmap.com (İngilizce). 31 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2021. 
  5. ^ Encyclopaedia of Islam, Second Edition, section "Isparta", Flemming, B.
  6. ^ Anatolian Studies. Volume 9. 1959. Notes and Inscriptions from Pisidia, Part 1, page 74, by G. E. Bean
  7. ^ "Isparta". isparta.ktb.gov.tr. Erişim tarihi: 15 Kasım 2025. 
  8. ^ "Isparta İlinin Atmosferik Polenleri" (PDF). Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi. 21 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2010. 
  9. ^ "Arşivlenmiş kopya". 31 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2026. 
  10. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 19 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020. 
  11. ^ "Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları" (PDF). 28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021. 
  12. ^ "1935 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  13. ^  . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016. 
  14. ^  . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  15. ^  . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  16. ^  . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  17. ^  . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021. 
  18. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  19. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  20. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  21. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  22. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  23. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  24. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  25. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  26. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  27. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  28. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  29. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  30. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  31. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  32. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  33. ^ a b c d e f g h
    • "Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
    • "Isparta Nüfusu". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. 
    • "Isparta Nüfusu". nufusune.com. 
    • "Isparta Nüfusu". nufusubu.com. 
  34. ^ "T.C. İçişleri Bakanlığı". 5 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2020. 
  35. ^ "Wayback Machine" (PDF). 18 Haziran 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2020. 
  36. ^ "Atama kararı" (PDF). T.C. Resmî Gazete (32667). 19 Eylül 2024. 19 Eylül 2024 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2025. 
  37. ^ "Kurumsal Web Sitesi". 26 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2020. 
  38. ^ "Isparta İl Özel İdaresi". 18 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2020. 
  39. ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2020. 
  40. ^ "Arşivlenmiş kopya". 2 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2020. 
  41. ^ "İller itibarı ile iktisadi faaliyet kollarına göre Gayri Safi Yurt içi Hasıla". Türkiye İstatistik Kurumu. 2001. Erişim tarihi: 25 Nisan 2010. [ölü/kırık bağlantı]
  42. ^ [1] 31 Mayıs 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 2016 Isparta SDÜ öğrenci sayısı
  43. ^ "TÜİK'e göre yaşam kalitesi en yüksek il Isparta!". 24 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Radikal. 22 Ocak 2016. En son 24 Ocak 2016 tarihinde erişildi.
  44. ^ "Eğitimde en iyi il belli oldu!". 24 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Radikal. 23 Ocak 2016. En son 24 Ocak 2016 tarihinde erişildi.
  45. ^ İçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel Müdürlüğü
  46. ^ a b Karayolları Genel Müdürlüğü
Wikimedia Commons'ta Isparta (il) ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
  • Isparta Valiliği resmi web sitesi 10 Ağustos 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • Isparta İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü 5 Haziran 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Üst