| Makale serilerinden |
Şiilik |
|---|
 |
Şiîliğin kronolojik tarihi Nüfuslarına göre bir tahmin yapılacak olunursa, yaklaşık olarak Dünya'daki toplam Müslüman nüfusun %87-88'i Sünni ve yaklaşık %11-12'si de büyük bir ekseriyeti Onikicileri'tikadına mensup olan Şiîler'den müteşekkildir. 12-15 Milyon arasında olan İsmaili nüfusu da Şiîliğin içerisinde yaklaşık olarak %10'nun üzerinde, tüm İslâm Dîni içerisinde ise %1'in hemen üzerindedir.
Şiîlik tarihindeki önemli olaylar
Muhammed'in dönemi (610-632)
- Ümmet • Cihad • Hicret
- Kureyşliler • Bedir Savaşı
- Banu Kainuka'a • Banu Kainuka'a istilası
- Banu Nadir • Banu Kureyze
- General Muhammed • İslam savaş hukuku
- Uhud Savaşı • Hendek Savaşı
- Hudeydiye Barışı • Hayber Savaşı
- Mu'te Savaşı • Mekke'nin Fethi
- Huneyn Savaşı • Autas Savaşı
- Taif Seferi • Tebük Seferi
Hulefa-i Raşidin dönemi (632-661)
- Ghadir El-Khumm (10 Mart 632)
- Nihavend Savaşı
- Sasanilerin yıkılışı
- İlk Fitne (656-661)
- Cemel Vakası
- Sıffin Savaşı • Hakem Olayı
- Nehrevan Savaşı
- Haricîlik • Bâtınîlik • Şiîlik • Sünnîlik
Emevîler dönemi (661 - 750)
- Muaviye • Hasan
- İkinci Fitne (680 - 692)
- Yezid • Hüseyin • Kerbela Savaşı
Abbâsîler dönemi (750 - 1258)
- Ebu'l-Abbas es-Seffâh • Mansur
- Harun Reşid • Emin • Memun • Mutasım
Şiî devletlerin tarihi sınıflandırılması
Mezheplerine göre Şiî devletler:
İsnâaşeriyye |
|---|
| dizisinin bir parçası |
|
- Caferîlik
- Ahbârîlik
- Afşar Hanedanı
- Gence Hanlığı
- İlhanlılar
- Celayirîler
- Çobanoğulları
- Serbedâriler
- İnyuiler
- Karabağ Hanlığı
- Karakoyunlular
- Safevi Hanedanı
- Şeki Hanlığı
- Şirvan Hanlığı
- Zend Hanedanı
- Şeyhîlik
- Usûlîlik
- Kaçar Hanedanı
- Pehlevi Hanedanı
- İran
- Ahbârîlik
| Makale serilerinden |
Bâtınîlik - İsmaililik |
|---|
 |
- İsmailîlik
- Elemût Devleti
- Fatımiler Halifeliği
- Fatımî Himayeleri
- Banu Kanz
- Hamdaniler
- Kelbîler
- Mirdasiler
- Sülâihiler
- Fatımî Himayeleri
- Karmatiler
- Jabrîler
- Banu Ukaylîler
- Uyûnîler
- Usfurîler
- Jarvanîler
- Usfurîler
- Uyûnîler
- Banu Ukaylîler
- Jabrîler
- Nusayrîler (Nusayr’îyye)
- Alavi Devleti
- Zeydîlik
- Alavîler
- Banu Ukheydhirîler
- Büveyhoğulları
- Cüstaniler
- El-Mezîdiler
- Hasanveyhiler
- İdrisiler
- Hammûdiler
- Kakuyiler
- Yemen İmamları/Kralları
Şîʿa mezhepler ve onlara ait devletler
- İmamîlik
- Ghulat-i Şîʿa (Kökenciler)
- Bazighîlik
- Dhammîlik
- Ghurabîlik
- Hûrrem’îyye-Bâbek’îyye (Babek Hürremi-Kızıl-Giyinenler)
- Keysanîlik (Dörtçüler)
- Berberîcilik
- Haşimîlik
- Karibîlik / Kuraybîlik
- Sarrajcılık
- Nusayr’îyye (Arap Aleviliği)
- Haydariyye
- Şemsiyye / Şimaliyye
- Kameriyye / Kilaziyye
- Gaybiyye
- Ya'furîlik
- Zeydilik (Beşçiler)
- Dukeynîlik
- Halefîlik
- Heşebîlik / Sûrhabîlik
- Jarûdîlik
- Alavîler
- Banu Ukheydhirîler
- Büveyhoğulları
- Cüstaniler
- El-Mezîdiler
- Hasanveyhiler
- İdrisiler
- Hammûdiler
- Kakuyiler
- Yemen İmamları/Kralları
- Süleymanîlik
- Butrîlik / Tâbîrilik
- Salihîlik
- Vâsîtîlik
- İsmailîlik (Yedicilik)
- Fatımiler Halifeliği
- Dürzîlik (Tevhîd Dâvâsı)
- Mustâlîlik
- Mecîd’îyye/Hâfız’îyye
- Tayyibiyye
- Alevî Bohra
- Davudî Bohralar
- Hebtiahs Bohra
- Atba-i-Malak Bohra
- İleri Davudî Bohra
- Süleymanî Bohra
- Sünnî Bohralar
- Caferî Bohra
- Patanî Bohra
- Vohra Patel
- Nizarîlik
- Elemût Devleti
- Ensarîler
- Haşhaşiler
- Hasan Sabbah Fedayin
- Ağa Hanlar
- I. Ağa Han Cemâati
- II. Ağa Han Cemâati
- III. Ağa Han Cemâati
- IV. Ağa Han Cemâati
- Ağa Hanlar
- Hasan Sabbah Fedayin
- Böszörmény
- Elemût Devleti
- Fatımî Himayeleri
- Banu Kanz
- Hamdaniler
- Kelbîler
- Mirdasiler
- Sülâihiler
- Yediciler
- Karmatiler
- Jabrîler
- Banu Ukaylîler
- Uyunîler
- Usfurîler
- Jarvanîler
- Usfurîler
- Uyunîler
- Banu Ukaylîler
- Jabrîler
- Karmatiler
- Fatımiler Halifeliği
- Caferîlik (Onikicilik)
- Ahbârîlik
- Afşar Hanedanı
- Gence Hanlığı
- İlhanlılar
- Celayirîler
- Hurûfîlik (Nâimî)
- Nûktâvîlik
- Hurûfîlik (Nâimî)
- Çobanoğulları
- Serbedâriler
- Celayirîler
- İnyuiler
- Karabağ Hanlığı
- Karakoyunlular
- Safevîlik
- Kızılbaşlar
- Alevîlik
- Bektaşîlik
- Âhiler
- Dedebabalık
- Aliciler
- Harabatîlik
- Celâlîlik
- Kalenderîlik
- Nimetullahîlik
- Nurbakşîlik
- Rufailik
- Galibilik
- Vefâîlik
- Babailik
- Barak Babacılık
- Babailik
- Bektaşîlik
- Çınarcılık (Işık Alevîliği) 18 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- Yâresânizm (Kürt Alevîliği)
- Alevîlik
- Safevi Hanedanı
- Kızılbaşlar
- Şeki Hanlığı
- Şirvan Hanlığı
- Zend Hanedanı
- Şeyhîlik
- Kaçarlar
- Bâbîlik (Dîn)
- Bahâîlik (Dîn)
- Kaçarlar
- Usûlîlik
- Kaçar Hanedanı
- Pehlevi Hanedanı
- İran
- Ahbârîlik
- Sınıflandırılamayanlar
- Eftahîlik / Fethîlik
- Muhammedîlik
- Tavûssîlik
- Vâkıfîlik
- Ghulat-i Şîʿa (Kökenciler)
Dallar
Şiîler Sekeleyn hadisini öne sürerek, İslam Dîni Peygamberi Muhammed'in ölümü sonrasında imâmetin ya da halifelik makâmının Ali ile başlamak üzere onun neslinden gelenlere ait olduğu tezini savunmaktadır.
Soyağaçları
Abd Menâf bin Kusayy nesli
| Ûmeyye ibn ʿAbd Şems | ʿAbd el-Muttalib | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Harb | Ebi'l As bin Ümeyye | ʿÂmine | ʿAbd Allâh | Ebu Talib | Hamza | Abbas | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ebu Sufyan bin Harb | Hakem bin Ebî’l-ʿAs | Affân bin Ebî’l-ʿAs | Muhammed | Hatice bint Hüveylid | Ali el-Mûrtezâ | Havlet bint Câ'fer | ʿAbd Allâh bin `Abbâs | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Muâviye | I. Mervan | Osman | Rukiye | Fatıma Zehra | Muhammed bin el-Hânifîyye | ʿAli bin ʿAbd Allâh | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Emevî Hâlifeliği | Ûthman bin Ebî’l-ʿAs | Hasan el-Mûctebâ | Hüseyin (Kerbelâ) | El-Muhtâr ibn el-Sâkafî (Ebû‘Emre`Keysân’îyye) | Muhammed "el-İmâm" | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Yedicilik ve Onikicilik
| Kureyş | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 'Abd Menâf | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ʿAbd Şems | Hâşim | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ûmeyye | ʿAbd el-Muttalib | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Harb | Ebi'l As bin Ümeyye | ʿAbd Allâh | Ebu Talib | el-ʿAbbas | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Muhammed | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ebû Sûfyân | Affân bin Ebî’l-ʿAs | Hakem bin Ebî’l-ʿAs | Fatıma Zehra | Ali el-Mûrtezâ | Abbâsî Hâlifeleri | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Muâviye | Osman | I. Mervan | Hasan el-Mûctebâ | Hüseyin | Muhammed ibn el-Hânifîyye | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Erken Emevîler | Geç Emevîler | Hasan el-Mu’tenâ soyundan İdrisiler | Ali Zeyn el-Âb’ı-Dîn | Muhtâr’îyye / Keysân’îyye | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dâ’î el-Kebîr Hasan, Zeydî-Alevîler | Muhammed el-Bakır | Zeyd bin Ali (Zeyd’îyye) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Cafer es-Sadık | Hasan bin Zeyd’ûl-Alevî | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| İsmâil el-Mûbarek | Musa Kazım | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Muhammed eş-Şâkir | Ali Rıza | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| İsmâ‘îlî Fâtımîler İsmâ‘ilî i'tikadı | Muhammed el-Takî‘yyî’l Cevâd | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ali Naki | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Hasan el-Askeri | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Muhammed Mehdi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| İsnâ‘aşer’îyye (Onikicilik) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Bibliografya
- Arnol'd, İntişarı İslâm Tarihi, Profesör Halil Hâlid tercümesi.
- Asım, Necip, Türk Tarihi.
- Aynî, Bedr'ed-Dîn Mahmud, İkd'ûl-Cûmman.
- Aynî, Mehmet Ali, Tasavvuf Tarihi,
- Balcıoğlu, Tahir Harimî, Türk Târihinde Mezhep Cereyanları.
- Barthold, W., İslâm Medeniyeti Tarihi, Professör Dr. Fuad Köprülü'nün Geniş, izah, düzeltme ve ilâvelerle tercümesi.
- Brown, İran Edebiyât Tarihi.
- Câhiz, Kitâb'ûl-Beyân ve't-Tebyin.
- –, Kitâb Fezâil'ül-Etrak.
- Câmî, Mevlânâ, Nefeat'ûl-Üns.
- Christensen, Arthur, La regne du roi Kawadh I et le communisme Mazdakite.
- Cüveynî, Alâ'ed-Dîn, Cihân-Kûşâ.
- Ebrû, Hâfız, Zübdet'ût-Tevârih.
- Ebû Zehra, Muhammed, İslâm'da Siyâsî ve İ'tikadî Mezhepler Tarihi, Ethem Ruhi Fığlalı ve Osman Eskicioğlu tercümesi.
- –, Mezhepler Tarihi, İsmâil Dağ tercümesi.
- El-Birûnî, Ebu Reyhan Muhammed bin Ahmed, El-Âsâr'ûl-Bakiye an-Kurun'il-Hâliye.
- Gök Alp, Ziya, Eski Türkler'de din, Dar'ül-Fünun Edebiyat Fakültesi mecmuaları.
- Gölpınarlı, Abd'ûl-Bâkî, Türkiye'de Mezhepler ve Tarikâtlar.
- Hâsırî, İkd'ûl-Ferîd Hâşiyesi.
- Handmir, Gıyâs'ed-Dîn, Habib'üs-Sîyer.
- Harimî, Tahir, Naklî İlimler Tarihi.
- –, Tarihî Hikmette Sofîyûn.
- –, Târihte Edremit Şehri.
- Hayrullah Efendi, Hayrullah Efendi Tarihi.
- Hilmi Ziyâ, Mihrap mecmuaları – Anadolu'da dinî ruhiyât müşahedeleri.
- Hüseyin Hüsamettin Efendi, Amas'ya Tarihi.
- İbn-i Arab Şâh, Acâib'ûl-Makdur.
- İbn-i Hacer, Dürer'ûl-Kâmine.
- –, Enbe'ül-Gumur.
- İbn-i Hâldun, Mukaddime.
- İbn-i Şahne, Ravzât'ûl-Menazır.
- İbn-i Tikteka, Kitâb'ûl-Fahri.
- İshak Efendi, Kâşif'ül-Esrâr.
- Kaşânî, Ebû-l'Kâsım Abd'Allâh, Olcaytu Tarihi.
- Kenarı, İbn-i Hallikân, Şekayık.
- Khârezmî, Muhammed bin Ahmed, Mefatîh'ûl-Ulûm.
- Köprülü, Fuad, Türk Tarihinde İlk Mutasavvıflar.
- Massignon, Louis, Essai sur la lexique du mystique musulmane.
- Mes'ûdî, Ali, Mûruc'ûz-Zeheb.
- –, Kitâb'ût-Tenbih ve'l İşrâf.
- Muhsin Fanî, Mûbid, Tuhfe-i İsnâ Aşer'îye.
- Muvaffık el-Mekkî, Menâkıb.
- Öz, Mustafa, Mezhepler Tarihi ve Terimleri Sözlüğü.
- Öztürk, Yaşar Nuri, İmâm-ı Â'zam – Savunması Şehid bir önder için Apolocya.
- –, En-el Hak İsyanı – Hallâc-ı Mansûr (Darağacında Miraç).
- Reşidî, Fazl'ûl-Lâh, Câmi'ût-Tevârih.
- Sıbt İbn'ûl Cezvî, Mir'at-ûz-Zaman.
- Suver'ûl-Ekalîm, İbn-i Nedim, Fihrist.
- Süyûtî, Celâl'ed-Dîn, Tarih'ûl-Hulefâ.
- Şehristanî, Muhammed, Kitâb'ûl-Milel ve'n-Nihâl.
- Şerafeddin, M., Pamir İsmâ‘ilîleri, İlahiyat Fakültesi Mecmuası.
- Yakût'ûl-Hamavî, Ebû Abd'ûl-Lâh, Mû'cem'ûl-Büldan.
- Zeydan, Jorji, Medeniyet-i İslâm'îyye Tarihi, Zeki Magemez tercümesi
Kategoriler:
- Şiilik
- Şii İslam tarihi